'Roze' verkiezingsbelofte uit 2012 eindelijk ingelost

De Eerste Kamer beleeft een unicum. Vijf partijen komen een verkiezingsbelofte uit 2012 na. Vandaag wordt de laatste beloofde emancipatiemaatregel voor homo's, lesbo's en transgenders in de senaat behandeld. Die zal door een grote meerderheid worden gesteund.

Twee homohuwelijken in Amsterdam worden voltrokken op archiefbeeld.Beeld anp

Normaal hebben verkiezings-beloften een beperkte houdbaarheidsdatum: tot het sluiten van de stembus. Het excuus is dan dat Nederland een coalitieland is. Geen partij haalt de absolute meerderheid. Omwille van de macht moeten compromissen worden gesloten. Daardoor verwateren verkiezingsbeloften of worden ze faliekant gebroken.

Het Roze Stembusakkoord

De regel wordt bevestigd door een uitzondering: het Roze Stembusakkoord. Op 3 september 2012, negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen, kwamen de lijsttrekkers van zes seculiere partijen overeen dat ze de positie van homo's zouden verbeteren. Het ging om GroenLinks, 50Plus, D66, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, VVD en DPK - de laatste was de inmiddels geïmplodeerde partij van Hero Brinkman en Rita Verdonk.

Het was een geslaagd initiatief van Jolande Sap, toen lijsttrekker van GroenLinks. De partijen beloofden vijf punten 'in ieder geval binnen een jaar' te regelen, ongeacht de verkiezingsuitslag. Die termijn was wat al te ambitieus, maar vandaag is het zover. Het laatste van de vijf punten wordt vandaag door de Eerste Kamer besproken en volgende week aangenomen.

Al geregeld is dat er geen weigerambtenaren meer zijn, dat er op scholen voorlichting moet worden gegeven over seksualiteit en seksuele diversiteit, dat de rechtspositie van lesbische ouders is verbeterd en dat transgenders hun geslacht in de geboorteakte kunnen laten wijzigen. Vandaag spreekt de senaat over het blokkeren van de zogenoemde 'enkelefeitconstructie'. Die maakt het nu nog mogelijk dat scholen op religieuze grondslag homoseksuele leraren weliswaar niet om dat enkele feit mogen ontslaan, maar wel om 'bijkomende omstandigheden', zoals het krijgen van een relatie.

Gevoelige kwesties voor christelijke partijen

Het zijn stuk voor stuk zaken waarmee de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP moeite hebben, al werd de seksuele voorlichting in de senaat schriftelijk, zonder morren afgedaan. De andere maatregelen, vooral de weigerambtenaar en de 'enkelefeit-constructie', zouden op het eerste gezicht de relatie met het kabinet onder druk kunnen zetten, zeker voor de gedoogpartijen CU en SGP. Niets is minder waar, laat de SGP weten, omdat het in de gevoeligste kwesties om initiatiefwetsvoorstellen gaat - afkomstig van de fracties en niet van het kabinet. De afschaffing van de 'enkelefeit-constructie' is bijvoorbeeld een initiatief van D66, VVD, PvdA, SP en GroenLinks.

Niet iedere christen-democratische politicus is overigens tegen de voorstellen. De complete CDA-fracties in Tweede en Eerste Kamer stemden tegen het verbod op de weigerambtenaar - een initiatief van D66 - en tegen gelijke rechten voor de lesbische duomoeder. Behalve Wopke Hoekstra, benjamin van de CDA-senatoren. Hij wordt daar niet op aangekeken, want hij staat nummer 3 op de lijst voor de nieuwe CDA-fractie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden