Roze kerk voelt als een warm bad

Anders dan in veel wereldreligies gebruikelijk, zijn bij de speciale Zondagviering in de Utrechtse Janskerk juist homo's en lesbo's welkom. Al valt over de uitleg van de schriftlezing te discussiëren.

UTRECHT - Een roze loper is uitgerold voor de ingang van de Janskerk in hartje Utrecht. Binnen, in de hoge witgepleisterde ruimte, zijn roze en witte ballonnen aan de stoelen geknoopt.


Ook veel kerkgangers dragen roze voor deze feestelijke 25ste Roze Zondagviering van de EUG Oekumenische Studentengemeente. In een knalroze jurk deelt een stralende Isabelle Couturier (28) aan de honderden bezoekers de liturgie uit. Het is duidelijk: in deze kerkgemeente zijn ook homoseksuele gelovigen meer dan welkom.


Elke zondag geeft de voorganger tijdens de dienst aan dat met het begrip liefdesrelatie ook die tussen twee mannen of twee vrouwen wordt bedoeld. 'Voor onze gemeente is dat vanzelfsprekend', zegt studentenpastor Jasja Nottelman.


Maar omdat christelijke homoseksuelen zich in veel kerken allesbehalve welkom voelen, besteedt de EUG een keer per jaar met een roze kerkdienst speciale aandacht aan het thema. De dienst is onderdeel van het jaarlijkse Midzomergrachtfestival. En dit jaar valt de viering eveneens aan de vooravond van Roze Zaterdag, het landelijk homo-evenement, dat komende zaterdag in Utrecht plaats heeft.


Achterin de kerk zijn boeken te koop met titels als Het schip der kerk op roze golven, Uniform uit de kast en Gids voor kerk & homo. In de zijbeuk zijn een paar jonge vrouwen de broodjes voor de lunch aan het smeren. Marieke Bender (20), gekleed in een strak gesneden blauwe jurk, vertelt hoe fijn ze het vindt in deze kerk. Ze is hier gekomen via haar vriendin Franka (24). Die was van huis uit eigenlijk katholiek, maar die kerk vond ze al snel 'gedateerd', vertelt ze. 'De EUG is veel vrijer. Het is heel prettig dat het in deze gemeenschap normaal is dat vrouwen met vrouwen trouwen.'


Renske Schoenmaker (28) helpt mee met het broodjes smeren. Ze reageerde op de ludieke oproep 'hetero's gezocht' voor de organisatie van deze viering, die nadrukkelijk voor iedereen is bedoeld - niet alleen voor homoseksuelen.


Ruim 40 jaar geleden begon de EUG (Evangelische Universiteitsgemeente) als een studentenkerk, nu zijn alle leeftijden vertegenwoordigd. Behalve de opvallend grote groep twintigers en dertigers zijn er ook ouderen onder de kerkgangers. Onder hen is Gea Zijlstra (71). Zij kreeg vorig jaar een koninklijke onderscheiding voor haar jarenlange inzet voor de christelijke homobeweging. Zij vindt het heerlijk, zegt ze, dat de jongeren zo enthousiast het stokje hebben overgenomen. 'Het voelt hier als een warm bad', zegt Zijlstra.


Even later galmt de samenzang Waar vriendschap is en liefde, daar is God van het koor en de bezoekers tegen de kerkbogen en de wanden. Pastor Nottelman vertelt het verhaal uit het Lucas-evangelie van de Romeinse hoofdman, de centurio, en zijn Joodse slaaf. Als de slaaf ernstig ziek is, gaat de centurio naar Jezus met de vraag of die de slaaf kan genezen.


Onderzoekers die de Bijbel door een roze bril lezen, vragen zich af: Waarom doet deze man zo veel moeite voor zijn slaaf? 'Het kan heel goed dat de slaaf en de baas een relatie hadden', zegt Nottelman. 'De centurio voelt heel veel liefde voor deze man, hij kan niet zonder hem.'


Vervolgens verzamelen de kerkgangers zich in een grote kring rond het altaar, waar zij verder zingen en zelf een gebed mogen doen. Matzes en druivensap gaan rond. 'Laten we bidden voor de jongens en meisjes die als kind niet weten of zij jongetje of meisje zijn', zegt een kerkganger. De dienst eindigt met een uitbundig gezonden slotlied, het Zuid-Afrikaanse Asithi, begeleid met trommel en handgeklap.


De kerkgangers zijn zichtbaar opgetogen over de dienst. Maar Anton Untiedt (44) wil een kanttekening plaatsen. Ook hij heeft zich verdiept in het verhaal over de centurio. Het is volgens Untiedt niet uit te sluiten dat de baas en zijn slaaf een relatie hadden. 'Maar wie door een roze bril probeert een relatie tussen de twee te zoeken, maakt dezelfde fout als de mensen die proberen aan te tonen dat homoseksualiteit niet mag van de Bijbel. Laat de tekst voor zichzelf spreken.'


Regenboogzebrapad benadrukt seksuele diversiteit

Utrecht kleurt niet alleen roze aan de vooravond van Roze Zaterdag, op 29 juni. Dit weekeinde werd er ook het eerste Nederlandse regenboogzebrapad in gebruik genomen, tussen het Vredenburg en de Bijenkorf.


Met deze voetgangersoversteekplaats, met markeringsstrepen in alle kleuren van de regenboog, wil Utrecht benadrukken dat iedereen er welkom is, ongeacht zijn of haar seksuele geaardheid. Het regenboogzebrapad is een initiatief van GroenLinks-raadslid Pepijn Zwanenberg. De regenboog is sinds eind jaren zeventig symbool van de homobeweging.


Jaarlijks wordt een stad uitverkoren om Roze Zaterdag te organiseren, een feestelijk evenement dat moet bijdragen aan de integratie en acceptatie van homoseksuelen, lesbiennes, biseksuelen en transgenders. De stadsbeiaardier brengt deze zaterdag vanaf de Domtoren 'roze liederen' ten gehore, en daarna is het feest op vele locaties in de binnenstad. Utrecht houdt ook jaarlijks het Midzomergrachtfestival, om 'seksuele diversiteit te vieren'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden