Royalisten ontruimen bolwerken in hoofdstad; Hervatting dreigt van burgeroorlog Cambodja

De confrontatie tussen de twee premiers van Cambodja dreigt op hervatting van de burgeroorlog uit te lopen. De sterke man, Hun Sen, verstevigde maandag zijn greep op de hoofdstad Phnom Penh, terwijl de door hem afgezette prins Norodom Ranariddh georganiseerd verzet aankondigde....

Van onze correspondent

Toine Berbers

HONGKONG

Na de tweedaagse militaire veldslag van afgelopen weekeinde ontruimden Ranariddhs royalisten maandagmorgen de laatste bolwerken in de stad. Ook hun militaire hoofdkwartier bij het vliegveld, de kazerne Tang Krasang, werd aan Hun Sens troepen gelaten.

De machthebbers kondigden de staat van beleg af, toen burgers en soldaten aan het plunderen sloegen. 'Eerst deden de vluchtende royalisten een greep in de belastingvrije winkels. Nu nemen de ex-communisten de restanten mee', zei een vliegveldemployée voor de radio.

De hoofdstad was gisteren verder rustig, op een paar uitbarstingen van mitrailleursalvo's na. In Battambang, Cambodja's tweede stad, ontploften enkele granaten, maar daar bleef het bij. Verwacht wordt dat Ranariddhs troepen zich terugtrekken naar het westelijke deel van het land.

De prins verklaarde vanuit Aix-en-Provence, zijn verblijfplaats in Zuid-Frankrijk, dat Hun Sen met zijn staatsgreep de door de internationale gemeenschap afgedwongen verkiezingen van 23 mei 1998 wil voorkomen. Hij zwoer plechtig het verzet tegen de ex-communisten van Hun Sen te zullen bundelen.

Sam Rainsy, oppositieleider van de partij Khmer Natie en politieke bondgenoot van de prins, voorspelde (eveneens vanuit Frankrijk) dat Ranariddh eind deze week via Thailand naar zijn soldaten reist om de leiding van het verzet op zich te nemen. De tussenliggende tijd wil de prins gebruiken om internationale steun te verwerven.

Het kamp van Hun Sen liet maandag laconiek weten dat er helemaal geen sprake was van een staatsgreep. Ranariddh was 'een verrader' tegen wie een 'arrestatiebevel' is uitgevaardigd. De ex-communistische soldaten zijn in actie gekomen om de stad te zuiveren van 'ongure elementen, die de afgelopen weken waren binnengeglipt'.

Hun Sen is bang dat de restanten van de guerrillabeweging van de Rode Khmers, die eind jaren zeventig een schrikbewind uitoefenden in Cambodja, zich scharen achter zijn collega-premier, Ranariddh. De oud-communistische leider, zelf een gedeserteerde Rode Khmer, verdenkt de royalisten ervan overgelopen Rode Khmers naar Phnom Penh te hebben gebracht om hun militaire positie te versterken.

Na zijn militaire overwinning in Phnom Penh lijkt Hun Sen het normale leven snel te willen herstellen. Enkele kabinetsleden van Ranariddhs partij zeiden gisteravond op televisie dat Hun Sen alleen uit was op de arrestatie van de prins en vier andere Funcinpec-leiders. Zij vroegen de burgers vandaag gewoon aan het werk te gaan. Het was niet duidelijk of zij die boodschap onder bedreiging of uit vrije wil afgaven.

In de hoofdstad bleven de meeste winkels gisteren gesloten. Vanaf de plekken waar het hevigst was gevochten, kringelde nog rook de lucht in. Hun Sens soldaten hebben evenwel niet het bloedbad aangericht waarvoor velen hadden gevreesd. Het officiële dodental lag gisteren op vijftien; westerse hulpverleners die de ziekenhuizen bezochten denken dat dit aantal zal oplopen tot enige tientallen.

Een oproep van de gezaghebbende koning Sihanouk, die in Peking verblijft voor medische behandeling, aan beide co-premiers om hun geschillen bij te leggen, vond geen gehoor bij Hun Sen. 'Het is te laat en niet meer nodig. Alles is al voorbij', zei Hun Sen.

De Associatie van Zuidoost-Aziatische landen, Asean, komt zaterdag in spoedzitting bijeen en hoopt dan met een eensgezinde verklaring over Cambodja te komen. Gisteren klonken er in Zuidoost-Azië nog tegenstrijdige geluiden over de jongste ontwikkelingen in Cambodja, dat eind deze maand zou toetreden tot de Asean.

Thailand, dat van oudsher een diep wantrouwen koestert tegen Hun Sen, wil Cambodja's lidmaatschap heroverwegen, maar Maleisië (de huidige voorzitter) vindt dat de toetreding van Birma, Laos en Cambodja volgens plan moet doorgaan. De antidemocratische ontwikkelingen zijn een binnenlandse aangelegenheid, vindt de Maleisische regering.

In Phnom Penh wordt met spanning afgewacht of Cambodja's donorlanden het nieuwe hulppakket van één miljard gulden nu zullen terugtrekken. Cambodja is in hoge mate afhankeljk van buitenlandse hulp en onder leiding van Japan, Frankrijk en de Verenigde Staten was deze nieuwe injectie net rondgekomen.

Pagina 9: Commentaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden