Nieuws Militaire Willems-Orde

Roy de Ruiter benoemd tot oorlogsheld wegens het redden van Nederlandse militairen in Afghanistan

Apache-piloot Roy de Ruiter (37) is benoemd tot oorlogsheld wegens het meermaals redden van Nederlandse militairen in Afghanistan. Hij deed dat met gevaar voor zijn eigen leven, terwijl hij in zijn helikopter langdurig werd beschoten door Talibanstrijders. De Ruiter toonde ook ‘uitzonderlijke moed’ bij het verlenen van vuursteun aan militairen die gewonde collega’s probeerden af te voeren.

Koning Willem-Alexander en Majoor-vlieger Roy de Ruiter tijdens de uitreiking van de Militaire Willems-Orde op het Binnenhof. Foto ANP

Koning Willem-Alexander onthulde de heldendaden van De Ruiter op vrijdagmiddag tijdens een feestelijke ceremonie op het Binnenhof in Den Haag. De Ruiter werd met een klap op de schouder geslagen tot ridder en kreeg de zeer zelden uitgereikte Militaire Willems-Orde persoonlijk opgespeld door de koning. Het eremetaal is de hoogste dapperheidsonderscheiding van Nederland. Slechts drie andere nog levende personen mogen zich ook ridder noemen.

‘Dankzij het moedig optreden van De Ruiter heeft hij voorkomen dat meer slachtoffers zijn gevallen’, zei de koning over de vijf heldendaden waarvoor de Apache-vlieger de onderscheiding krijgt. ‘Op 24 december 2007, terwijl Nederland een vreedzame kerstavond tegemoet ging, deed De Ruiter mee aan een operatie om vijandelijke strijders uit te schakelen. De Ruiter stelde als vlieger voor dat hij de aandacht van de vijand zou trekken, waardoor hij twee uur lang werd beschoten en de granaten langs zijn cockpit scheerden’, zei de koning. ‘Door die actie konden Nederlandse en Britse grondtroepen veilig terugkeren.’

Een tweede heldendaad was toen De Ruiter in september 2009 hielp bij het ontzetten van een groep Nederlandse commando’s die diep in vijandelijk gebied ingesloten waren geraakt. Een van hen, korporaal Kevin de Rijdt, was daarbij fataal gewond geraakt. De Ruiter voorkwam dat meer commando’s sneuvelden, onder wie Gijs Tuinman, die ook is geridderd voor het in veiligheid brengen van zijn mannen op deze dag. ‘Roy is een Gijs in de lucht’, zei de koning over De Ruiter.

Een derde heldendaad waarvoor De Ruiter wordt geroemd, is  zijn rol bij een overval op een dorp met honderden Talibanstrijders. De Ruiter voerde een aantal duikvluchten uit op het dorp om verwarring te scheppen en Chinook-helikopters de gelegenheid te geven om ‘midden op de bazaar’ in het dorp te landen. Special forces wisten daarna een groot aantal vijandelijke strijders te overmeesteren en op te pakken. ‘Uw moed is imponerend’, aldus de koning.

Bescheiden boegbeeld

Defensie maakte in juni dit jaar al bekend dat De Ruiter meerdere malen iets uitzonderlijk moedigs heeft gedaan tijdens zijn missies als Apachepiloot in Afghanistan. Hij werd tussen 2004 en 2009 zes keer uitgezonden naar het land waar Nederland meevocht in de oorlog tegen het terrorisme. Hij werd in 2013 door collega’s van de landmacht voorgedragen voor de medaille. Jarenlang is onderzoek gedaan naar zijn heldendaden. De koning had vrijdag de eer om bekend te maken welke heldendaden De Ruiter daar precies had verricht.

De Ruiter is zelf bescheiden over zijn prestaties. Na afloop van de ceremonie roemde hij vooral  het succes van de groep en de samenwerking tussen grondtroepen en vliegers. ‘De Ruiter zelf vindt dat hij gewoon zijn werk heeft gedaan’, zei premier Rutte over de vlieger tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij is daarmee het ‘prototype van een Nederlandse held die zichzelf niet als held ziet’. De Ruiter heeft zelfs geaarzeld om de onderscheiding in ontvangst te nemen, zei hij in juni in een interview met de Volkskrant. Hij doet het toch, omdat hij het als een erkenning beschouwt voor zijn hele eenheid, de Apache Squadron uit Gilze-Rijen.

De Ruiter is na zijn huldiging een nieuw boegbeeld voor de krijgsmacht. Hoewel De Ruiters onderscheiding niets te maken heeft met het goedmaken van de negatieve publiciteit die is ontstaan rondom een andere ridder, Marco Kroon, komt het Defensie wel goed uit dat De Ruiter niet eerder in aanraking is geweest met justitie en dat hij zonder problemen een voorbeeldfunctie kan vervullen. 

Ongelooflijke prestaties

‘Hij heeft ongelofelijke prestaties geleverd. Hoe groter het gevaar, hoe meer zijn moed toenam. Hij zette vol toewijding zijn eigen leven op het spel voor anderen. Daarmee steeg hij boven zichzelf uit’, zei minister Bijleveld van Defensie vrijdag over hem. De bewindsvrouw zei eerder dat Defensie ditmaal ‘veel beter heeft nagedacht’ of de nieuwe drager van de Willems-Orde de publieke druk van het heldendom aankan. ‘Hij heeft tot nu geen brokken gemaakt. Ik heb zijn hele dossier gelezen.’

De Ruiter ziet zijn collega-ridders als zijn ‘brothers in arms’, zei hij vrijdag. Nadat hij de onderscheiding opgespeld had gekregen, omarmde hij Tuinman en Kroon, met wie hij diende in Afghanistan. ‘Ik heb ze allebei van dichtbij meegemaakt’, zei De Ruiter. 

Het leven van De Ruiter zal in de praktijk weinig veranderen door zijn ridderschap. Hij is inmiddels weg bij Defensie en werkt als reddingshelikopterpiloot in Oman. Hij woont daar ook met zijn gezin. ‘Ik heb daar mijn verplichtingen. Maar ik zal daar waar mogelijk in Nederland aanwezig zijn’, aldus De Ruiter. Hij wordt voortaan uitgenodigd voor officiële gelegenheden zoals Prinsjesdag, Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Hij is niet verplicht te komen. Als hij zijn gezicht laat zien, zullen alle overheidsfunctionarissen – van premier tot koning – hem voortaan aanspreken als ridder.

Vier levende ridders

De Ruiter is na zijn huldiging de vierde nog levende persoon die drager is van de Willems-Orde. Zijn voorgangers zijn Gijs Tuinman (38), Marco Kroon (48) en de inmiddels 101-jarige Britse Tweede Wereldoorlogveteraan Kenneth Mayhew. Het Korps Commandotroepen kreeg het eremetaal in 2016 voor de hele eenheid. De Ruiter is de eerste piloot in bijna zeventig jaar die de Willems-Orde krijgt. Ook in andere landen krijgen luchtmachtofficieren zelden zo’n hoge onderscheiding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.