Rotterdamse zaak unieke ‘koploper’

De groei van het aantal veroordelingen tot levenslang lijkt niet door te zetten, zo blijkt uit de jaarlijkse straftoptien van de Volkskrant....

Van onze verslaggever Marc van den Eerenbeemt

Drie Kaapverdianen, met de voornamen Fernando, Elmer en Carlos, gingen volgens de Rotterdamse rechtbank in 2005 in een Rotterdams café tekeer op een wijze die ‘elk voorstellingsvermogen tart, waarbij woorden als bizar, barbaars en weerzinwekkend nog te kort schieten’.

In 2002 kregen ook al eens drie mannen levenslang in een strafzaak, die van de zogenoemde ‘Playstation’-roofmoorden op drie mensen. Voor een van hen werd de straf later omgezet in twintig jaar en tbs. Daarmee is de Rotterdamse zaak van 2007 voorlopig koploper. De veroordeelden hebben hoger beroep aangetekend.

Rond het jaar 2000 begon de grote groei van het aantal ‘levenslangers’. Op dit moment zitten bijna veertig mensen levenslang vast. In recordjaar 2005 werden zeven personen veroordeeld tot levenslang, onder wie Mohammed B. wegens de moord op Theo van Gogh. In 2002 – het eerdere recordjaar – waren dat er nog vijf.

Eén veroordeling ontbreekt in de toptien. Een Marokkaanse rechtbank veroordeelde in juni van dit jaar de Marokkaan Amin M. tot de doodstraf voor de moord op de Utrechtse Ilona Nemeth in 2004. Die straf komt in Marokko neer op levenslang. De rechters baseerden zich grotendeels op het Nederlandse strafdossier.

Onder juristen is een discussie gaande over de toekomst van de levenslange gevangenisstraf in Nederland. Zo wordt gepleit voor de invoering van een toetsing van voortzetting van de straf na twintig jaar. Nu is levenslang ook echt levenslang. Gratie is mogelijk, maar die wordt vrijwel nooit verleend.

Staatssecretaris Albayrak van Justitie liet eerder dit jaar weten geen heil te zien in de mogelijkheid een levenslange celstraf eerder af te breken. Wel wil zij bekijken of de omstandigheden waaronder levenslangers hun straf uitzitten, moeten worden aangepast. Voor tbs-patiënten van wie wordt aangenomen dat zij nooit meer vrij komen, zijn speciale ‘long stay’-afdelingen ingericht, met onder meer iets grotere kamers.

Het in 2006 geïntroduceerde nieuwe maximum voor tijdelijke celstraffen – 30 jaar – blijkt vooralsnog weinig populair onder rechters. Alleen in 2006 werd een keer 25 jaar cel opgelegd.

Tot dan toe was het maximum 20 jaar. Door de automatische vervroegde invrijheidstelling na tweederde van de straf kwam dat neer op ruim 13 jaar ‘zitten’. Omdat het verschil met levenslang te groot werd geacht (gesproken werd van een strafgat), werd de 30-jarige celstraf ingevoerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden