Rotterdamse jongeren kiezen 21 maart wat zij vinden van 'patsercontroles'

'Stop de patsercontrole' tegen 'Ga vakkenvullen'

De politie controleert vaak jongeren met 'dikke' auto's. Moet dat zo blijven? Hierin hebben Rotterdamse jongeren iets te kiezen op 21 maart. Een debat toont een links-rechtsscheiding.

Rotterdamse politici bij het Jongerendebat in Islemunda, het podium van IJsselmonde. Foto Freek van den Bergh

'Mijn Marokkaanse vrienden zeggen dat ze altijd het bonnetje meenemen als ze op hun nieuwe fiets stappen. Dat bedoelen ze als grap, maar het raakt aan de realiteit.'

Aan het woord is Tom Weerdmeester, raadslid namens de SP in Rotterdam. Hij zit op een comfortabele bank in Islemunda, het podium van IJsselmonde. Een stuk of honderd mensen kijken vanaf de tribune naar het Rotterdamse Jongerendebat.

'Als ik een pak aantrek en in een dikke auto stap, dan kijkt niemand naar me om', vervolgt hij. 'Maar draag je een sweater en een gouden ketting, dan is diezelfde auto wel een probleem.'

Standplaats Rotterdam

Rik Kuiper bericht tot aan de gemeenteraadsverkiezingen vanuit Rotterdam. Vandaag aflevering 5: In debat.

Scheidslijn

Weerdmeester debatteert op deze donderdagavond met negen andere politici. Alle bekende partijen zijn aanwezig, op D66, Denk en de PVV na. Die laatste is nog op geen enkel Rotterdams debat verschenen.

Het gaat nu over de patsercontroles, waarbij de politie jongeren met dure kleding of dikke auto's aanhoudt om te checken of hun bezittingen wel bij hun inkomen passen. Moeten zulke controles, waarop felle kritiek is omdat er vooral getinte jongens gecontroleerd zouden worden, in heel Rotterdam ingevoerd worden? De zaal, vooral gevuld met jongeren van divers pluimage, steekt vooral rode kaarten in de lucht. Nee dus, niet nóg meer patsercontroles.

Op het podium wordt zichtbaar dat de jongeren bij de komende gemeenteraadsverkiezingen echt iets te kiezen hebben op dit vlak. Er tekent zich een duidelijke scheidslijn tussen links en rechts af. 'Dat de politie controleert op onrechtmatig gekregen geld en dat ook afpakt - dat vinden wij meer dan terecht', zegt Jan-Willem Verheij, die namens de VVD in de gemeenteraad zit.

'Bij die patsercontroles doen ze maar wat', zegt Weerdmeester van de SP. 'Ze houden iemand aan omdat het voertuig duurder is dan wat ze denken dat die persoon kan betalen. Er gaat geen recherchewerk aan vooraf. Dat staat me tegen. Bij kleding is het nog moeilijker. Want wat gebeurt er als je een dure jas van een neef hebt gekregen?'

Sven de Langen, wethouder en lijsttrekker voor het CDA, benadrukt waarom de patsercontrole ooit werd ingevoerd. 'We hebben een groot drugsprobleem in deze stad', zegt hij. 'Vooral jongeren laten zich verleiden om als koerier te werken. En die jongeren steken ook weer andere jongeren aan. Kijk, je hebt zo een dure jas verdiend. Kijk, straks rijd je in een Audi A8. Het is schrikbarend hoeveel jongeren zich laten verleiden door drugsgeld.'

'De grondgedachte is verkeerd', zegt Jaap Rozema van de Partij voor de Dieren. 'Iemand is onschuldig tot zijn schuld bewezen is. Op dat principe is onze rechtsstaat gebaseerd. De Partij voor de Dieren wil minimaal cameratoezicht, wil af van preventief fouilleren en af van patsercontrole. Dan gaan we ons vanzelf anders gedragen.'

Verantwoordelijkheid

'Een op de zes kogels in Nederland wordt op Rotterdam-Zuid afgevuurd', zegt Verheij, 'en dan vooral door de drugscriminelen die in die patserbakken rijden. Dan moet je camera's niet weghalen en patsercontroles niet schrappen.'

En dan komt de discussie op scherp te staan. Alia Azzouzi krijgt het woord, de nummer drie op de lijst van Nida, de door de islam geïnspireerde partij die vier jaar geleden twee zetels haalde.

'Achter iedere criminele jongere gaat een verhaal schuil', zegt ze, 'waar wij allemaal verantwoordelijkheid voor dragen. We moeten er met elkaar voor zorgen dat zo'n jongen niet in de criminaliteit belandt - als één familie, als één stad, met zijn allen voor elkaar. Dat doen we door talent te zien, talent te herkennen en talent te ontwikkelen. En we moeten jongeren niet de criminaliteit induwen, door bijvoorbeeld patsercontroles.'

Nu krijgt Ehsan Jami het woord, de nummer vijf op de lijst van Leefbaar Rotterdam. 'Ik krijg bijna tranen in mijn ogen', zegt hij op cynische toon. 'Zelden heb ik iemand zo goed in de slachtofferrol zien kruipen als Nida hier doet. Je kiest wél voor de criminaliteit. Eigen verantwoordelijkheid, dames en heren.'

Jami was ooit raadslid voor de PvdA in Leidschendam-Voorburg. Hij kreeg landelijke bekendheid toen hij het Centraal Comité voor Ex-moslims oprichtte. Later werkte hij enige tijd als medewerker van PVV-Kamerlid Hero Brinkman. In december werd bekend dat hij als hoogste nieuweling op de lijst van Leefbaar Rotterdam zou komen. Hij is voor patsercontroles, 'ter bevordering van de Rotterdamse veiligheid.'

'Denkt u niet dat het een selffulfilling prophecy is?' vraagt een jongen in het publiek. 'Dat iemand die als crimineel wordt gezien ook als crimineel gaat handelen?'

Keuze

'Ik vind dat echt te makkelijk', zegt Jami. 'Toen ik 16, 17 was, werd ik ook geweigerd bij discotheken. Heb ik toen, net als Nida, de maatschappij de schuld gegeven? Nee. Ik ben hard gaan werken, heb goed onderwijs gevolgd, ik ben in de gemeenteraad gegaan.'

'Sommige mensen kiezen er niet voor om in de criminaliteit te gaan', zegt een jongen in het publiek. 'Als je je moeder ziet struggelen voor die paar euro om al je broertjes en zusjes te onderhouden, wat moet je dan doen?'

Jami, fel: 'Ga vakkenvullen! Niet iedereen die financieel iets tekortkomt, gaat de criminaliteit in. Dat is vooral bij de allochtone jeugd het geval.'

Het slotwoord is voor jongerencoach Youssef El Bahri, die op de lijst van Stadsinitiatief Rotterdam staat. 'Ik werk in een van de armste wijken van Nederland', zegt hij. 'Het is enorm schadelijk voor jongeren als ze onterecht worden aangehouden.'