Rotterdammers wijzen opdeling stad massaal af

De opdeling van de stad Rotterdam in elf kleinere gemeenten is woensdag in een referendum massaal door de bevolking van de hand gewezen....

Van onze verslaggevers

ROTTERDAM/DEN HAAG

Het aantal tegenstanders van de vorming van de stadsprovincie Rotterdam bleek groter dan in de laatste peilingen naar buiten kwam: 86,4 procent heeft tegen de komst van de stadsprovincie gestemd. Het percentage voorstanders kwam uit op 13,2 procent. Het referendum zou geldig zijn bij een opkomstpercentage van minimaal 34 procent. Deze drempel werd ruimschoots gehaald. In Rotterdam ging 42 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus.

Voor PvdA-wethouder Kombrink, die de regiovorming in zijn portefeuille heeft, is de uitslag van het referendum 'een diepe teleurstelling'. Hij verklaarde woensdagavond dat er een brief klaar ligt voor de gemeenteraad waarin staat welke gevolgen hij aan de uitslag verbindt. Op de inhoud van de brief wilde hij niet ingaan.

De inwoners van Rotterdam stemden gisteren over het plan de gemeente Rotterdam samen met de omliggende gemeenten zoals Capelle aan de IJssel, Ridderkerk en Schiedam, een nieuwe stadsprovincie te laten vormen. De huidige gemeente wordt volgens dit idee gesplitst in een aantal kleinere gemeenten. De gemeenteraad van Rotterdam onderschreef dit plan, maar zal vandaag besluiten zijn steun daarvoor in te trekken. De Tweede Kamer beslist uiteindelijk over de vraag of de bestuurlijke reorganisatie in het Rijnmondgebied na het referendum alsnog moet worden doorgezet.

De commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer bespreekt vanochtend hoe het verder moet met de noodzakelijk geachte bestuurlijke hervorming in de Rotterdamse regio. De heldere uitslag van het referendum in Rotterdam dwingt in ieder geval tot aanpassing van de wetsvoorstellen, vinden alle grote fracties.

Volgens burgemeester Peper zit Rotterdam door de uitslag met 'een gigantisch probleem'. 'Ik weet niet hoe je daar nog uit moet komen.' Volgens hem heeft de gemeente Rotterdam de bevolking onvoldoende kunnen overtuigen van de noodzaak om het bestuur de reorganiseren. 'Zo'n plan is moeilijk over te dragen omdat het iets heel nieuws is.'

De Stadspartij in Rotterdam, hartstochtelijk tegenstander van de stadsprovincie, reageerde gisterdagavond uitgelaten op de uitslag. Fractievoorzitter M. Kneepkens: 'Zowel in Amsterdam als in Rotterdam blijkt een democratische reus te zijn ontwaakt. Dat typeert steden en stedelingen die zichzelf willen blijven.'

Nadat de inwoners van Amsterdam een paar weken geleden een soortgelijk plan voor een stadsprovincie in hun regio van de hand wezen, stelde de Amsterdamse burgemeester Patijn dat de opsplitsing van de gemeente van de baan is. Zijn Rotterdamse ambtsgenoot Peper kijkt daar anders tegenaan: 'Die tekst krijg ik niet uit mijn mond.'

Doordat de ontwikkeling van een stadsprovincie in Rotterdam veel verder is gevorderd dan in Amsterdam, voelen de regeringsfracties in de Tweede Kamer deze keer niets voor een langdurige adempauze. Staatssecretaris Van de Vondervoort van Binnenlandse Zaken zal de zomermaanden moeten gebruiken om te zoeken naar een oplossing.

In de derde week van juni staat een debat over de toekomst van Rotterdam op de agenda van de Tweede Kamer, en dit debat zal volgens de regeringsfracties gewoon moeten doorgaan. Wel zal de definitieve besluitvorming over de hervorming van het bestuur in de Rijnmond over de zomervakantie moeten worden getild. Dan ook moet duidelijk zijn of het proces van bestuurlijke vernieuwing kan doorgaan of niet.

PvdA-kamerlid Van Heemst stelt dat de Kamer nu moet aangeven hoe het anders kan. 'Daarbij kan wat ons betreft veel ter discussie staan: de taken van de stadsprovincie, het geld, de omvang en de indeling van Rotterdam.' Ook PvdA-staatssecretaris Van de Vondervoort vindt dat de uitslag aanleiding geeft om de wetsvoorstellen voor Rotterdam aan te passen.

Voor zowel het kabinet als voor alle grote fracties in de Kamer staat voorop dat bestuurlijke vernieuwing in de Rotterdamse regio - de voornaamste motor van de nationale economie - absoluut noodzakelijk is. 'We zullen het project in leven moeten zien te houden', zegt Van Heemst. 'De stadsprovincie moet in de couveuse en aan het infuus. Als de zaak nu in het moeras zakt, betekent dat voor Rotterdam honderd jaar eenzaamheid.'

De Kamer heeft de hoop gevestigd op het door het Rotterdamse bestuur gehouden onderzoek naar de motieven van de tegenstemmers. Zijn de Rotterdammers overwegend tegen de vorming van een stadsprovincie, of concentreren hun bezwaren zich op de opdeling van Rotterdam? D66-kamerlid De Graaf is ervan overtuigd dat het laatste het geval is. Dit zou betekenen dat er nog levenskansen zijn voor de stadsprovincie.

Mocht de Rotterdamse gemeenteraad besluiten dat de uitslag van het referendum de nekslag is voor de stadsprovincie Rotterdam, dan moet de Tweede Kamer haar eigen verantwoordelijkheid nemen, stelt VVD-kamerlid Klein Molenkamp. 'Als de raad meent dat het ''over en uit'' is, zullen wij een bestuurlijke oplossing voor de regio Rotterdam aandragen.'

Volgens de Rotterdamse wethouders R. Smit (CDA) moet de Kamer de vorming van de stadsprovincie doorzetten. 'De Kamer kan de regio-vorming niet zomaar terzijde schuiven en tegen ons zeggen: zoek het maar uit.' Smit heeft gedreigd op te stappen als de stadsprovincie er niet komt. Maar hij wil pas eventuele consequenties trekken na het debat in de Tweede Kamer over de stadsprovincie Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.