Rotterdammers op een voetstuk in nieuw museum

Na een zwerftocht door de stad heeft het Museum Rotterdam een vaste plek. Morgen opent het museum over de geschiedenis van de havenstad en zijn inwoners in het Timmerhuis.

Het Timmerhuis is ontworpen door OMA, het bureau van architect Rem Koolhaas. Beeld Peter Schmidt

Marco van Noord (25) vindt zichzelf niet uniek. Toch staat hij op een voetstuk in het nieuwe Museum Rotterdam - letterlijk en figuurlijk. 'Ja, ik lijk er wel op, vind je niet?', zegt hij, lachend naar het meer dan levensgrote standbeeld van purschuim en betonverf. Alleen zijn baardje ontbreekt. 'Dat had ik toen niet.'

Ook de Antilliaanse speeltuinvrijwilligster Joyce, de Bulgaarse arbeidsmigrant Kamen, de Turks-Nederlandse modeontwerpster Zeynep en 'moestuinman' Max hebben een standbeeld gekregen. Ze laten aan de hand van foto's en voorwerpen zien hoe ze hun stad beleven, wie hun vrienden en familie zijn, waar ze wonen en werken. 'Ik sta voor Rotterdam als maakstad', zegt Marco. 'Ik ontwerp en verkoop 3D-printers en ben docent informatica aan de Hogeschool Rotterdam.'

17de en 18de eeuw

Het Museum Rotterdam begon in 1905 als Kamer van Oudheden, later werd het omgedoopt in Historisch Museum der Stad Rotterdam. Destijds lag de nadruk, heel traditioneel, op de 17de en 18de eeuw. Onvermijdelijk haast voor een museum dat was gevestigd in het Schielandhuis, het enige 17de-eeuwse stadspaleis van Rotterdam.

Die locatie werd te duur, terwijl een nieuwbouwplan uit 2008 door de crisis werd afgeblazen. De afgelopen drie jaar zwierf het Rotterdam Museum door diverse stadswijken en maakte het grote presentaties in het oude havengebied, waaronder vorig jaar de expositie De Aanval in de Onderzeebootloods. Morgen wordt het museum feestelijk heropend op een nieuwe, vaste plek: in het door bureau OMA van Rem Koolhaas ontworpen Timmerhuis.

Stadswinkel XL

Die locatie, pal achter het stadhuis en het oude hoofdpostkantoor, kwam beschikbaar nadat het plan voor een 'stadswinkel XL' (voor paspoorten en andere gemeentelijke diensten) werd afgeblazen. De strakke architectuur van het Timmerhuis past in de nieuwe filosofie van het Museum Rotterdam. Dat wil vooral het verhaal vertellen van de stad vandaag en in de toekomst. Al valt er genoeg geschiedenis te proeven. Vitrines in de vorm van zeecontainers vertellen in zeven tijdvakken de wording van de havenstad, zoals de eerste sporen van bewoning uit de ijzertijd en de Romeinse tijd en de aanleg van de Nieuwe Waterweg, opgeleverd in 1872.

'Rotterdam was toen ook trots op zijn havens, industrie en moderne architectuur', zegt conservator Mayke Groffen. 'Het was enerzijds een spuuglelijke stad met veel stank en lawaai, maar die pokkeherrie was ook het geluid van succes en rijkdom. Rotterdam werd wel beschreven als de meest Amerikaanse stad van het vasteland.'

Naast de oorlogsjaren en het bombardement komt ook de recente stad tot leven: de punkers, de gabberscene. Een etalagepop draagt het door Ermenegildo Zegna (Oger) ontworpen kostuum dat Pim Fortuyn droeg toen Leefbaar Rotterdam in 2002 de verkiezingen won. De pop kijkt naar een foto van de Mevlanamoskee in Delfshaven, de eerste moskee in Nederland met 'oosterse' uitstraling.

Museum in opbouw. Beeld Museum Rotterdam

Tijdelijke exposities

In het derde gedeelte van het Museum Rotterdam is ruimte voor tijdelijke exposities. De komende tijd staat daar 'De Nieuwe Stad' centraal, over de wijze waarop Rotterdam tijdens en na de oorlog werkte aan zijn wederopbouw.

Pronkstuk is een zeldzame maquette van 9 bij 9 meter, gemaakt voor de manifestatie E'55 (Nationale Energie Manifestatie 1955). Zeven architectenbureaus werkten mee aan hun 'gedroomde stad' met bungalows, galerijflats en kassen. De maquette werd in 1979 teruggevonden en tentoongesteld in Museum Boijmans Van Beuningen. Daarna werd het schaalmodel opnieuw vergeten.

Samen met de TU Delft heeft het Museum Rotterdam de verwaarloosde droomwijk gerestaureerd. Het is overigens een wijk die er nooit is gekomen. Met instemming citeert het museum uit de bundel Vermiste Stad van dichter Hans Sleutelaar: 'Wij hebben hier geen blijvende stad, maar wij zoeken de toekomstige.'

Museum Rotterdam, Timmerhuis, Rodezand 26 (achter het stadhuis), dinsdag t/m zondag van 11 tot 17 uur. Dit weekend gratis toegang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden