Rotterdam stuit op bovenmatige belangstelling voor kerkelijke nieuwbouw Kleine reli-groepen gaan op nieuwe wijken af

Het hoekige gebouw van de Nieuw Apostolische Kerk is opgetrokken uit moderne geel-rode bakstenen. Sierheesters vullen de tuin. Het is een van de splinternieuwe kerkgebouwen in de Rotterdamse wijk Prinsenland....

Van onze verslaggever

Jelle Brandsma

ROTTERDAM

Kleine religieuze groeperingen rukken op in de nieuwbouwwijken. De traditionele christelijke kerken blijven steeds vaker achter in de oude buurten en het centrum van de steden. 'De vraag van kerken naar bouwkavels is aanhoudend groot', zegt J. Kooijman van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR), dat belast is met de gronduitgifte in nieuwe wijken.

Bij het ontwerp van de nieuwbouwwijk Prinsenland was onvoldoende rekening gehouden met de komst van kerken, terwijl de belangstelling bovenmatig bleek te zijn. Niet uit traditionele hoek, maar van de kant van kleine en fanatieke organisaties.

'We proberen hier lering uit te trekken voor toekomstige wijken', zegt Kooijman. Hij spreekt van een 'significante nieuwbouwtrend': 'Het is heel opvallend dat er in deze wijken meer vraag is dan wij dachten.' Volgens het OBR zal bij de bouw van een volgende nieuwbouwwijk in Rotterdam in het bestemmingsplan meer ruimte voor aanvragen van kerken worden gereserveerd.

Sikhs, Het Apostolisch Genootschap, Jehova's Getuigen, de Zevende Dag Adventisten en de Nieuw Apostolische Kerk meldden zich de afgelopen jaren voor een kavel in Prinsenland. De Sikhs beraden zich nog op nieuwbouwplannen in de bijna voltooide wijk, een aantal andere groeperingen heeft zich al gevestigd. Het OBR kreeg ongeveer tien aanvragen van kerken, maar voor de meeste organisaties ging de grondprijs het beschikbare budget te boven.

Kooijman: 'De niet-traditionele kerken hebben veel jongeren onder hun leden. Die verhuizen naar nieuwbouwwijken, en de kerken trekken daar achter aan. Protestantse, katholieke en gereformeerde kerken zitten vooral in de ring rond het centrum van de stad. Die blijven op hun plek; het ledental loopt terug.'

Prinsenland herbergt vijftienduizend inwoners. Er is één traditionele kerk: de protestantse Oosterkapel was er al voordat het omliggende weiland werd bebouwd. Een oecumenische stichting probeerde daar de afgelopen jaren een 'inloophuis' op te zetten, vertelt secretaris P. de Korte. Maar het initiatief is sinds drie weken ter ziele wegens gebrek aan belangstelling.

'Vrijwilligers motiveer je niet als ze de hele ochtend zonder bezoekers koffiedrinken.' De Korte schrijft de sluiting van het 'inloophuis' toe aan de samenstelling van de bevolking in de nieuwe wijk. 'Dure huizen. Heel veel tweeverdieners. Die hebben geen behoefte.'

De groei van sommige kleine kerkgenootschappen is volgens R. Kranenborg toe te schrijven aan hun propaganda-activiteiten. Kranenborg doceert aan de Vrije Universiteit in Amsterdam over sekten en andere religieuze groeperingen. Over de groeicijfers is nauwelijks iets bekend, zegt hij: 'De aanwas lijkt mij niet uitbundig', is zijn schatting.

De komst van de niet-traditionele religieuze gemeenschappen heeft niets met de nieuwbouwwijk Prinsenland te maken, meent De Korte. Hij houdt de bewegingen in zijn buurt nauwlettend in de gaten. 'Ik was bij de opening van het gebouw van de Jehova's. Die mensen komen van heinde en verre, trekken hun zondagse pak aan en komen naar Prinsenland. De wijk ligt gewoon centraal tussen de binnenstad van Rotterdam, de nieuwe buurten in de Prins Alexanderpolder en Capelle aan den IJssel', zegt De Korte. 'Ze hebben kennelijk het geld om hier een stekkie te bemachtigen.'

B. van Boxcel, ouderling bij de Jehova's, zegt dat het nieuwe gebouw van de organisatie ongeveer een miljoen gulden kostte. Hij zegt dat de aanhang van het kerkgenootschap sterk groeit. Bij Het Apostolisch Genootschap meldt voorganger A. van Westrenen dat het aantal leden stabiliseert. 'Er zijn weinig uittredingen, maar er komen ook niet veel nieuwelingen bij.'

Het garagepand waarin de organisatie was gevestigd, voldeed volgens Van Westrenen 'niet meer aan de eisen van deze tijd'. 'In de buitenwijken is steeds meer betaalbare woonruimte. Daar komen jonge gezinnen, en daarom trekken wij daar ook naar toe.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden