Reportage

Rotterdam pakt criminaliteit aan

Lokwoningen, inbraakpreventie, oud-mariniers die hardnekkige draaideurcriminelen stevig aanpakken: Rotterdam zet alles op alles om straatroven en inbraken tegen te gaan.

Stadswachten gaan tot deur tot deur in Rotterdam. Zij geven anti-inbraakadvies aan de bewoners en delen schakelklokken uit.Beeld Julius Schrank

'Goedemiddag, wij zijn van het inbraakpreventieteam van de gemeente. U heeft een brief van de burgemeester gehad dat we zouden langskomen. Ik wil u graag enkele tips geven om inbraken te voorkomen.'

De Rotterdamse stadswachten Gulten en Hichan gaan dinsdag van deur tot deur in de Bloemfonteinstraat in de Afrikaanderbuurt. Ze hebben een zwarte rolkoffer bij zich met informatiemappen en cadeautjes, een schakelklok. Sinds het voorjaar van 2014 hebben stadswachten in dertien wijken op 50 duizend adressen aangebeld.

De meeste bewoners in de Bloemfonteinstraat openen met enige schroom de deur - een enkele keer doet Gulten haar verhaal in het Turks aan huisvrouwen met hoofddoek. De belangrijkste tips: zorg voor een bewoonde indruk als je weg bent, leg waardevolle spullen uit het zicht en zet ladders en vuilcontainers zo neer dat het geen kwaad kan als er op wordt geklommen. Doe ramen en deuren op slot, óók als je maar een kwartiertje de deur uitgaat. 'Een gelegenheidsinbreker heeft aan drie minuten genoeg', zegt Gulten.

'Dat doe ik altijd al, zo heb ik het geleerd', zegt bewoonster Melek Yilmaz. 'Er wordt in deze buurt zeker ingebroken, maar ik voel me hier veilig. Wat gebeurt, dat gebeurt. Iedereen kent hier iedereen en let op elkaar.' Ze neemt de schakelklok dankbaar in ontvangst.

Rotterdamse 'driehoek'

De Rotterdamse 'driehoek' (burgemeester, politiechef, hoofdofficier van justitie) zet sinds enkele jaren alles op alles om het het aantal high impact crimes terug te dringen. Dat zijn misdrijven die een grote weerslag hebben op de slachtoffers: straatroven, woninginbraken en overvallen. 'In 2012 werden we geconfronteerd met een overvalgolf. Sindsdien heeft het onze volle aandacht', zegt politiechef Frank Paauw. 'Een veelgemaakte fout is dat de aandacht verslapt zodra de cijfers de goede kant op gaan. Maar de high impact crimes komen, zeker in een grote stad als Rotterdam, altijd weer terug als je er niet meer op let.'

De samenwerkingspartners zijn tevreden over de resultaten. Het aantal straatroven daalde in 2014 met 24 procent, het aantal overvallen met 8 procent en het aantal woninginbraken met 9 procent. De daling heeft zich in het eerste kwartaal van 2015 voortgezet.

'Wat we doen, is een combinatie van preventie, opsporing en dadergerichte aanpak', zegt Corine Duitman, stadsmarinier High Impact Crimes in het Veiligheidshuis Rotterdam-Rijnmond. Daarin werkt de gemeente samen met politie, justitiepartners en zorgpartners aan de persoonsgerichte aanpak van veelplegers. Het Veiligheidshuis heeft in de regio Rotterdam-Rijnmond 665 personen op de zogenoemde HIT-lijst staan (High Impact Target-lijst), vergelijkbaar met de Amsterdamse top-600 van criminele veelplegers die dicht op de huid worden gezeten. Een deel zit vast, een deel is op vrije voeten met een enkelband. Een derde groep heeft weliswaar de straf uitgezeten, maar wordt nog wel begeleid en in de gaten gehouden.

Voordelen

'Voordat we begonnen met de persoonsgebonden aanpak recidiveerde 51 procent van de overvallers, ongeveer rond het landelijk gemiddelde. Nu is dat nog maar 34 procent', zegt stadsmarinier Duitman. Voor een kleine groep die 'ongevoelig' is voor celstraffen en ongemotiveerd voor reguliere werk- en leerttrajecten, is er sinds begin april het project Schoon Schip. Maximaal vijftien mannen tussen de 18 en 65 jaar worden vier dagen per week, 32 uur, onder handen genomen door drie ex-mariniers.

Duitman: 'Ze worden 's ochtends om 8.00 uur met een busje opgehaald om fysieke arbeid te verrichten, zoals snoeien en mos verwijderen. Het gebeurt op een afgelegen terrein om prikkels van buitenaf te voorkomen.' Wie zich aan het regime onttrekt, riskeert intrekking van zijn uitkering. Dat is in de eerste drie weken al een keer gebeurd. Die persoon blijven we natuurlijk in de gaten houden, want hij moet toch links- of rechtsom aan een inkomen zien te komen.'

De aanpak heeft twee voordelen, aldus Duitman. De betrokkenen krijgen structuur en zijn een groot deel van de dag niet in de wijken waar ze overlast veroorzaken. Een ander voor Rotterdam nieuw instrument is de inzet van 'lokwoningen' in de wijken Bloemhof, Vreewijk, Groot-IJsselmonde, Pendrecht en Delfshaven. De huizen zijn aantrekkelijk ingericht voor inbrekers, maar bij een (poging tot) inbraak kunnen ze worden ingerekend.

Tevreden

Politiechef Paauw is tevreden over de aanpak van de high impact crimes, al hoopt hij wel dat het opsporingspercentage fors omhoog gaat. 'Van de overvallen lossen we ongeveer 55 procent op, van straatroof 29 procent, van woninginbraken helaas maar 10 tot 11 procent.'

Daarom wordt er zo veel nadruk gelegd op preventie. Stadswacht Gulten in de Bloemfonteinstraat: 'Mensen weten vaak niet dat ze verdachte situaties meteen moeten melden bij het alarmnummer 112 en ze moeten altijd aangifte doen. Ze moeten beseffen dat een klein openstaand raampje voor een inbreker al genoeg is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden