Nieuws Warmtenet

Rotterdam neemt ‘onverantwoorde risico’s’ met Warmtebedrijf

Rotterdam heeft ‘onverantwoord grote risico’s’ genomen met uitbreiding van het warmtenet richting de gemeente Leiden. Daarvoor waarschuwt de Rekenkamer Rotterdam in het kritische rapport ‘Warmte zonder leiding’.

Het Warmtebedrijf werd in 2006 opgericht met als doel de verspilde ‘afvalwarmte’ uit kolen- en gascentrales, raffinaderijen, afvalovens, waterzuiveringsinstallaties en de glastuinbouw te gebruiken voor de verwarming van huizen en bedrijven. Dat moet leiden tot minder CO2-uitstoot en verbetering van de luchtkwaliteit.

Tegenslagen

Het klinkt zo mooi: restwarmte van de haven en de industrie gebruiken voor stadsverwarming. Maar vanaf het prille begin heeft het Warmtebedrijf met tegenslagen te kampen gehad. Strategische partners trokken zich terug en er waren slepende juridische conflicten. De Rekenkamer Rotterdam concludeert dat de gemeenteraad geregeld te laat of onvolledig is geïnformeerd over de gang van zaken. Bovendien heeft het stadsbestuur nog steeds onvoldoende greep op de financiën.

En dat terwijl de risico’s groot zijn, aldus de onafhankelijke lokale rekenmeesters. Rotterdam heeft 73,5 miljoen kapitaal in het Warmtebedrijf gestort en staat voor 104 miljoen euro garant voor schulden. Binnenkort zal Rotterdam nogmaals maximaal 118,1 miljoen kapitaal storten. ‘De gemeente loopt bij beëindiging van het aandeelhouderschap het risico grote financiële schade te leiden’, waarschuwt de rekenkamer.

Een ‘onverantwoord groot risico’ loopt Rotterdam door het contract voor levering van warmte aan de gemeente Leiden. Dat project uit 2016 ligt inmiddels twee jaar achter op schema. De gemeente had in februari 2018 nog de stekker eruit kunnen trekken, maar deed dat niet: ‘Het college heeft een onverantwoord groot risico genomen door de ontbindende voorwaarden in het warmteleveringscontract met Nuon in Leiden te laten verlopen, terwijl er nog geen bindende toezeggingen voor financiering door het Warmteparticipatiefonds waren afgegeven.’

Weerbarstig

In een reactie erkent het college van burgemeester en wethouders dat de aanleg van een warmtenet ‘weerbarstig’ bleek te zijn. Rotterdam wilde in 2006 koploper zijn, maar kreeg door de financiële crisis vanaf 2008 last van de stilvallende woningbouw. Daardoor werd er minder warmte afgenomen dan voorzien. Om de afzetmogelijkheden te vergroten, werd in juni 2016 gekozen om het leidingnet door te trekken tot Leiden. ‘Inmiddels is ook deze stap helaas een weerbarstige gebleken.’

Het college erkent dat de informatie aan de gemeenteraad op verschillende momenten  ‘tekort geschoten is’. Maar het stadsbestuur vindt niet dat er onverantwoorde risico’s zijn genomen. Burgemeester en wethouders staan dan ook nog steeds achter de ambities. ‘Het Warmtebedrijf kan helpen om een betaalbare energietransitie voor Rotterdammers te realiseren’, zeker aangezien in 2022 de gaskraan in Groningen dichtgaat.

Bestuurlijke overmoed

De rekenkamer betreurt het dat het college de gang van zaken bij het Warmtebedrijf als onvermijdelijk beschouwt. ‘Hiermee toont het college weinig reflectief vermogen.’ Die kritiek klonk vorige week ook al van de rekenkamer: Rotterdam is herhaaldelijk te overmoedig, neemt te veel (financiële) risico’s en leert te weinig van fouten. Er is vaak sprake van ‘bestuurlijke overmoed’, zo stelde de toezichthouder op basis van tientallen rapporten die ze sinds 2009 heeft gepubliceerd. 

‘Leiding door het Midden’

Het idee om industriële restwarmte te gebruiken voor stadsverwarming, wordt op meer plekken uitgewerkt. Zo heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat begin september aan Gasunie de opdracht gegeven voor de aanleg van de ‘Leiding door het Midden’. 

De leidingen worden aangelegd voor het transport van warmte vanuit de Rotterdamse haven naar de regio Den Haag. Ter hoogte van Delft komt een aftakking naar de glastuinbouw in het Westland. Gasunie neemt de ontwikkeling van de Leiding door het Midden over van initiatiefnemer Eneco. Volgens minister Wiebes is er dankzij deze ‘Warmterotonde’ in potentie 1 miljard kubieke meter minder gas nodig in in 2030 en 2 tot 3 megaton minder CO2-uitstoot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden