NieuwsBijstandsschuld

Rotterdam kan ten onrechte verleende bijstand niet meer terugeisen

Een frauderende uitkeringsgerechtigde in Rotterdam hoeft ruim 35.000 euro niet meer terug te betalen die hij ten onrechte had ontvangen. Door onduidelijkheid over welke schuld hij precies afbetaalde, is de claim na vijf jaar verjaard. Dat oordeelde de Centrale Raad voor Beroep maandag. De uitspraak heeft ook gevolgen voor andere gemeenten die ‘oude’ schulden proberen te innen.

Het Rotterdamse stadhuis aan de Coolsingel.  Beeld ANP
Het Rotterdamse stadhuis aan de Coolsingel.Beeld ANP

Rotterdam vorderde de bijstand terug van een uitkeringsgerechtigde, omdat hij inkomsten uit tijdelijke banen had verzwegen. De man had nog meer schulden uitstaan bij de gemeente. Toen hij in 2015 vroeg om kwijtschelding, wees Rotterdam dit verzoek af. Maar de rechter oordeelde vervolgens dat het kwijtscheldingsverzoek niet meer aan de orde hoefde te komen, omdat de schuld was verjaard.

De gemeente ging in beroep bij de Centrale Raad van Beroep. Deze oordeelde maandag ook dat de gemeente het bedrag niet meer kan opeisen. De Centrale Raad is de hoogste rechter in geschillen rond sociale verzekeringen en sociale voorzieningen, zoals bijstandsuitkeringen.

Rotterdam had eind 2018 voor 98 miljoen euro aan vorderingen openstaan in verband met het terugvorderen van te veel verstrekte uitkeringen, schreef het college van burgemeester en wethouders eerder dit jaar in antwoord op vragen van Leefbaar Rotterdam. Het college waarschuwde dat de uitspraak van de bestuursrechter gevolgen kan hebben voor het ‘openstaande debiteurensaldo’.

‘Rotterdam is streng tegen uitkeringsfraude, dus we vinden het uiteraard jammer dat we dit geld niet meer mogen terugvorderen’, reageert de woordvoerder van PvdA-wethouder Richard Moti (Werk en Inkomen) maandag. ‘Het is nog niet duidelijk welke consequenties de uitspraak heeft voor andere claims. Dat gaan we nu handmatig per dossier onderzoeken.’

De uitspraak van de bestuursrechter kan volgens experts gevolgen hebben voor uitkeringsgerechtigden die verschillende schulden hebben bij hun gemeente. Vaak is daardoor niet duidelijk welke schuld ze feitelijk afbetalen en welke andere schuld ‘in de wacht staat’.

‘In een dergelijke situatie ontstaat er al snel verwarring’, zegt André Moerman van Schuldinfo.nl, gespecialiseerd in de juridische aspecten van schulden. ‘Die situatie komt veel voor. Om verjaring te voorkomen, moet een gemeente dus duidelijk communiceren dat er ook nog andere claims zijn en deze opeisen. Een saldo-overzicht sturen is dus niet voldoende.’

Wim Eiselin van Stimulansz, het kenniscentrum van gemeenten voor de bijstand, verwacht echter dat de uitspraak van de bestuursrechter in de praktijk geen al te grote gevolgen zal hebben. Maar ook hij benadrukt dat gemeenten wel actie moeten ondernemen zodat andere schulden niet verjaren. ‘Dat lijkt mij wel iets dat een lagere prioriteit kan hebben bij een hoge werkdruk in een gemeente. De alertheid op dit punt verschilt ook sterk per gemeente.’

Voor uitkeringsgerechtigden is het lastig om te achterhalen of hun schulden zijn verjaard. ‘Bij twijfel kan je het beste stellen dat de schuld verjaard is’, zegt André Moerman van Schuldinfo.nl. ‘Dan is het aan de gemeente om te bewijzen dat het niet zo is.’

Gemeenten hadden eind 2017 voor 1,5 miljard euro uitstaan aan terugvorderingen van bijstand. Meer dan de helft van die vorderingen (54 procent) ontstaat doordat uitkeringsadministraties niet op tijd worden bijgewerkt. Dat kan fraude in de hand werken, waarschuwde begin dit jaar Divosa, de vereniging van gemeentedirecteuren in het ‘sociaal domein’. Om problemen te voorkomen, moeten gemeenten volgens Divosa hun interne communicatie en administratie verbeteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden