Vijf vragenMondkapjesplicht

Rotterdam en Amsterdam gaan mondkapje verplichten op drukke plekken, hoe gaat dat?

Vanaf woensdag geldt in drukke delen van Rotterdam en Amsterdam een mondkapjesplicht. Hoe gaat dat in z’n werk? En zijn de steden klaar voor deze primeur? Vijf vragen over het experiment. 

Studenten uit Rotterdam delen flyers en mondkapjes uit om het bewustzijn van de bewoners te vergroten omtrent Covid-19.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Waarom alleen in Rotterdam en Amsterdam?

Het kabinet wil met de adviezen van het Outbreak Management Team in de hand niet beginnen aan een landelijke mondkapjesplicht, maar besloot na overleg met de veiligheidsregio’s lokale experimenten toe te staan. Rotterdam en Amsterdam pakken die handschoen als eerste op. In die twee steden neemt het aantal besmettingen razendsnel toe. Bovendien was de anderhalve meter afstand de afgelopen weken in een aantal delen van de steden bij lange na niet meer te garanderen. De komende drie tot vier weken gaan de gemeenten het experiment aan, tussentijds en na afloop wordt er geëvalueerd.

Waar geldt de plicht?

In Amsterdam zijn de kapjes verplicht gesteld in het Wallengebied, twee drukke winkelstraten in het centrum en twee markten. In Rotterdam zijn het drukke winkelgebieden in het centrum, drie markten en twee winkelcentra (zie kader).  Zowel winkelpersoneel en andere ondernemers als bezoekers moeten een kapje dragen. 

Er zijn uitzonderingen: de horeca, musea en sportscholen doen niet mee met de mondkapjesplicht. Daar gelden al extra landelijke maatregelen en kan volgens de gemeenten de anderhalve meter nog worden gewaarborgd. Kinderen onder de 13 jaar hoeven geen mondkapje op. Ook mensen die vanwege medische reden geen mondkapje kunnen dragen, hoeven er geen op maar dat moeten ze dan wel kunnen bewijzen. 

De plicht geldt in Rotterdam tussen 6 en 22 uur, in Amsterdam dag en nacht (behalve op de markten, daar alleen zolang de markt open is). 

De gebieden:

In Amsterdam zijn de Kalverstraat, de Nieuwendijk, de Albert Cuypmarkt, de markt op Plein 40-45 en de Wallen aangewezen als mondkapjeszone. Met drukke winkelgebieden in Rotterdam worden straten als de Lijnbaan, de Meent, het Nieuwe Binnenwegplein en de Coolsingel bedoeld. De mondkapjesplicht geldt op de Rotterdamse markten Visserijplein, Afrikaanderwijk en de Binnenrotte en de desbetreffende winkelcentra zijn Alexandrium en Zuidplein.

En als je geen mondkapje op wil?

Dinsdag zijn in de gebieden borden geplaatst die mensen herinnert aan de nieuwe maatregel. De eerste dagen zullen hosts staan die mensen nog een extra herinnering én een gratis mondkapje meegeven. 

Wie door een handhaver of agent betrapt wordt zonder mondkapje, krijgt eerst nog een waarschuwing. Weiger je dan nog demonstratief een kapje op te doen, dan volgt een boete van 95 euro. 

Haring happen op de markt, kan dat nog wel?

De horeca is vrijgesteld, maar een groot deel van de markten verkoopt vers en kant en klaar eten. De gemeente Amsterdam vraagt bezoekers zo veel mogelijk buiten de aangewezen gebieden te eten en drinken. Een broodje hete kip of bakje visfriet kopen wordt toch veel minder aantrekkelijk als je dat niet direct naar binnen kunt schuiven. Voor ondernemers is het hopen op coulance bij de handhavers. Alex Timmer, die verse en warme stroopwafels verkoopt op de Albert Cuypmarkt, heeft dinsdagmiddag ook nog geen idee of zijn klanten de stroopwafel meteen kunnen eten. ‘We hopen het wel, maar tasten in het duister. Het lijkt wel alsof we in een experiment beland zijn.’ 

In het Amsterdamse Wallengebied geldt de mondkapjesplicht niet voor seksinstellingen.

Werkt iedereen nu mee aan de nieuwe verplichting?

In Rotterdam lijken ondernemers er klaar voor. ‘De Rotterdamse gemeente staat erom bekend goed te communiceren met zijn ondernemers’, zegt Peter Muller, voorzitter van de ondernemersvereniging Koopgoot. ‘Er waren een heleboel vragen, maar door een Q&A-website van de gemeente zijn die nu beantwoord. We moeten er gewoon met z’n allen achter gaan staan.’

In Amsterdam is er meer onduidelijkheid over wat wel en niet mag. Kooplieden op de Albert Cuypmarkt zeggen dinsdagmiddag dat zij nauwelijks geïnformeerd zijn over de mondkapjesplicht. ‘Ondernemers zijn niet meegenomen door de gemeente, we hebben eigenlijk niks gehoord’, zegt Irma Jansen, die een kledingstal heeft op de markt. Bovendien vreest ze dat de mondkapjesplicht minder klanten  tot gevolg zal hebben. ‘Het schrikt toch af. Ik had zojuist al mensen die zeiden vandaag te komen in plaats van morgen, vanwege die mondkapjesplicht.’

Richard Gerrits, voorzitter van vakbond BOA ACP, hoopt dat handhavers genoeg rugdekking krijgen van de politie. ‘Op die plekken praat je over massa’s mensen die je mogelijk moet beboeten, dat is nogal een uitdaging.’ Ook is hij niet zo enthousiast over de beslissing om eerst te waarschuwen. ‘Mensen zijn in principe toch al gewaarschuwd? Met een waarschuwing krijg je discussie, en dan kun je weer agressie krijgen.’

Alle gemeenten mogen nu experimenteren met een mondkapjesplicht, maar dit is eigenlijk tegen het zere been van het kabinet. Burgemeesters gingen vorige week op hun strepen staan, zo blijkt uit onze reconstructie.

Direct na het bekend worden van de mondkapjesplicht, riep actiegroep Viruswaanzin mensen op om hun bestuurders voor de rechter te slepen. Maar maakt zo’n rechtzaak enige kans?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden