Rotsblokken zijn voorlopig oplossing voor stuw Grave

'Het is een simpele oplossing. Maar dat is precies wat we nu nodig hebben.' Dat zegt Wilfred Molenaar, waterbouwkundig ingenieur van de TU Delft over de noodmaatregel die Rijkswaterstaat heeft bedacht om de doorstroming van het Maaswater bij de kapotte stuw in Grave tegen te gaan.

Medewerkers van Rijkswaterstaat bouwen een tijdelijke dam bij de beschadigde stuw van Grave. Beeld anp

Bij Rijkswaterstaat is afgelopen weekeinde koortsachtig gewerkt aan een oplossing voor het gat bij Grave waardoor het scheepvaartverkeer nu al sinds donderdag is geblokkeerd. Twaalf scenario's zijn doorgerekend. Er is onder meer gekeken naar de mogelijkheid voor een mobiele dijk of pontons op big bags.

Uiteindelijk is gekozen voor een tijdelijke dam van rotsblokken achter de stuw. Over de dam, deels afgedekt door stenen, komt een waterkerend doek om het water tegen te houden. Met de bouw wordt nog deze week begonnen, het benodigde materieel is al onderweg. Verwacht wordt dat de aanleg twee weken duurt. Daarna kan de scheepvaart op de Maas weer op gang komen.

De dam wordt 30 meter breed en 5,6 meter hoog. Hij wordt aangesloten op de pijlers van de noordopening van de stuw en komt te liggen op een betonnen drempel. Daarmee kan de tijdelijke dam dezelfde waterhoogte aan als de eigenlijke stuw. Als het waterpeil in de Maas op 7,9 meter boven NAP staat, kunnen er weer schepen over varen en komen woonboten die nu gestrand zijn op rivierbodem los te liggen.

De gekozen oplossing is door Rijkswaterstaat voorgelegd aan waterbouwkundigen van de TU Delft voor een onafhankelijke contra-expertise. Ze hebben niet alles kunnen doorrekenen, benadrukt waterbouwkundig ingenieur Molenaar. 'Daar was geen tijd voor.' Maar de gekozen oplossing heeft volgens hem de charme van de eenvoud. Het kan snel. 'En er kan relatief weinig mee mis gaan.'

Een complicatie bij het zoeken van een tijdelijke oplossing was dat die snel verwijderd moet kunnen worden als er een 'hoogwatergolf' aankomt. Als het water dan niet weg kan, kunnen de Maasdijken het niet aan, zegt Molenaar. 'Dan heb je in plaats van laag water overstromingen.'

Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat kan in dat geval binnen 48 uur de dam zodanig worden verlaagd dat het water er overheen kan. Volgens Rijkswaterstaat is de komende maanden waarschijnlijk geen hoog water te verwachten.

Beeld Infografieken Nederland

Reparatie

Tegelijk met de aanleg van de dam wordt gewerkt aan reparatie van de stuw. Met 'droogzetkuipen' van 5 meter breed en 9 meter hoog worden delen van de stuw droog gezet zodat de beschadigde jukken kunnen worden verwijderd en vervangen. De stuw bij Grave is opgebouwd uit losse delen. Rijkswaterstaat verwacht dat deze klus ruim een half jaar zal duren. In de tussentijd moet de tijdelijke damwand het waterpeil hoog houden.


Bas Jonkman, hoogleraar integrale waterbouwkunde aan de faculteit civiele techniek van de TU Delft, verwacht dat na de reparatie een discussie op gang komt over betere beveiliging van rivierstuwen. De kans dat een schip door de stuw vaart is klein. 'Maar de gevolgen zijn misschien wel groter dan we dachten', aldus Jonkman. Door één ongeluk wordt het hele scheepvaartverkeer lam gelegd. In de Maas zijn zeven stuwen, dat maakt de rivier kwetsbaar.

Stormvloedkeringen zijn beveiligd door dubbele deuren, stuwen niet. Jonkman denkt aan oplossingen die snel kunnen worden ingezet bij calamiteiten, zoals een noodsluiting die kan worden ingevaren of een opblaasbare balg. 'Als het gat bij Grave dicht is, moeten we hier lessen uit trekken voor de toekomst.'

Extern onderzoek

Dinsdag werd bekend dat Rijkswaterstaat, gemeenten, veiligheidsregio's en waterschappen opdracht hebben gegeven tot een extern onderzoek naar het stuwongeluk. Daaruit moet blijken of de verantwoordelijke autoriteiten adequaat hebben gehandeld bij de aanpak van de bijna-ramp toen een schip geladen met benzeen door de stuw voer.

Na het ongeluk kwam er van verschillende kanten kritiek. Zo zou Rijkswaterstaat de stuw bij Heumen te laat hebben gesloten waardoor het waterpeil in het Maas-Waalkanaal zakte. Die sluis ging van om 02.30 uur in de ochtend dicht, zeven uur na het ongeluk. De burgemeester van Heumen vond dat hij te laat was geïnformeerd.

Het onderzoek, dat zich vooral richt op de eerste 48 uur na de ramp, moet binnen zes weken zijn afgerond. Het Maas-Waalkanaal is inmiddels weer beperkt bevaarbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden