Rotmens

Bewogen tijden voor het televisiedier. ‘Het feest is voorbij’, sprak Spanje-correspondent Rop Zoutberg vrijdag met een sip gezicht in het NOS-Journaal, na een reportage over geheime stierengevechten....

Nog maar 28 procent van de Spanjaarden voelt volgens hem nog voor de gestileerde slachtpartijen. Barcelona schafte de eeuwenoude gewoonte al af. Slechts één kleine nederzetting bleef weerstand bieden: Tordesillas. Met de moed van een torero en verborgen camera (ongebruikelijk voor het NOS-Journaal) filmde Zoutberg hoe een menigte mannen te paard in het verborgene een kansloze stier te lijf ging met lansen en zwaarden. De bloederigste details van dit lokale ‘feestje’ werden de kijker bespaard: er vloeide bloed, toen het arme dier geveld was, klonk de roep ‘Kan iemand eindelijk die stier doodsteken?’

(Meer) ontzag voor de schepping werd de kijker ingewreven door de EO. In Planet Earth verdronken zondag weer heel wat gnoes tussen de kaken van krokodillen. Je ziet het telkens weer geroerd aan, onder de gebruikelijke sonore en berustende commentaarstem (was het nog wijlen Anton van Hooff?): ‘Hier is de grens tussen leven en dood smaller dan ooit’. Succesvolle, zorgvuldig (en met soms verbluffende cameratechnieken) geregisseerde idylles waar de mens afwezig lijkt.

‘Saai’, vinden filmers Jan Musch en Tijs Tinbergen zulke natuurfilms, zo zeiden ze vrijdag in NRC Handelsblad. Uitdagender dan een aaneenschakeling van flamingo’s en ijsberen vinden zij het een film te maken over de spreeuw. Of over poep. Zondag zond de NCRV Rotvos uit, hun meeslepende film over onderzoeker Jaap Mulder en het vossenbeheer. Vorig jaar wonnen zij er een Gouden Kalf mee.

Saai was het geen seconde. In opdracht van beheerders en belangengroepen volgt Mulder vossen met zendertjes om hun leefgebied en -gewoonten in kaart te brengen. In Limburg mogen de roofdieren niet te dicht in de buurt komen van velden met bedreigde korenwolven, in het Noord-Hollandse Waterland vreten ze gruttonesten leeg. Elk dier heeft zijn eigen belangengroep, Mulder voedt partijen met feiten, vol ontwapenende passie en soms kinderlijk genoegen. Willen hamsterbeschermers de vos schieten, dan doceert Mulder bevlogen: ‘Naarmate je meer schiet, krijgen ze meer jongen.’

In drie jaar tijd schoten Musch en Tinbergen 210 uur film, voor een documentaire van 80 minuten. Het was de moeite waard. Subtiel en met enige humor registreerden zij hoe Mulder ‘zijn’ vossen namen gaf als Tijs, Roos, Corrie of Jolanda.

Rotvos is een oprechte en leerzame afrekening met de maakbaarheid van de natuur, en de grilligheid en willekeur waarmee diverse beschermers hun eigen doelen stellen aan vergadertafels.

Jonge lepelaars worden zo gevangen en geringd. Bij een gevonden nest met acht jonge vosjes ter grootte van zijn hand, vroeg Mulder zich af wat hij moest doen. Er was een afspraak met de beheerder van het landschap: ‘Men wil graag het nest reduceren tot een tweetal. Dus.’

Daar verdwenen de diertjes in een zak. Rotbeesten, of prachtbeesten – het is maar net van welke dieren je nog meer houdt. Of, zoals een boer zei: ‘Als de vos alleen maar gras at, was er niets aan de hand.’

Rotvos is een fascinerende dierenfilm over mensen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden