Rosenthal zwijgt over kernwapens

DEN HAAG/AMSTERDAM - Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken blijft zwijgen over de aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens op Nederlandse bodem. Ook na een nieuwe onthulling van klokkenluiderswebsite WikiLeaks weigert de VVD-bewindsman openheid van zaken te geven.


Uit een uitgelekt Amerikaans memorandum van 24 november 2009 kan afgeleid worden dat Nederland, Duitsland en Italië vorig jaar een voorstel hebben gedaan om eenzijdig Amerikaanse kernwapens van hun grondgebied te verwijderen.


Welingelichte bronnen in Den Haag zeggen dat het nooit de bedoeling is geweest om de wapens 'retour afzender' te sturen. Een kernwapenvrij Europa was weliswaar het doel van de initiatiefnemers, maar pas als uitkomst van toekomstige onderhandelingen tussen de nucleaire grootmachten VS en Rusland.


De SP en GroenLinks vroegen Rosenthal dinsdag tevergeefs openheid van zaken te geven, na het opduiken van een vertrouwelijk document van de Amerikaanse ambassade in Berlijn waarin en passant werd gemeld dat Nederland over kernwapens beschikt. De minister gaf geen gehoor aan de oproep. 'Wij doen geen mededelingen over de aan- of afwezigheid van kernwapens.'


De aanwezigheid van kernwapens is een van de slechtst bewaarde geheimen op en om het Binnenhof. In oktober bijvoorbeeld onthulde voormalig jachtvlieger Steve Netto dat op vliegbasis Volkel ten tijde van de Cubacrisis van 1962 vijftig kernbommen klaar lagen om te worden ingezet. Eind jaren negentig schreef luchtmachtofficier Dick Starink in zijn boek In de schaduw van de Muur dat er in 1961 nucleaire bommen lagen opgeslagen in een wapenruimte aan de rand van de vliegbasis Volkel. En uit een intern onderzoek van de Amerikaanse luchtmacht bleek twee jaar geleden dat de veiligheid van de in Europa opgeslagen Amerikaanse kernwapens, waaronder die in Volkel, te wensen overliet.


Eind maart riepen toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen en zijn Duitse ambtgenoot Guido Westerwelle nog op tot een kernwapenvrij Europa. 'Een Europa zonder kernwapens is ons gezamenlijk streven', schreven de twee ministers in de Volkskrant. 'De NAVO heeft haar nucleaire arsenaal sinds het begin van de jaren negentig drastisch gereduceerd. Waarom zouden we het publieke geheim niet gewoon met het publiek delen?'


Wat er aan kernwapens resteert, blijft echter geheim. Verhagens opvolgers Rosenthal heeft twee weken geleden ingestemd met de nieuwe NAVO-strategie, waarin kernwapens een centrale rol blijven spelen. Zelfs de naar schatting twintig verouderde vliegtuigbommen op Volkel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden