Rosenthal wil netwerk ambassades reorganiseren

AMSTERDAM - VVD-minister Uri Rosenthal noemt zichzelf een realist: 'Met mooie verhalen en goede bedoelingen kom je er niet.' Hij gaat voluit voor de economische diplomatie. Dat betekent dat ambassades worden gesloten of verkleind, en misschien ook wel geopend.

Beeld anp

'Buitenlands beleid is er voor Nederland en de Nederlanders.' Duidelijker kan de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) het niet zeggen. Hij kijkt door een vaderlandse bril naar de buitenwereld, waar hij dankzij economische verschuivingen - vooral richting Azië - mogelijkheden ziet voor nieuw beleid dat burgers en bedrijven ten goede komt. 'Je hebt in de internationale verhoudingen mensen die vooral vanuit moralisme werken en anderen die tot de realistische school behoren. Zonder er een absolute tegenstelling van te maken: ik voel me het meest thuis bij de realisten. Met mooie verhalen en goede bedoelingen kom je er niet, ik ben iemand van het resultaat.'

Nederland niet langer als gidsland, het land met het opgeheven vingertje? En hoe staat het met de mensenrechten?

'Als ik spreek over Nederlandse belangen, bedoel ik dat we in de eerste plaats een bijdrage moeten leveren aan stabiliteit en veiligheid in de wereld. Daarmee verbonden zijn welvaart en werkgelegenheid voor Nederlanders in binnen- en buitenland. Dat zijn de twee belangrijkste pijlers onder mijn beleid. Een derde pijler vormen de mensenrechten. Maar je kunt niet overal voortdurend mee bezig zijn, je moet energie, tijd, aandacht en middelen selectief inzetten.

'Ik weet dat het sommigen tegen de borst stuit, maar ik vind dat je niet overal op elk moment ergens achteraan moet jagen. Er zijn ook tal van organisaties en instituten die zich ermee bezighouden.
'Maar natuurlijk zul je mij aan de zijde vinden van al diegenen die bijvoorbeeld een regime als in Birma kapittelen, en meer dan dat. Daar worden al meer dan twintig jaar alle waarden van de rechtsstaat en de democratie met voeten getreden. Ik noem ook Iran, waar gestenigd wordt en doodstraffen voltrokken.'

U noemt internationale paria's. Hoe gaat u om met China, een economische grootmacht waar Nederland veel te winnen heeft?
'Je moet altijd balanceren. Het is een goede gewoonte dat Nederlandse autoriteiten op bezoek in China aandacht vragen voor notoire problemen op het gebied van mensenrechten. Tegelijkertijd is het zonneklaar dat de economische verhoudingen, en daarmee ook de machtsverhoudingen, verschuiven. De groeicijfers van landen als China en Zuid-Korea, rond de tien procent, gaan die van Europese landen verre te boven. Daar moet je de ogen niet voor sluiten. Het betekent allerminst dat we ons afkeren van de traditionele bondgenoten, zoals de VS en de NAVO.'

U legt sterk de nadruk op economische belangen. Wat betekent dat voor ambassades en andere diplomatieke posten waarop bezuinigd gaat worden?
'Verschuivende verhoudingen op wereldschaal moeten gevolgen hebben voor de manier waarop we onze posten indelen. Ik wil de economische diplomatie zeer sterk aanzetten. Er moet ook echt een mentale verandering plaatsvinden. Traditioneel zien ambassades hun rol als een politieke. En dan wordt gezegd: o ja, we hebben ook nog een handelsattaché. Dat zal echt anders moeten. De tijd dat politiek de politiek was en economie de economie, is voorbij. Dat schuift nu in elkaar. We moeten het postennetwerk volop benutten voor handelsbevordering. En we moeten de stroom van strategische goederen richting Nederland goed in de gaten houden.'

'Er zullen ambassades worden gesloten, verkleind, versterkt en misschien ook wel geopend. We gaan niet schaven. Er zullen posten worden gesloten in landen waar we de ontwikkelingsrelatie mee beëindigen. Maar je kunt niet zeggen dat in die landen per definitie de post 1 op 1 wordt gesloten. Ook nieuw is dat we de dienstverlening aan de Nederlandse burger in het buitenland veel steviger aanzetten. De consulaire poot wordt versterkt.

'En we kijken ook kritisch naar de inrichting van het departement. We willen een slanke, efficiënte organisatie. Ik leg het accent op versterking 'buiten de deur', bij de ambassades. 'Binnen de deur', op het departement, moeten we zo min mogelijk belastinggeld besteden.'

Lees het volledige interview in de zaterdageditie van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden