Update

Rosenthal: machtswisseling is geen doel van actie in Libië

DEN HAAG - De Nederlandse deelname aan de NAVO-operatie bij Libië is niet gericht op een machtswisseling in dat land, maar alleen op bescherming van de bevolking. Dat stelde minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken woensdag in een debat in de Tweede Kamer.

Een Nederlandse F16 Beeld anp

Op allerlei andere fronten probeert Nederland wel te bereiken waarnaar de Europese Unie streeft, namelijk het vertrek van de Libische leider Moammar Kadhafi en zijn regime. 'Maar dat is een ander pad', benadrukte Rosenthal. Het kabinet vindt dat Kadhafi zijn legitimiteit heeft verloren en direct weg moet. Maar dat is een moreel politiek oordeel, aldus de bewindsman.

De resolutie van de VN-Veiligheidsraad, die de basis vormt voor de NAVO-actie, gaat volgens Rosenthal alleen over bescherming van de burgerbevolking. Veel fracties hadden hem op dit punt om opheldering gevraagd.

PVV
De PVV wijst het kabinetsvoorstel voor een bijdrage aan de militaire acties van de NAVO in Libië af. De gedoogpartner van de regeringspartijen VVD en CDA vindt dat er geen enkele Nederlandse F-16 naar Libië mag. Ook vreest de PVV dat 'we een oorlog worden ingerommeld die langer duurt en niet de onze is', zei Tweede Kamerlid Hero Brinkman van die fractie tijdens het debat. 'Dit is geen minimale bijdrage', zei hij over het kabinetsplan.

De PVV vindt ook dat veel meer Arabische landen aan de operatie moeten meedoen. Ook wil de PVV dat alle kosten voor de Nederlandse inzet (20 miljoen euro) uit het budget voor Ontwikkelingssamenwerking worden betaald. De operatie mag bovendien niet langer dan drie maanden duren. Brinkman wees er ook op dat Defensie al op z'n tenen loopt en dat er een grote bezuinigingsoperatie aankomt.

De VVD, het CDA, de PvdA, ChristenUnie en D66 vielen Brinkman aan op de opstelling van de PVV. 'Wel wat roepen en niks willen doen', zei D66-fractieleider Alexander Pechtold. De PVV kan er overigens wel mee leven als Nederland alleen met de mijnenjager en het tankvliegtuig bijdraagt aan de NAVO-missie.

PvdA
De PvdA wil dat Nederland nu alleen meedoet met de missie om het geweld tegen de bevolking te stoppen. PvdA-Tweede Kamerlid Frans Timmermans wil dat het kabinet verklaart dat alleen dát het doel zal zijn van de inzet, zoals die is gebaseerd op de resolutie van de VN-Veiligheidsraad, zo zei Tweede Kamerlid Frans Timmermans tijdens het kamerdebat.

Timmermans vindt dat de brief die het kabinet dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde, tot misverstanden kan leiden. Daarin staat namelijk ook dat Nederland vindt dat de Libische alleenheerser Moammar Kadhafi onmiddellijk moet vertrekken.

Als dat het doel is van de militaire operatie, moet er een nieuwe VN-resolutie komen, vindt de grootste oppositiepartij.

D66
D66 wil dat er snel steun komt voor de democratisering in Libië, ook van Nederland. D66-fractieleider Alexander Pechtold wil daarom een opbouw- en ontwikkelingsbrief van het kabinet. Hij vreest dat de strijd in Libië zal ontaarden in tribaal geweld en daarom moet er snel steun komen voor democratisering.

D66 vindt de beëindiging van de aanvallen van het regime op de bevolking het meest acuut en steunt daarom de missie. Pechtold zette verder vraagtekens bij het oprekken van het mandaat, dat de NAVO kan doen. Hij wilde wel weten hoe en wanneer dat kan gebeuren.

ChristenUnie, SGP, PvdD
De orthodox-christelijke partijen ChristenUnie en SGP zijn voorstander van een missie in Libië. De Partij voor de Dieren (PvdD) heeft grote twijfels en als die niet weggenomen worden, zal de partij tegen de uitzending stemmen. De ChristenUnie wil liever dat Nederland een bijdrage levert aan de handhaving van de no-flyzone. Dat draagt volgens Tweede Kamerlid Joël Voordewind van die partij meer bij tot bescherming tegen het geweld van het regime. Hij is nog niet zo overtuigd van nut en noodzaak van de bijdrage aan een wapenembargo.

De PvdD denkt dat het effectiever is wapeninvoer tegen te gaan als bedrijven worden aangepakt die wapens aan Libië leveren. F-16's en een mijnenjager passen minder goed bij de opzet om een wapenembargo tegen te gaan, vindt fractieleider Marianne Thieme.

Tweede Kamerlid Hero Brinkman van de PVV en PvdA-Tweede Kamerlid Frans Timmermans tijdens het debat over de missie in Libië. Beeld anp
Commandant der strijdkrachten Peter van Uhm en minister Hans Hillen (R) van Defensie. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.