Rose Tremain, taartenboek en feminisme

Een vertaalde roman van meesterverteller Rose Tremain, een boek vol wonderlijke taarten, en alles wat u maar weten wilt over strips, feminisme en de islam.

Zwitserland, 1948. Op de kleuterschool waar Gustav Perle naartoe gaat, kind van een strenge weduwe, komt een huilend jongetje het klaslokaal binnen: Anton Zwiebel. Voordat hij Anton naar de zandbak meeneemt om een kasteel te bouwen, zegt Gustav tegen Anton: 'Mijn moeder zegt dat je beter niet kunt huilen. Ze zegt dat je je moet beheersen.' Zo begint een vriendschap voor het leven, in het door Anneke Bok vertaalde Gustav & Anton van Rose Tremain (1943), als meesterverteller geprezen door Ian McEwan en Salman Rushdie.

Rose Tremain. De Geus, 19,90 euro.

Op 19 november is Toon Tellegen 75 jaar geworden. Behalve een heruitgave van het lange gedicht De optocht verschijnt er ook een uitgebreide versie van het Taartenboek (2001) met kinderverhalen van Tellegen en recepten van Henja Schneider onder de titel Het grote taartenboek. De aardworm en de mol besluiten bijvoorbeeld tot het maken van een 'ondoorgrondelijke taart', met modder en wortels als grondstof. Benodigdheden voor deze taart: eiwitten, suiker, kokos, cacao, marsepein, een verweerde spiegel, kippengaas, veel bakpapier en een zaklantaarn.

Toon Tellegen. Querido, 19,99 euro.

Zorgeloos en gelukkig is de zwerver Tamalone in de romans van Arthur van Schendel uit het begin van de 20ste eeuw. Tamalone keert terug als blinde schrijver, die allerhande moderne dialogen opvangt en optekent in de verhalenbundel De dag dat de gieren buigen van Anton Dautzenberg. 'Ik ben op zoek naar mijn levenslijn.' 'Ik vroeg me al af: wat is ze toch aan het doen?' 'Lekker cynisch.' 'Nee, ironisch. Laat je hand eens zien.' 'Je pakt het weer letterlijk op. Hoe verrassend.' 'Mijn nederige excuses.' 'Kun je ook zonder ironie leven?' 'Nee.' 'De vraag was retorisch bedoeld.' 'Ik geef ook antwoord op retorische vragen.'

De eerste roman van Llorenç Villalonga (1897-1980), psychiater en schrijver, verscheen in 1931. Nu vertaald, mét de opvolger De verleidingen, door Frans Oosterholt: Dood van een dame. Wat begon als een afrekening met Villalonga's tante, die zijn familie had onterfd, werd een schrobbering van de hele samenleving van Palma de Mallorca, waar de schrijver werd geboren en zou sterven.

Sinds het begin van de jaren negentig is de grafische roman wereldwijd aan een opmars bezig, schrijft Joost Pollmann, stripmedewerker van de Volkskrant, in De stripprofessor, en wordt volop geëxperimenteerd met nieuwe vormen en inhouden. In vijftig colleges legt Pollmann uit hoe je beelden moet lezen, op papier dan wel online, want 'het internet is de grote democratiseerder, ook op stripgebied: tekenaars hoeven niet meer op een uitgever te wachten om gepubliceerd te worden, ze zetten hun werk gewoon op de eigen site als webcomic'. Het college over de boerka ('De enkelvoudige vorm van de boerka maakt hem geschikt om dienst te doen als pars pro toto: dit radicale, monolithische kledingstuk vertegenwoordigt de islam zoals wij er vanuit het Westen naar kijken, als een onderdrukkend, intolerant geloof') eindigt met een opdracht aan de lezer: 'Ga de straat op en tel de boerka's.' Moe zul je er niet van worden: in totaal wonen er in Nederland 350 boerkadraagsters, volgens het Contactorgaan Moslims en Overheid.

In de pamfletserie Nieuw Licht (Ambo Anthos), door de filosofen Coen Simon en Frank Meester bedacht als reactie op 'de vertwittering van het debat' verschijnt deze week De mythe van de gemaakte vrouw, geschreven door Ewald Engelen. Officieel is Engelen hoogleraar financiële geografie aan de Universiteit van Amsterdam, nu buigt hij zich over de beroemde uitspraak van Simone de Beauvoir dat je niet als vrouw wordt geboren maar tot vrouw wordt gemaakt, die ze deed in haar boek De tweede sekse (1949). Engelen introduceert de term 'vraatzuchtig bovenklassefeminisme' voor types als Hillary Clinton - uitzonderlijk bevoorrecht en over voldoende financiële middelen beschikkend om huishoudelijke taken uit te besteden aan minderbedeelde seksegenoten.

Ewald Engelen. Ambo Anthos, 10,00 euro.

Hoe zat het ook alweer met die soennieten en sjiieten, wat zijn de vijf zuilen van de islam, wat moet je doen om moslim te worden; over dat soort vragen schreef Marcel Hulspas, tevens medewerker van de Volkskrant, een handzaam boek waarin hij op prettig relativerende toon ('salafisten hóeven geen terroristen te worden') zin van onzin scheidt en uitlegt wat de islam is en hoe de islam werkt. Wie is er bang voor Mohammed? Alles wat u over de islam wilt weten eindigt met de vaststelling dat de islam niet wordt bedreigd van buitenaf. 'Het grootste gevaar komt van binnenuit. het is de angst voor diversiteit, voor onenigheid, voor debat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden