Rosalyn en Jeroen zijn hopeloos op zoek naar een draagmoeder

Zij heeft het zeldzame syndroom MRKH: ze heeft wel eierstokken, maar geen baarmoeder. Maar haar kinderwens is groot. Rosalyn en Jeroen zijn hopeloos op zoek naar een draagmoeder. 'Als het niet lukt, komt het verdriet toch wel.'

Rosalyn Pultrum: 'Ik heb gemerkt: als ik open en eerlijk ben over deze hele situatie, krijg ik er ook iets voor terug' Beeld Aurélie Geurts

Elf ingevroren eicellen liggen in het Universitair Medisch Centrum Groningen te wachten tot het onwaarschijnlijke gebeurt. Rosalyn Pultrum (34) en haar man Jeroen Kloosterman (49) weten dat de kans klein is, maar ze hopen er toch op: dat op een dag een vrouw opstaat die draagmoeder wil zijn van hun kind.

Pultrum heeft als gevolg van een zeldzaam syndroom geen vagina en geen baarmoeder. Ze kan dus zelf geen kind dragen. Nu hoopt het Friese stel via een draagmoeder alsnog hun diepgevoelde kinderwens in vervulling te laten gaan.

'Het is zoiets groots, je kunt niet van iemand vragen dat zij dit voor je doet', zegt Pultrum. Haar man: 'Het is als een speld in een hooiberg waar we zelf niet naar kunnen zoeken. Die speld moet uit zichzelf naar ons toe komen.'

Het enige wat zij kunnen doen, is vindbaar zijn. Daarom vertellen ze nu hun verhaal, aan hun keukentafel in het dorpje Nijland, vlakbij Sneek.

Dat verhaal begint als Rosalyn Pultrum vijftien is, en nog niet ongesteld.

'Ik hoorde vriendinnen erover praten, dat ze buikpijn hadden enzo, maar ik kon aan die gesprekken niet meedoen.' Ze gaat met haar moeder toch maar even langs de huisarts. 'Die zei: maak je er geen zorgen over, je bent gewoon een laatbloeier.'

Maar een jaar later heeft er nog altijd geen bloed gevloeid. De huisarts probeert haar opnieuw met wat sussende woorden de praktijk uit te loodsen, maar dit keer nemen Pultrum en haar moeder er geen genoegen mee. 'Ik had ergens het gevoel dat het niet klopte.' Ze krijgt een doorverwijzing.

In het ziekenhuis ziet de gynaecoloog op een echo wel haar eileiders en eierstokken zitten, maar geen baarmoeder. Een paar weken later volgt een kijkoperatie. 'Ik was nog helemaal versuft van de narcose toen de specialist met de mededeling kwam: ik kan geen baarmoeder bij je vinden. Je mist een orgaan.'

Hulp voor wensouders: een draagmoederbank

Een specialist voortplantingsgeneeskunde en de stichting FIOM pleiten voor een 'draagmoederbank', die wensouders koppelt aan vrouwen die bereid zijn een kind voor een ander te dragen. Nu kunnen stellen alleen in eigen kring op zoek naar een draagmoeder.

Het blijkt het gevolg van MRKH, een zeldzaam syndroom. Per jaar worden in Nederland naar schatting vier meisjes met deze afwijking geboren. Vrouwen met MRKH hebben wel uitwendige geslachtsdelen, maar geen baarmoeder en hoogstens een kuiltje op de plek waar normaal de vagina zit.

'Ik kreeg die mededeling, en dat was het dan. In het ziekenhuis was er geen gesprek over wat dat met mij deed, wat het voor mij betekende. We gingen naar huis en alles ging eigenlijk op oude voet verder.'

Intussen stort het toekomstplaatje dat ze voor zichzelf in haar hoofd had, ineen. 'Ik heb altijd al heel erg van kinderen gehouden, kleine kindjes vond ik geweldig. Ik wist altijd dat ik moeder wilde worden. De droom die ik had, alle onbevangenheid daarover, die was ineens weg.'

Thuis wordt er niet veel over gesproken, wat het psychisch met haar doet.

Via het ziekenhuis in Drachten is Pultrum doorverwezen naar een in MRKH gespecialiseerde professor gynaecologie in het UMC Radboud in Nijmegen. 'Dat was eigenlijk de eerste die aan me vroeg: hoe gaat het nu eigenlijk met jou?'

De specialist legt haar uit dat er een methode is om geslachtsverkeer in de toekomst mogelijk te maken. De vagina leidt normaalgesproken naar de baarmoeder, maar bij vrouwen met MRKH zit er slechts een kuiltje dat door weefsel is afgesloten. Door dat weefsel met zogenoemde pelottes - kunststof cilinders - beetje bij beetje op te rekken, kan toch een opening worden gecreëerd.

Pultrum wil op dat moment alles doen om 'normaal' te zijn. 'Dus ik ging met die pelottes aan de slag. Twee keer per dag twintig minuten. En dan ben je 16, 17 jaar oud. Dat is nogal wat, er waren weken dat ik het echt niet op kon brengen.'

Hoewel ze door die behandeling dus wel seks kan hebben, gaat Pultrum die jaren jongens een beetje uit de weg. 'Soms had ik een vriendje voor een paar dagen of een paar weken. Maar zodra het verder dreigde te gaan dan wat zoenen, maakte ik het uit. Wat moet je nou met mij, dacht ik dan. Ik had het gevoel: ik ben niet helemaal af, ik faal als mens.'

Doordat er thuis amper over wordt gesproken, heeft Pultrum het gevoel dat ze dit probleem alleen moet dragen. 'Ik was alleen maar bezig me staande te houden, mijn gevoelens hierover drukte ik weg. Nou, daar kom je nog best ver mee in het leven.' Ze gaat werken als verpleegkundige en doet daarna een lerarenopleiding Zorg en Welzijn.

Later krijgt ze toch haar eerste serieuze relatie. 'Die jongen was in het begin heel meegaand. Hij zei: ik vind je leuk zoals je bent, het maakt me niet uit. Daar voelde ik me heel erg door gesteund. Hij had niet echt een kinderwens dus voor hem was dat ook niet zo'n probleem.'

Maar als ze een paar jaar samen zijn begint haar verlangen naar kinderen alsnog op te spelen. 'Ik wilde in ieder geval uitzoeken wat er mogelijk was. Ik heb wel gewoon eierstokken en eileiders, dus met een draagmoeder zou het kunnen. Mijn ex-vriend vond dat niet zo nodig, zei: het gaat toch goed zo met ons, je moet je lijf accepteren zoals het is. Hij kon me daarin niet steunen.'

Beeld Aurélie Geurts

Uiteindelijk strandt hun relatie. Pultrum is dan 28 en mentaal helemaal op.

'Ik kreeg woedeaanvallen en huilbuien, allerlei pijntjes en kwaaltjes. De huisarts verwees me door naar een psycholoog.'

Daar is ze nog onder behandeling, als ze op het werk haar collega Jeroen Kloosterman beter leert kennen. Zij is docent zorg en welzijn, hij is wiskundeleraar. 'We hadden in eerste instantie weinig met elkaar als collega's', zegt Kloosterman. 'We spraken elkaar nooit.' Totdat ze allebei op een ouderavond moeten wachten. 'We hadden heel snel een intens gesprek over gevoelens, dat was bijzonder', zegt Kloosterman. 'Daarna ging het snel.'

Inmiddels zijn ze ruim vijf jaar samen, dit voorjaar is het stel getrouwd. Kloosterman heeft al twee zoons van 12 en 15 uit een eerder huwelijk. Nu zouden ze graag samen een kind op de wereld zetten.

'In de gesprekken met een psycholoog heb ik ontdekt dat ik wilde uitzoeken wat er mogelijk is. Wat kan mijn lichaam zelf nog?', zegt Pultrum. Haar eileiders functioneren gewoon. Twee jaar geleden heeft ze in het UMC Groningen het traject doorlopen voor het invriezen van eicellen. Er werden er zeventien geoogst, elf waren er kwalitatief goed genoeg.

'Eerst was ik heel blij dat ik dat traject had volbracht. Maar de laatste tijd word ik er heel onrustig van dat het geen vervolg krijgt.'

De volgende stap is een draagmoeder vinden die bereid is via ivf het kind van Pultrum en Kloosterman te voldragen. En dat is de moeilijkst te nemen horde. Bemiddelen tussen draagmoeders en wensouders is in Nederland strafrechtelijk verboden. Die maatregel is bedoeld om commercieel draagmoederschap te ontmoedigen, omdat het ethisch ongewenst is dat een vrouw puur uit financiële overwegingen een kind voor een ander draagt.

Zou er al een vrouw bereid zou zijn tegen maximaal een onkostenvergoeding negen maanden een kind voor een vreemde te dragen, dan kan zij zich nu nergens aanmelden. Sommige betrokkenen, zoals VUmc-arts Roel Schats, pleiten daarom voor de oprichting van een draagmoederbank door de overheid. In Engeland bestaat een dergelijk systeem bijvoorbeeld al.

Zolang die er nog niet is, is de enige mogelijkheid voor het stel om in hun eigen sociale omgeving een draagmoeder te zoeken. Dat is tot nog toe niet gelukt. Twee vrouwen hebben het overwogen. Om persoonlijke redenen moesten ze zich allebei uiteindelijk terugtrekken, vertelt Pultrum. 'Maar dat iemand er überhaupt over na wil denken is voor ons al iets heel groots.'

Eén vrouw trok zich terug mede omdat haar man het niet zag zitten. Volgens de Nederlandse regels voor draagmoederschap moet de partner van de draagmoeder volledig instemmen met de hele procedure. Dat is maar één onderdeel van het eisenpakket: een draagmoeder wordt aan een psychologische intake onderworpen, dient zelf een 'voltooid gezin' te hebben en haar eerdere bevallingen moeten langs natuurlijke weg en zonder complicaties zijn verlopen.

Als er iemand is gevonden, is het nog de vraag of de ivf-behandeling slaagt.

'En dan is er nog het risico op een miskraam. Bij elke stap in dit proces kan er iets misgaan', zegt Kloosterman. 'Dat maakt het een emotioneel zwaar traject.'

Het stel geeft nu interviews en werkt mee aan een documentaire. Ze hopen dat er daardoor misschien alsnog iemand opstaat die zich aangesproken voelt door hun verhaal.

Hij: 'Misschien maken we nog wel een Facebookpagina aan over onze situatie. Ik heb ook weleens gedacht: moeten we hierover gaan vloggen?'

Zij, met opgetrokken wenkbrauwen: 'Zou jij willen vloggen?'

Hij: 'Nou ja, dat je elke week een filmpje op YouTube zet bijvoorbeeld. Het is maar een idee.'

'Ik ben opgevoed met het idee dat je niet teveel van jezelf moet laten zien', zegt Pultrum. 'Jeroen is juist een open boek, die praat over alles. Daardoor doe ik dat nu ook meer. En ik heb gemerkt: als ik open en eerlijk ben over deze hele situatie, krijg ik er ook iets voor terug.'

Ze weten dat de kans groter is dat het niet lukt om een draagmoeder te vinden, dan dat het wel lukt. Pultrum: 'Als het niet lukt, komt het verdriet toch wel. Maar ik denk dat ik dan hoop kan putten uit het feit dat we wel álles hebben geprobeerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.