Nieuws Roken op het schoolplein

Rookverbod op scholen vanaf augustus 2020 verplicht, boetes bij overtreding tot 4.500 euro

Onderwijsinstellingen moeten uiterlijk augustus 2020 een rookverbod instellen op hun terrein en dat ook handhaven. Doen ze dat niet, dan kunnen ze boetes tot 4.500 euro per overtreding verwachten. Scholen krijgen daarmee met dezelfde aanpak te maken als horecagelegenheden.

Beeld Cock, Harry

De handhaving van een rookverbod op een schoolplein of campus is de verantwoordelijkheid van een onderwijsinstelling zelf – in principe zeven dagen per week en 24 uur per dag. Dat is de ‘norm’, schrijft staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) in het wettelijke uitvoeringsbesluit dat hij donderdag naar buiten brengt.

Blokhuis vindt steeds meer medestanders in zijn strijd tegen roken. Woensdag werd bekend dat ook alle voetbalstadions van clubs in de eredivisie en de eerste divisie vanaf het seizoen 2020/2021 rookvrij moeten zijn.

Over de handhaving lichtte Blokhuis woensdag toe: ‘Zoals onderwijsinstellingen nu het rookverbod binnen hun gebouwen handhaven, zullen ze straks ook buiten op moeten letten.’ En: ‘We moeten ook praktisch zijn. Scholen hoeven natuurlijk niet ’s avonds in de bosjes te posten om te controleren dat er niemand rookt.’

Hij denkt niet dat de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) het volgend jaar erg druk krijgt met boetes uitschrijven. ‘Ik verwacht dat geen school het zover zal laten komen. Ik hoop dat er geen cent extra in de schatkist komt door deze nieuwe wet. Over een paar jaar zullen onze kinderen ons vragend aankijken als je vertelt dat er vroeger gerookt werd op schoolpleinen.’

In de toelichting op zijn Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) erkent Blokhuis dat hij de ‘regeldruk’ voor onderwijsinstellingen opvoert en dat er nog heel wat haken en ogen zitten aan (de handhaving van) rookverboden op schoolterreinen. Maar de tijd van zelfregulering is na het komende school- en universiteitsjaar voorbij.

Weinig verboden op mbo-terreinen

Het wettelijk aanpakken van roken op onderwijsterreinen – in de gebouwen geldt al een verbod – vloeit voort uit het Nationaal Preventieakkoord waarmee Blokhuis de strijd aanbindt tegen roken, overmatig alcoholgebruik en obesitas. ‘Elke dag beginnen gemiddeld 75 jongeren onder de 18 jaar met dagelijks roken en de meeste jongeren roken hun eerste sigaret op het schoolterrein’, schrijft hij in de toelichting.

Onderzoek wijst uit dat het instellen van rookverboden op onderwijsterreinen maar moeizaam vordert. In het primaire onderwijs heeft 20 procent van de scholen nog geen rookverbod voor het schoolplein ingesteld. Mbo-instellingen spannen de kroon: 86 procent van de scholen had vorig jaar nog geen rookverbod.

In zijn uitvoeringsbesluit, waarop vanaf donderdag via een internetconsultatie kan worden gereageerd, maakt Blokhuis er geen geheim van dat het lastig wordt om precies te definiëren wat tot het terrein van een onderwijsinstelling wordt gerekend. En tot hoever de verantwoordelijkheid van scholen zelf reikt. Niettemin is dwingende regelgeving nodig.

Hij erkent dat er op campussen ook gebouwen staan, bijvoorbeeld horeca met weer een eigen buitenruimte, die geen onderwijsfunctie hebben. Als er een facilitaire dienst huist in een bijgebouw met een eigen buitenruimte, is ook voor die ruimte geen verbod van kracht.

Bij de uitleg over wat er moet worden verstaan onder de verantwoordelijkheid van ‘zeven dagen per week en 24 uur per dag’, worden nuances aangebracht. Als een school in de avonduren wordt gebruikt, geldt handhaving van het rookverbod voor het omliggende terrein onverkort. Zo ook als de school bijvoorbeeld de aula in de avonduren verhuurt aan een repeterend toneelgezelschap.

Openbare ruimte

Blokhuis zet zijn strijd tegen roken onverdroten voort, kritiek als ‘betutteling’ en ‘symboolpolitiek’ ten spijt. Dat de Hoge Raad onlangs in principe besloot dat speciale rookruimtes binnen de horeca sneller dicht moeten dan Blokhuis zelf met de horecavakbond overeen was gekomen, is voor hem eerder een steun in de rug dan een nederlaag.

Wat Blokhuis betreft is het binnenkort ook afgelopen met rookruimtes binnen bedrijven, maar nog meer zet hij in op rookverboden in de openbare ruimte – waarbij wettelijke ingrepen een grens kennen. Bij ziekenhuizen en sportverenigingen of kinderopvanglocaties wordt nog op zelfregulering gerekend. Zo moeten in 2025 alle terreinen van sportverenigingen rookvrij zijn.

Waar de overheid wel actief kan ingrijpen, laat Blokhuis dat niet na. De accijns op tabak wordt versneld verhoogd, tabaksautomaten mogen per 2022 niet meer, en volgend jaar moeten alle sigaretten een ‘neutrale’ verpakking hebben.

Lees meer over het rookverbod

Het Achterhoekse festival Zwarte Cross gaat vanaf dit jaar boetes van 70 euro uitdelen aan bezoekers die roken op plekken waar dat niet is toegestaan. Met de maatregel wil de organisatie voorkomen dat zij zelf boetes moet afdragen.

Ook rookruimtes in de horeca gaan definitief verdwijnen: het einde is in zicht

Het kabinet maakt haast met het antirookbeleid. Vanaf begin 2020 mogen sigaretten en shag alleen verkocht worden in eenvormige, grauwe verpakkingen.

Waar mag je nog roken? In de ‘openlucht’ dus, maar wat is dat precies? Roken op een voetbaltribune of buitenterras: mag dat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden