Rook, paniek en bloed

MOSKOU Pavel Koestov, die al tien jaar voor de Volkskrant in Moskou werkt, was maandagochtend dicht in de buurt van de plek van de tweede aanslag, het metrostation Park Koeltoery....

Van onze correspondent Arnout Brouwers

‘Toen ik over de tweede explosie hoorde, ben ik direct teruggegaan. Op mijn weg hoorde ik de loeiende sirenes van ambulances. Onderweg kwam ik veel mensen tegen die zich na de aanslag een weg naar buiten hadden gebaand. Twee meisjes van ergens in de twintig stonden hysterisch te huilen op straat, de make-up liep ze over het gezicht. Een van hen vertelde me dat ze op de roltrap naar beneden stonden toen de bom afging en het station zich vulde met rook. Mensen verdrongen zich naar buiten en de roltrap naar beneden werd meteen stopgezet.’

‘Veel mensen rond het station liepen in shock rond, met grote holle ogen en bleke gezichten. De politie was snel ter plaatse en zette de uitgangen van de metro af. Een helikopter landde midden op de Tuinring (een centrale verkeersader in het centrum van de stad, red.) en voerde een gewonde man af. Ik liep langs een aantal ambulances waarin gewonden zaten. Twee jonge meisjes met noodverband om hun hoofd waar het bloed doorheen sijpelde, een oudere vrouw van wie de helft van het gelaat zwart was, verbrand.’

Ooggetuigen die later hun verhaal doen, vertellen over de paniek die in de metrostations uitbrak na de explosies. ‘Het was beangstigend, ik zag voor het eerst een lijk liggen’, aldus de 19-jarige student Valentin Popov die in het station van Park Koeltoery was tegen Reuters. ‘Mensen schreeuwden en er was een stormloop bij de deuren. Ik zag een vrouw die een kind in haar armen droeg en smeekte om doorgelaten te worden, maar het was onmogelijk.’

Rijke buurt
Maar de stad herneemt zich snel. Het verkeer raast voort, ook langs Park Koeltoery. Oude gewoonten steken de kop op. Een gestrande passagier belt naar het radiostation Echo Moskvy om zich te beklagen over een taxichauffeur die van de gelegenheid gebruik maakt om hem omgerekend 80 euro te laten betalen voor een ritje van minder dan een kilometer. Park Koeltoery ligt in een rijke buurt – en mensen moeten toch naar hun werk. Het komt de taxichauffeurs op een uitbrander te staan van zowel premier Poetin als orthodox kerkleider Kirill.

Bij de ingang van het metrostation Dmitrovskaja ten noordwesten van het centrum arriveren, een kwartier na de tweede aanslag, net twee agenten uitgerust met kalasjnikovs. Later voegen zich hier agenten bij met apparatuur om tassen en dergelijke te inspecteren. Binnen op de diepe roltrap naar beneden, bewegen zich honderden mensen in of uit het station. Behalve de aankondiging via de speaker dat de Sokolnitsjeskaja-lijn tussen Prospekt Mira en Sportivnaja is versperd, is het volledig stil. Niemand zegt een woord. Maar misschien is dat altijd zo, op een maandagochtend.

De metro rijdt gewoon door tot in het centrum, op loopafstand van het Loebjanka station, dat rond acht uur ’s ochtends getroffen is. Het is een symbolische plek voor een aanslag, gelegen direct tegenover het hoofdkantoor van de veiligheidsdienst FSB. Een grote hoeveelheid hulp- en ordediensten heeft zich al op het plein verzameld, maar agenten en oproerpolitie dragen er zorg voor dat het verkeer over de brede boulevards – op een paar honderd meter van het Kremlin – ongehinderd kan doorrijden.

Ambulances en andere hulpbieders waren er ook hier ditmaal snel bij. Geen chaotische taferelen zoals die zich voordeden bij aanslagen die Moskou voor het laatst in 2004 troffen. Integendeel, Moskou gaat door, lijkt het parool. Een paar uur later kondigen de autoriteiten aan dat vanmiddag de ‘rode lijn’ waarop de twee getroffen metrostations liggen, alweer open zullen gaan. Ook daar wordt de dienst hervat.

De betekenis van die boodschap is niet mis te verstaan. Zeven miljoen passagiers bewegen zich op een normale werkdag door de krochten van de Moskouse metro – een onderaards systeem van 180 stations dat uit de Stalin-tijd stamt, maar zich de afgelopen jaren snel heeft uitgebreid om de groei aan passagiers te kunnen behappen.

Metro blijft rijden
Met de gestegen welvaart is ook het autoverkeer in Moskou enorm toegenomen – er staan dagelijks in totaal langere files dan op een ‘rampdag’ in heel Nederland. Zonder metro zou de stad onder haar eigen dynamiek bezwijken. Maar de metro rijdt door, ook vandaag.

Voor de avondspits is het vergoten bloed alweer van de tegels gewist. Dat neemt niet weg dat de daders van de aanslag met weinig middelen groot effect hebben gesorteerd. Miljoenen Russen zullen zich, net als tijdens eerdere oprispingen van terrorisme uit de Kaukasus (waar de zelfmoordenaars al eerder opgedoken), afvragen: waar komt de volgende klap?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden