Rondvraag

Rondvraag: 'Merkels magie komt ons nog duur te staan'

Miljoenen Duitsers kozen wederom voor mutti Merkel. Wat is de magie van Merkel? En wat wordt de komende jaren haar grootste uitdaging?

Beeld reuters

René Cuperus, columnist voor de Volkskrant:
'Ik ben een beetje verliefd op Merkel. Merkel is de kurk op de fles als het gaat om spanningen en populistische krachten in Europa. In een tijd dat Nederland de weg een beetje kwijt is, de stabiliteit in de politiek zoek is, straalt Merkel rust uit. Ze is een natuurkundige - de moeilijkste studie die er is - en zo pakt ze problemen ook aan, stapje voor stapje. Ze laat zich niet gek maken. Een goede mix tussen hippe trends en traditie. Laptop und lederhosen, wordt dat ook wel genoemd. Merkel is daarvan de verpersoonlijking.

'Merkel voelt heel goed aan wat de Duitse bevolking aankan en wat niet. Formeel is Duitsland heel pro-Europa. Heel D66. Dat geldt in de praktijk vooral voor de elite, een erfenis van de oorlog. Men is bang dat het beeld ontstaat dat Duitsland de nationalistische kant op gaat. Bij het gewone volk heerst er veel minder een pro- Europa gevoel. Zij willen niet zomaar geld naar Griekenland overmaken maar willen dat de Grieken ook belasting betalen en de boel op orde krijgen. De SPD voelt dat sentiment minder aan. De grootste uitdaging voor Merkel zal zijn de Duitse bevolking mee te krijgen in dat Europa-verhaal.'

 
Merkel is verpersoonlijking van zogenoemde 'laptop und lederhosen'
Beeld epa
Beeld reuters

Paul Scheffer, publicist:
'Merkel is wars van ijdelheid. Ik ben een keer een avond bij haar geweest. Ze is iemand die oprecht vragen stelt. Ze heeft geen last van een ego dat haar in de weg zit. Het tweede punt dat bijdraagt aan haar magie is haar moederlijke rol. Dat is bijna apolitiek. Ze voert ook campagne als die mutti - terwijl ze zelf geen kinderen heeft. Misschien kan ze juist daarom alle Duitsers omarmen. Hierdoor kan ze boven de partijen uitstijgen.

'Het derde punt is dat ze heel hard is. De Duitse politiek is sowieso harder dan de Nederlandse. Merkel kan op een beslissend moment iemand laten vallen. Dat heeft ze natuurlijk bij Köhl gedaan door hem keihard te laten vallen. Het laat zien dat Merkel de eenzaamheid van de politiek goed aan kan. Je bent in de politiek aan jezelf overgeleverd, zij kan daar goed mee omgaan. Dat is wel heel knap.

'Ik vind dat haar ook genoeg te verwijten valt. Merkels magie zou ons nog eens duur kunnen komen te staan. Ze heeft geen enkele belangrijke doorbraak bewerkstelligd. Het zou best kunnen dat we over een paar jaar naar haar kijken als iemand die geen belangrijke keuzes heeft gemaakt, en eigenlijk voor stagnatie heeft gezorgd. Een ander probleem waar Duitsland mee te maken gaat krijgen is de Duitse bevolkingskrimp. Het gaat om een krimp van wel vijf miljoen. Wat is haar plan?

'Ook op het gebied van Europa zal Merkel veel duidelijker moeten zijn. Nu worden de existentiële keuzes gewoon niet aan de bevolking voorgelegd. Het Europa-debat zal nu ook een keer in Duitsland moeten worden gevoerd.'

 
'Merkel is heel hard. Je bent in de politiek aan jezelf overgeleverd, zij kan daar goed mee omgaan.
Beeld reuters

Schrijfster Nelleke Noordervliet:
'Angela Merkel begint nu aan haar derde termijn. Probleem van bijna alle politici die lang aan de macht zijn is dat ze losgezongen raken van de werkelijkheid. Zoals je zag bij Lubbers. Ze zien niet meer wat er om hen heen gebeurt. Dat gevaar zal minder gelden voor Merkel. Zij is daar te nuchter voor. Zij is ontbloot van ijdelheid, kijk maar naar haar jasjes.'

 
Zij is ontbloot van ijdelheid, kijk maar naar haar jasjes.
Beeld reuters

Wouke van Scherrenburg, oud-politiek verslaggever:
'Vandaag werd bekend dat 23 procent van de Fransen president Hollande nog ziet zitten. Angela gaat voor haar derde termijn met steun van zoveel Duisters. Do I need to say more?

'Magisch aan Angela is dat zij zo'n mutti is. Ze is een scherpe politica maar je ziet het niet aan haar. Ze is bescheiden. Ik stel me zo voor dat ze aardappelsoep kookt in dat huisje van haar en al het gekissebis in Europa bekijkt en dan zegt: we gaan het zo doen en dat gebeurt dan ook. Ze denkt lang na maar dan komt er ook een goed doordachte beslissing.

'Daarbij moet ik wel zeggen, Duitsland heeft op dit moment heel veel mee. Zuid-Europese landen durven niets te zeggen dat Berlijn kan ontstemmen. Dat vind ik minder leuk.

'Ik keek naar de Duitse verkiezingsdebatten en was jaloers hoe heerlijk doodsaai het eraan toe ging. Het gaat over de inhoud. Politici durven verder te kijken dan hun politieke termijn. Ze praten over 5,6,7 jaar verder. Wat wordt de grootste uitdaging voor Merkel de komende tijd? Stel de groei stagneert en het zal Duitsland minder voor de wind gaan, dan zal de onvrede van de Duitsers onder het vloerkleed vandaan komen, over het geld dat naar Griekenland is gegaan. Dat kan voor problemen zorgen.'

 
Ik stel me zo voor dat ze aardappelsoep kookt in dat huisje van haar en al het gekissebis in Europa bekijkt en dan zegt: we gaan het zo doen en dat gebeurt dan ook.
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden