Rond de Hoep en langs de Drecht

Het vorige week ingeslagen omvaartje over de Bullewijk voert via café de Voetangel onder een brugje rechts naar de Waver, door een landschap waar weinig aan de stad herinnert, onder de Stokkelaarsbrug tot aan de vroegere heerlijkheid Botshol....

'The waters long to hear our question put

Which would release their longed for answer, but.'

W.H. Auden, The Waters.

We dobberen verder langs tegen de dijken gevleide boerderijen en langs grazende zwanen, want de koeien staan nog op stal, op een paar dolende mestkalveren, baby beef genaamd, na. De Waver, versterkt met de Winkel, voert meanderend, maar ingetoomd door polderdijken naar de Amstel, die hier tot Amstel-Drechtkanaal is omgetoverd. Waar de watertjes samenvloeien, ligt een onwaarschijnlijk mooi Van Ostadehoekje zoals ooit heel Holland was. Achter de dijk ligt een oud, weerloos weerwerk, deel van de fortenring rondom Amsterdam en even illusoir in zijn negentiende-eeuwse dagen als Reagans Starwar-shield nu. Vlak achter de net verhoogde zanddijk ligt de rietgedekte Wavergalerij. Daar graast, getooid met pony en paardestaart, een schuldeloos veulen dat, scheidde ons niet het water, het liefst zou meevaren.

Weer op de hoofdstroom varen we bijna tegen de strakgespannen staaldraad van de kabelpont, die daarop door de pontbaas gevierd wordt. Het volgende stukje is wat kaal. Links verloopt het groene weideland onder een grote, blauwe hemel tot aan een wazige horizon, waarin een scherp pennetje boomtoppen en kerktorens geëtst heeft. Rechts heerst de blokkenpest; de snelverouderde navolgers van het Nieuwe Bouwen zijn bij Amstelveen stapeldol geworden. Maar rond een nieuwe bocht maakt een scheefgezakte hooiberg weer iets goed.

Achter ons ligt Nes aan de Amstel met zijn sombere strafkerk bovenmoerdijks droefkatholiek tussen twee plompe Cuyperstorens gemetseld, waarmee de povere turfspitters van de toen troosteloze moerassen tot in de negentiende eeuw kort werden gehouden. Twaalf halen, tien betalen adverteert de Wijnschuur en de mestgeur neemt toe. Op de dijk staan honderden scholeksters met zwartwitte vleugels en de kop in de wind. De Zeeraaff jaagt ze op de grafische wieken, vleugel aan vleugel, met niet meer onderlinge ruimte dan voor zichzelf, een etherische Escher tegen de polderhemel.

De wind loeit ons nu om de oren en voert de geuren van het van ver rijzende Cindu aan. Aan de bakboordoever is de roestige sleepboot Filip uit Szczecin, het vroegere Stettin opgelegd: Poolse uitverkoop. Dat opschrijvend, verlies ik even de volgende bocht uit het oog van waarachter met hoge snelheid MS Adriaan opduikt. Eerst de brullende scheepstoeter en dan de bulderende kapitein aan de reling. We vluchten beschaamd in de boorden. Cindu wordt nu ook zichtbaar en eerlijk gezegd heeft het wel wat, die knalfabriek met in de zon spetterende aluminium reuzeretorten tegen de felblauwe hemel.

In Uithoorn worden mens en schip gefourageerd, verder is er weinig reden tot oponthoud. Een havenfront van negentiende-eeuwse krotconstructie, afgewisseld met bloedeloze nieuwbouw en postorderarchitectuur. Met volle tanks schuimen we onder de beide bruggen door. De tuttige kerk, jawel, alweer een Cuypers?, is eigentijds gemoderniseerd met uitbouwkoekoeken en een betonnen klokkenstoel als een bouwsteiger. Aan de westoever flankeren vijfhooggestapelde bejaardenwoningen de stroom, die zich daar in Amstel en Kromme Mijdrecht splitst. Wij kiezen voor de eerste. Op naar Vrouwenakker met het tuincentrum Wijfjes. Daar haalt men de brug voor ons op. De voorgenomen route voert na de Tolhuissluis rechts het riviertje de Drecht op.

De ANWB-vaaralmanak, waar werkelijk alles in staat, gebiedt ons om er bij het Leidse Hoogheemraadschap een vergunning voor te kopen. Daar hebben we begrip voor. Maar de afhandeling is door een dwaas bedacht: slechts te koop in Leiden of Aalsmeer, waar we niet zijn. 'Dan moet u maar op het postkantoor zestien gulden storten, dan geldt het afgestempelde strookje als bewijs.' Met stortgeld mee dus ¿ 19,50. Dat doet natuurlijk geen hond. Na nog een oorlogschans buiten dienst naderen we de sluis, in negentiende-eeuwse orde. Het tolhuiscafé montert op met 'Drink eens hier een goed glas bier'. De gebaarde sluiswachter is al gebeld door zijn Vrouwenakkerse brugwachtercollega. Het verlaat voert zo'n dertig centimeter omlaag en na het uitvaren ligt een rijk van riet en biezen voor ons. Duizenden kievieten cirkelen rond, aalscholvers stijgen uit de Damse Poel en daarachter wemelen de Langeraardse plassen van het trekkende vogelvoorjaarsleven.

We volgen de Drecht naar Bilderdam. Tegen de brugwachter daar roept de lafaard in mij dat ik de vaarvergunning al heb. 'Die zijn er nog helemaal niet', antwoordt deze vrolijk, 'ik krijg ze pas volgende week.' Ik leg het verhaal van het strookje voor, hij blijkt de vergunning gewoon te verkopen. 'Maar ze verkopen ze liever zelf, dat levert meer op.' We zijn de tweede passant van deze week, en worden begroet door het bord 'Welkom in Leimuiden, óók in de kerk'.

De Drecht is een weldaad voor de ziel. Rietkragen en wilgenbedden waarin vrijwillige knotters de tenen kappen. Een tot woonhuis afgeknotte molen, op lammeren staande schapen boven de eerste madelieven, vage vakantieperceeltjes met eigen bouwsels van geteerde planken en kabouterplantages met groetende plant-, poot-, snoei- en zaaiwerkers in laarzen en tuinbroeken. Maar bij de nadering van Leimuiden verhevigt de mestgeur zich tot strontlucht. In de weilanden is een rioolwaterzuiveringsin

stallatie gebouwd waaromheen op volle kracht koeiemest de open lucht in wordt gegierd: symbool van zinledigheid. De Leimuidense laagbouw laat zien wat ons te wachten staat als het groene hart ruimtelijk nog verder geordend wordt. Aan de Braassemermeer vinden we beschutting voor de nacht.

Wordt vervolgd

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden