Nieuwsbreak

Ronald Veldhuizen: 'In IJsland maakt niemand zich druk om de Bárdarbunga'

Het kabinet wil minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) op een belangrijke post in Brussel, in Groningen en Papendrecht worden vondelingenkamers voorlopig gedoogd en het rommelende vulkaansysteem rond de Bárdarbunga in IJsland houdt de gemoederen al twee weken bezig. Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen, op vakantie in IJsland, over het nieuws van de dag in Seyðisfjörð.

Ronald Veldhuizen op vakantie in IJsland. Deze foto is vandaag genomen in Seyðisfjörður.Beeld Redactie

Als wetenschapsjournalist in IJsland, terwijl de Bárdarbunga uitbarst. Je valt met de neus in de boter.
'Ik ben hier op vakantie, maar mocht de pleuris uitbreken dat kan ik inderdaad de verslaggever gaan uithangen. Nu gebeurt er niks, dus we gaan zo weer op pad. Ik ben nog niet bij de plek geweest, je kan er niet zomaar komen. Langs de zones staan grote zeecontainers die de weg versperren.'

De zones?
'Er is een gevarenzone van enkele honderden kilometers afgebakend waar je niet mag komen. Mocht door een vulkaanuitbarsting het ijs gaan smelten dan is het daar gevaarlijk. Het is overigens niet zo dat er overal zeecontainers staan. De autoriteiten hebben de wegen op het eiland op vijf punten afgesloten. Daar word je tegengehouden.'

Het gerommel van de Bárdarbunga doet ons denken aan 2010, toen door de uitbarsting van de Eyjafjallajökull het Europese vliegverkeer werd platgelegd. Wat vinden de IJslanders er zelf van?
'Niemand maakt zich er druk over. Dat komt ook omdat de gevarenzone in niemandsland ligt. Er is daar he-le-maal niets, er woont niemand en het ligt ver van Reykjavik.'

IJsland komt hier alleen in het nieuws als er eens een vulkaan uitbarst of als er financiële problemen zijn. Vinden ze dat niet vervelend?
'Als het voor één ding heeft gezorgd is het wel dat er meer toeristen komen. Sinds 2001 is het aantal toeristen meer dan verdriedubbeld. Dit jaar zijn het er al een miljoen, op een bevolking van 300 duizend. Dat gaat niet helemaal zonder discussie, sommigen vinden dat de grens bereikt is. Omdat toeristen niet altijd weten waar ze wel en niet mogen lopen zijn er bij populaire attracties bordjes neergezet. Dat gaat ten koste van de ongerepte natuur en dat kunnen niet alle IJslanders waarderen.'

Wat is het nieuws van de dag in IJsland?
'Het weer. Gisteren trok een storm over het land, een overblijfsel van de orkaan Cristobal die het Caribisch gebied heeft geteisterd. Het staartje ervan raast over een deel van IJsland, met constante windsnelheden van 100 kilometer per uur.'

Gisteren: De vulkaan Bárdarbunga spuugt lava uit.Beeld reuters
De Bárdarbunga vanuit de lucht.Beeld epa

Goed, over naar het nieuws in Nederland. Het kabinet schuift onverwacht minister Timmermans naar voren als kandidaat voor de Europese Commissie. Een goede zet?
'Hij heeft het deze zomer erg goed gedaan, dus het is ook een kwestie van marketing. Hij heeft in Europa een goed imago opgebouwd en nu is de kans groter dat hij een belangrijke post krijgt. Dit komt op een strategisch goed moment.'

Maar kunnen we hem wel missen, in de nasleep van de ramp met de MH17?
'Er is de laatste weken niet heel veel meer gebeurd. Zolang er in Oekraïne gevochten wordt kun je daar weinig doen. Timmermans moest meteen na de ramp in actie komen en dat heeft hij gedaan. Nu heeft iedereen inmiddels wel gezegd wat hij wilde zeggen.'

Over naar jouw terrein: wetenschapsjournalistiek. De laatste jaren wordt duidelijk dat de chocolademythe - van chocola krijg je puistjes - toch een kern van waarheid bevat. Had jij er vroeger last van?
'Ik had vroeger ook veel puistjes, maar ik heb er gelukkig geen kraterlandschap op mijn gezicht aan overgehouden. Ik denk dat puistjes bij pubers duidelijk een hormonale connectie hebben en de relatie met voeding is heel ingewikkeld. Als wetenschapsjournalist merk je dit vaak als je je verdiept in een onderwerp. Ons lichaam heeft zoveel paden die invloed kunnen hebben op zoiets als puistjes. Zo'n conclusie als de chocolademythe is dan vaak te kort door de bocht.'

Zie je die - al dan niet gesponsorde onderzoeken - vaak door media worden overgenomen?
'Zeker, ik kan me nog een mooi voorbeeld herinneren van een jaar of tien geleden. Een onderzoek had aangetoond dat je van bier drinken geen bierbuik kreeg. Later bleek het gesponsord te zijn door een Tsjechisch biermerk. Je ziet dat nieuwssites zoals gezondheidsnet.nl en veel bladen zoals Men's Health er vaak van alles op plempen. Zo gebeurt het regelmatig dat ze een onderzoek presenteren maar een maand later het tegenovergestelde beweren. Een voordeel is wel dat wij wetenschapsjournalisten vervolgens kunnen uitzoeken hoe het zit.'

Minister Timmermans hield zaterdag een toespraak in Maastricht tijdens de viering van 200 jaar koninkrijk.Beeld epa

Iets anders. In Groningen en Palendrecht wordt voorlopig niet opgetreden tegen vondelingenkamers. Dat zijn kamers van particuliere woningen waar vrouwen na een ongewenste zwangerschap anoniem hun kind kunnen achterlaten. Wat denkt u daarvan?
'Ik vraag me af of die kamers nodig zijn, want je kunt je kind ook afstaan als je er niet voor wilt of kunt zorgen. Ik weet alleen niet hoe lang zoiets duurt. Misschien is het probleem wel dat de procedure te log is en dat het te lang duurt, dat kan ik moeilijk inschatten. Ik weet dat de eerste jaren voor het kind cruciaal zijn in de ontwikkeling. De tijd waarin het kind nog een foetus is schijnt nog belangrijker te zijn. Als er dan stress is hebben die kinderen later een verhoogde kans op hartproblemen en zelfs overgewicht.'

Heeft u zelf nog nieuws dat u met ons wilt delen?
'Wat me opvalt nu ik even weg ben uit Nederland is dat veel wat in het nieuws komt ook zo weer vervlogen is. Op zo'n plek als hier lijkt het allemaal veel minder belangrijk. Het is heel relaxed als je even niet meehoeft met al dat nieuws en er even niet over na hoeft te denken. Dat ligt overigens niet aan IJsland, want ook hier lezen ze de krant en kijken ze televisie. De meeste mensen spreken ook goed Engels. Ik ben ook wel eens op vakantie geweest in Siberië, daar hadden ze geen idee wat er in de rest van de wereld speelde.'

Dit is aflevering 353 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

De hot springs bij Hverir, IJsland.Beeld Redactie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden