'Ron Meyer is een sluwe machtspoliticus'

Met de langste staking sinds de jaren dertig dwong hij een beter loon af voor de schoonmaaksector én speelde hij zich in de kijker van zijn partij, de SP. Het bestuur wil Ron Meyer als opvolger van partijvoorzitter Jan Marijnissen. Morgen debatteert hij voor het eerst met zijn tegenkandidaat.

Ron Meyer.Beeld anp

Ron Meyer moet een jaar of 13 zijn geweest toen hij zijn ouders riep om te komen kijken naar een verkiezingsdebat op tv met SP-leider Jan Marijnissen. Meyer (33), vakbondsbestuurder en leider van de SP in Heerlen, loopt zich nu warm om hem op te volgen.

Het partijbestuur heeft hem voorgedragen als nieuwe voorzitter. Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen neemt het tegen hem op. Ze voeren drie grote debatten. Morgen is het eerste in Den Bosch. Op 28 november kiest het partijcongres de nieuwe voorzitter.

Vijf nachten sliep Meyer met schoonmakers op Utrecht Centraal. Het was tijdens een van de schoonmakersstakingen die hij leidde, drie in totaal. De laatste, in 2014, duurde bijna zestien weken en is de langstdurende staking sinds de jaren dertig.

De schoonmakers dwongen een beter loon en doorbetaling bij ziekte af. Meyer verwierf er landelijke bekendheid mee.

In de hitte van de strijd worden vriendschappen gesmeed. Aan de acties heeft hij vrienden overgehouden, vrienden voor het leven.

Maar begin bij hem niet over de romantiek van het actievoeren. Actievoeren is bittere ernst, al moet je het wel zo gezellig mogelijk maken. Een goed humeur is de basis van een geslaagde actie.

'Hij blijft vriendelijk'

'Hij kan zich verschrikkelijk boos maken, maar hij blijft vriendelijk', zegt Paul Depla (PvdA), die als burgemeester van Heerlen Meyer heeft meegemaakt in de gemeenteraad en nu burgemeester van Breda is.

Arm maar warm waren ze thuis. Het was niet altijd zeker of er de volgende maand elektriciteit zou zijn. Daardoor was hij zich er op jonge leeftijd van bewust 'dat het oneerlijk verdeeld is'.

Op weg naar de middelbare school kwam hij dagelijks langs het station in Heerlen, destijds een poel van ellende met drugsverslaafden, heroïnehoertjes en dealers.

Het grauw van het station scherpte zijn ideeën over de samenleving en wakkerde zijn dadendrang aan, maar het zou nog even duren eer hij politiek actief werd.

Zijn ouders, beiden 57 jaar, tobben met hun gezondheid en zijn arbeidsongeschikt. Zijn vader was koelmonteur, zijn moeder huishoudelijke hulp bij de thuiszorg. Ze knokten na elke tegenslag om er weer bovenop te komen en hebben gewerkt tot ze niet meer konden.

CV

1981 Geboren in Heerlen
1999 - 2004 Fiscaal recht, Universiteit Maastricht
2004 - 2005 Fiscalist bij Deloitte, Maastricht
2002 Lid SP
2005 Bestuurder vakbond FNV Bondgenoten.
2006 Fractievoorzitter SP gemeenteraad Heerlen
2010 - 2014 Leidt landelijke stakingen schoonmakers
2015 Kandidaat-voorzitter SP
2010 Krijgt Gouden Tomaat, de hoogste partijonderscheiding, opgespeld door Jan Marijnissen
2013 eidt staking van een week van distributiewerkers Albert Heijn
2015 Strijdt met Young & United voor het afschaffen van het minimumjeugdloon

Klagen kan altijd nog

Blijmoedig optimisme houdt hen op de been. Klagen kan altijd nog, vinden de Meyers. Een baken van onverzettelijkheid, noemt Ron zijn ouders. 'Ik heb veel van ze geleerd.'

Zijn moeder stemt vanaf 1982 SP. Op Jan de Wit, die later furore zou maken als Kamerlid. 'Die is er een van ons. Hij komt naar ons toe, ook als er geen verkiezingen zijn. En hij heeft ook nog eens een mooie sjlieps', zei ze destijds. Sjlieps is Limburgs voor stropdas.

Zijn vader stemde die keer nog PvdA, de volgende verkiezingen was ook hij om.

'We zagen weleens actievoerende SP'ers lopen in de wijk. Ron was altijd nieuwsgierig wat ze aan het doen waren', zegt zijn vader.

Met voetbal was Ron meestal aanvoerder, in de gemeenteraad van Heerlen werd hij meteen fractievoorzitter en leider van de coalitie - 24 jaar en onervaren.

Ron Meyer.

Politiek avonturier

Zijn vuurdoop kreeg hij van Rein Hummel, oud-Kamerlid voor de PvdA, verbaal kanon en politiek avonturier die toen voor Leefbaar in de raad zat en net buiten de coalitie was gevallen.

De straatvechter Meyer ging er vol in, wetend dat je beter kunt uitdelen dan ontvangen. Tegenwoordig deelt hij de tikken gedoceerd uit.

Geen nijdige armgebaren, geen stemverheffing, zijn blik spreekt boekdelen. Van 'kom maar op' tot 'maak dat de kat wijs'. De woede gloeit nu in zijn ogen.

Meyers jeugd in de Heerlense volkswijk Zeswegen, gebouwd op de voormalige mijnsteenberg van de Oranje Nassau I, bestond uit voetballen. Hij had altijd een bal bij zich, ook als hij met zijn moeder iets ging kopen in de stad. Op de roltrap van V&D hield hij de bal hoog.

Getrapt

Na 27 jaar Jan Marijnissen kan de SP een nieuwe voorzitter kiezen. Er zijn twee kandidaten: Meyer en het Kamerlid Sharon Gesthuizen. Of het een spannende strijd zal worden, is de vraag. In de SP geldt niet one man one vote, de verkiezing verloopt getrapt, een afgevaardigde stemt op het congres op 28 november namens vijftig leden. De afgevaardigden zijn vaak partijtijgers, die over het algemeen niet geneigd zijn tegen de partijlijn in te gaan. Het zittende partijbestuur heeft zijn voorkeur al uitgesproken: Ron Meyer

Geen prof

De techniek die je daarvoor nodig hebt, bleef niet onopgemerkt. Roda JC plukte hem weg bij Helios. Hij voetbalde er enkele jaren. Werd hij opgehaald door het busje van de club en 's avonds om negen uur thuisgebracht. Op zijn 16de werd hem duidelijk dat een carrière als profvoetballer te hoog gegrepen was. Roda is nog steeds zijn club, hij staat op de fanatieke Koempeltribune en als het enigszins kan gaat hij naar uitwedstrijden. Met zijn zoontje Kyan van 8 jaar. Ze waren er in de lente bij toen Roda in Breda ten koste van NAC terugkeerde naar de eredivisie.

Met het naïeve idee later zijn steentje bij te dragen aan de herverdeling van inkomens, ging hij fiscaal recht studeren. Daarna ging hij werken bij het accountantskantoor Deloitte, waar hij vooral bezig was bedrijven te helpen minder belasting te betalen.

Dat hield hij anderhalf jaar vol, het had geen dag langer moeten duren of hij was uit het raam gesprongen. In 2005 werd hij bestuurder bij FNV Bondgenoten, waar hij zich ontpopte als actieleider.

Fortuynrevolutie

Nog tijdens zijn studie meldde hij zich bij de SP. Het was 2002, de Fortuynrevolutie woedde, een asociale verrechtsing van de maatschappij, vond Meyer.

Hij ging aan de slag bij de hulpdienst van de SP, de oren en ogen van de partij. Met anderen richtte hij klopclubs op, die langs de deur gaan om te peilen wat er leeft onder de bevolking. Voordat ze op pad gaan, eten ze bananensoep, bereid door Ron. Eerst de gezamenlijkheid vieren, dan de straat op.

Meyer, vader van twee kinderen, is een zoon van Heerlen. Hij houdt van de noeste mijnwerkersmentaliteit, van de stad en haar worsteling nadat de mijnen waren gesloten.

Hij is gevormd door de straat, door het straatvoetbal, thuiskomen met schrammen en kapotte knieën, een blauwe plek, opgelopen bij een vechtpartijtje.

Hij is brutaal, heeft lef en daagt uit. Een GroenLinkser werpt hij voor de voeten dat 'ZZP'ers niet alleen lieden zijn die gehuld in een Hawaii-shirt met een I-pad onder de arm lopen'.

Meyer (links) met zijn teamgenoten bij Roda JC, dat hem wegplukte bij zijn Heerlense club Helios.

Rooie Ron

Voor werkgevers is hij een ouderwetse rooie rakker, zijn strijdmakkers noemen hem liefkozend Rooie Ron.

In een paar rake zinnen stelt hij onrecht aan de kaak. Werkende jongeren worden genaaid, flexkrachten uitgeknepen, rechtse schreeuwers praten onzin.

Gebruikt beeldende metaforen en heeft het over watervallen en vulkanen. De staking van schoonmakers noemde hij de opstand der onzichtbaren - media-aandacht was verzekerd.

Voor de Heerlense oppositieleider Charles Claessens (CDA) mag het allemaal wel wat minder. 'Ik heb niet zo veel met die vakbondsretoriek. Voor mij hoeft dat wedstrijdje ver plassen om de mooiste oneliner niet.'

In 2014 heroverde Meyer de twee raadszetels die hij vier jaar eerder had verloren. Met elf van de 37 zetels bleef de SP de grootste partij in Heerlen.

'Goed afgekeken'

Bij de onderhandelingen over de nieuwe coalitie viel het CDA af. Claessens: 'Dat speelde hij handig, hij liet een andere partij zeggen dat er voor ons geen plaats was aan de collegetafel. Hij is een sluwe machtspoliticus, dat heeft hij goed afgekeken van het CDA.'

Zijn werkterrein is niet de vergaderzaal, maar de werkvloer en de straat. In de aanloop naar de stakingen zocht hij schoonmakers thuis op om te luisteren naar hun problemen en ze op het hart te drukken dat ze hun spierballen moeten laten zien.

Het resultaat was dat stille muisjes veranderden in brullende leeuwen, zoals Meyer het zegt. En staat treinschoonmaker Kapi Lijfrock ineens met een megafoon een menigte toe te spreken.

De schoonmaakbranche is een slecht georganiseerde bedrijfstak met werknemers die vaak geen of slecht Nederlands spreken. 'Ron heeft ze een stem gegeven en de sympathie van de samenleving gewekt. De schoonmakers worden nu gezien als volwaardige werknemers', zegt Depla.

'Hij knokt met een glimlach. Hij is authentiek en kan mensen inspireren. Je gunt elke partij een Ron.'

Ron Meyer als peuter met zijn moeder.
Ron Meyer (SP) loopt met zijn moeder mee in de demonstratie 'Red de Zorg' op 12 september in Amsterdam.Beeld Jiri Buller

Wouter Bos

Meyer zit als een bok op de haverkist. Als oud-PvdA-leider Wouter Bos een hem onwelgevallige column schrijft, reageert hij op Twitter: 'De Tony Blair van NL: loon matigen en werkvloer negeren.'

'Terwijl bijstandmoeders na een onschuldig foutje op een houtje mogen bijten, gaat het graaien aan de top ongegeneerd door', twittert hij als uitlekt dat de top van netbeheerder Alliander vier ton per jaar vangt.

Hij duwt een knalrode kruiwagen - 'de Ferrari van de werkvloer' - naar een ziekenhuis en verzoekt de directeur zijn bonus erin te storten. Bij een andere actie krijgt hij de baas van een schoonmaakbedrijf zo gek op een kameel te gaan zitten. Als Aldi een buurt waar veel ouderen wonen wil verlaten, verwijt hij het grootwinkelbedrijf dat het elke maatschappelijke verantwoordelijkheid negeert.

Tegen ongeorganiseerde jongeren: 'Vind je het gek dat jullie arbeidsomstandigheden kut zijn. Werkgevers doen niks aan jullie lage salaris. Ze hebben helemaal niks om bang voor te zijn.'

Hij jut mensen op en maakt ze zelfbewust. De arbeider die de directeur vastlult, je kunt Meyer niet blijer maken.

Na een bijeenkomst waar hij met medestrijders een actie heeft beraamd, gaat hij stuiterend naar huis. Meyer wil vlammen.

En winnen. Meyer wil altijd winnen. Als kind was hij niet te genieten wanneer Roda of hijzelf had verloren.

Menig potje Mens erger je niet en Monopoly is voortijdig afgebroken omdat Ron dreigde te verliezen. Met Monopoly wilde hij de bank zijn. 'Hij heeft graag de leiding, dat zat er al vroeg in', zegt zijn moeder.

Coel en stoer

Meyer wil leidend zijn, de norm stellen. Heerlen stopt extra geld in de thuiszorg geen partij die ertegen was. ‘Ze kunnen niet anders, ze zouden de Heerlenaren op hun dak krijgen. Die organiseren wij permanent.’ In die zin zal niet veel veranderen voor Meyer als hij voorzitter wordt. Voor de SP zijn buitenparlementaire acties minstens zo belangrijk als het parlementaire werk. Zijn belangrijkste taak is straks leden activeren en acties op touw zetten. De partij moet cool, stoer en tof zijn, vindt Meyer. Als hij wordt gekozen, stopt hij met het vakbondswerk, hij blijft wel in de gemeenteraad van Heerlen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden