Nieuws Begroting Italië

Rome en Brussel begraven de strijdbijl na bezuinigingsbelofte Italië

De Europese Commissie en de populistische regering in Italië begraven de strijdbijl. Na de Italiaanse toezegging volgend jaar 10,25 miljard euro extra te bezuinigen, ziet Brussel af van een strafprocedure tegen Rome wegens ontsporende overheidsfinanciën. Europees Commissaris Moscovici (Economische Zaken) erkende dat ook vanwege puur politieke overwegingen – opkomend populisme, verzet ‘gele vestjes’, de naderende Europese verkiezingen – gekozen is voor een zachte aanpak van Italië.

Europees Commissaris Pierre Moscovici. Beeld EPA

Brussel mag volgens Moscovici niet blind zijn voor de ‘populistische golf’ in de lidstaten en de weerzin bij burgers tegen bezuinigen en hervormen. ‘We leven niet in een bubbel, we kunnen de werkelijkheid niet ontkennen’, aldus Moscovici woensdagmiddag in een toelichting op het Commissiebesluit. Het is volgens hem ‘een strategische keuze’ om geen strafprocedure tegen Italië te starten. ‘Dit is een overwinning van de dialoog en dat maakt me blij.’

Grote omslag

De omslag van de Commissie is groot. Nog maar een maand geleden veegden Moscovici en zijn collega Dombrovskis (Euro en Sociale Dialoog) de Italiaanse ontwerpbegroting voor 2019 van tafel als volstrekt onverantwoordelijk. Met de daarin voorziene 35 miljard euro extra overheidsuitgaven (voor een minimumuitkering en lagere pensioenleeftijd) overschreed Rome volgens Moscovici ‘overduidelijk’ de Europese begrotingsregels. Volgens Dombrovskis ‘slaapwandelde’ Italië richting crisis en chaos waardoor de hele eurozone in gevaar kon komen. De Commissie bepleitte een strafprocedure vanwege de aanhoudend hoge staatsschuld (130 procent van het bruto binnenlands product), een sanctie die nooit eerder is opgelegd.

De Italiaanse vicepremiers Salvini en Di Maio lieten zich niet onbetuigd. Zij schilderden de Europese Commissie af als ‘de vijand van het Italiaanse volk’ en schamperden over de Brusselse eis de begrotingsregels te respecteren.

Afgelopen weken werd intensief overlegd tussen Brussel en Rome op ambtelijk en politiek niveau. Het resultaat is dat Rome in 2019 ruim 10 miljard extra bezuinigt, onder meer door de uitkerings- en pensioenplannen met een paar maanden uit te stellen. Op papier daalt het begrotingstekort daardoor van 2,4 naar 2,04 procent. Verder belooft Rome de btw met 2 miljard euro te verhogen als de begroting volgend jaar toch ontspoort.

Net binnen de regels

Volgens Dombrovskis valt de aangepaste Italiaanse begroting nu net binnen de regels. ‘Rome is van ver gekomen. Maar het is niet ideaal, we blijven waakzaam.’ Dombrovskis benadrukte dat uitstel van de dure Italiaanse plannen geen afstel betekent. Ook wees hij erop dat Italië eerder heeft beloofd de btw te verhogen maar die belofte nooit heeft ingelost. In de Commissie was volgens betrokkenen vooral de Duitse Commissaris Oettinger (Begroting) kritisch over de toegeeflijkheid richting Rome.

Moscovici zei dat de begrotingsregels ‘slim en niet rigide, flexibel en niet mechanisch’ moeten worden toegepast. ‘Soms moet je weten wanneer je gesprekspartner niet verder kan gaan.’ Volgens de Commissaris zou een hardere aanpak van Italië ‘de nationalisten in jubelstemming’ brengen omdat het hen stemmen oplevert bij de Europese verkiezingen volgend jaar mei. Minister Hoekstra van Financiën sprak in een eerste reactie over ‘een gemiste kans’ van de Commissie. EU-ambtenaren verwachten niettemin dat de lidstaten zich bij het Commissiebesluit neerleggen.

Dat Rome bereid is tot een aanpassing van de begroting, verklaren EU-ambtenaren uit de aanhoudende nervositeit op de financiële markten over Italië waardoor het meer rente moet betalen om geld te lenen. Ook gaven Italianen geen gehoor aan de oproep van de regering hun spaargeld in Italiaanse staatsleningen te steken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.