Romario aan het Binnenhof

Wederom liet Ayaan deze week zien dat zij niet past in de Nederlandse consensuspolitiek. Rust in de tent is wel het laatste waar ze op uit is....

Frank Poorthuis Raoul du Pré

'Dat moet je als gewoon Kamerlid eens proberen', mopperde deze week een gewoon VVD-Kamerlid, nadat hij in zijn dagelijkse bezigheden was gestoord voor alweer een spoed-fractievergadering met Ayaan Hirsi Ali. En hij was de enige niet.

Jozias van Aartsen had het vorige maand nog zo gezegd, vlak na de terugkeer van Nederlands beroemdste parlementariër op het Binnenhof:

'Niét de islam aanvallen Ayaan, alleen de uitwassen. Wél op de bres staan voor de bevrijding van de onderdrukte vrouw, niét de hele tijd de coalitiepartners van het CDA afkatten.' Rust in de coalitie is de VVD op dit moment veel waard.

Maar wederom liet Ayaan deze week zien dat zij niet past in de Nederlandse consensuspolitiek. Zij is vertegenwoordiger van nieuwe politiek, hors categorie. Voor haar heiligt het doel altijd de middelen. Rust in de tent is wel het laatste waar ze op uit is.

En dus zegt Ayaan, nog geen maand uit de onderduik terug, dat CDA-minister Maria van der Hoeven alleen pal staat voor haar eigen 'christelijke dogmatische achterban'. En dus noemt Ayaan in één adem door coalitiegenoot CDA een partij die liefst stil zit en 'profiteert van de consensus'. En dus vat Ayaan, uiteraard zonder overleg met haar partijgenoten, donderdagmorgen plots het plan op een motie van treurnis in te dienen tegen CDA-bewindsman Donner, 'de minister uit het land van ooit'.

Het CDA boos natuurlijk, haar eigen partijgenoten volkomen verrast en Van Aartsen weer een hele dag druk met het zoeken naar een uitweg uit de dreigende politieke crisis. En intussen dat gezoem in de wandelgangen: 'Dat moet je als gewoon Kamerlid eens proberen!'

Maar Ayaa¿is natuurlijk ook geen gewoon Kamerlid. Ze is de prima donna van de VVD. Ze is Romario: de vedette die genoeg heeft aan haar voornaam – de superster die altijd haar zin krijgt.

De vraag is alleen: tot wanneer? Het kan zomaar een keer fout gaan. Bijvoorbeeld rond haar stokpaardje: de afschaffing van de vrijheid van onderwijs, artikel 23 van de Grondwet. Voor Ayaan de kortste en dus de beste weg naar sluivan ting van de islamitische scholen. De VVD-top leek lange tijd bereid haar te volgen. Rita Verdonk liet weten dat zij 'als liberaal' niets heeft met de vrijheid van onderwijs.

Van Van Aartsen mag in het volgende liberale verkiezingsprogramma de afschaffing bepleit worden. Protesten in de partij werden tot nu toe achteloos afgedaan: 'Ach, dat zijn allemaal grijze ouderwetse liberalen die de tijdgeest niet verstaan.'

Totdat deze week plotseling Mark Rutte zich meldde, staatssecretaris van Onderwijs. 'Artikel 23 is een fundamenteel liberaal recht', zei hij.

'Ik ben een groot aanhanger van artikel 23.'

Mark Rutte is 37 en allesbehalve een grijze ouderwetse liberaal. Sterker: hij geldt als coming man in zijn partij. Uit het instemmend gejoel uit niet de minste liberale fractiekamers ('eindelijk iemand die tegen Ayaan durft in te gaan') blijkt dat er een dag kan komen dat de morrende 'gewone Kamerleden' zich verheffen.

Maar kan de VVD zich, als het uit de klauwen loopt, wel van haar ontdoen? Het is niet gewaagd te zeggen dat Ayaan de liberalen gijzelt. Na het echec met Geert Wilders is het voor de VVD bijna onmogelijk met goed fatsoen, dat wil zeggen zonder grote imagoschade, wederom afscheid te nemen van een van haar prominentste leden.

Het enige wat de VVD in zo'n geval kan doen, is hopen dat de diva er zelf de brui aan geeft. 'Of dat het daar in ieder geval op lijkt, zoals bij Annette Nijs', herinnert een VVD'er vilein aan het gedwongen vrijwillig opstappen van de staatssecretaris van onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden