Rookruimte van Club Bitterzoet in Amsterdam.

Nieuws antirookbeleid

Rokende horecagast moet naar buiten. Maar voor hoe lang?

Rookruimte van Club Bitterzoet in Amsterdam. Beeld Eva Roefs

De rokende horecagast moet naar de stoep of het terras. Door een uitspraak van de Hoge Raad biedt de inpandige rookruimte geen soelaas meer: die moet dicht. Als het aan anti-rookorganisatie Clean Air Nederland (CAN) ligt, worden straks ook de buitenruimtes rookvrij.

De Hoge Raad bevestigde vrijdag een vonnis van het Haagse gerechtshof van begin vorig jaar, waarin het einde van de rookruimtes in de horeca lag besloten. De hele horeca moet nu per direct rookvrij worden, al liet staatssecretaris Paul Blokhuis vrijdag weten dat de handhaving van dat verbod op zijn vroegst pas medio volgende maand kan beginnen. Praktisch kan die niet ‘van de ene op de andere dag’ worden ingevoerd.

Blokhuis heeft een dubbel gevoel bij de uitspraak, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. Enerzijds is hij blij met het arrest (‘Goed nieuws voor de volksgezondheid’), maar hij erkent ook dat hij afspraken met de horeca, gemaakt na het eerdere vonnis van het gerechtshof, niet kan nakomen. Aanvankelijk zou de horeca nog tot juli 2022 de tijd krijgen om rookruimtes te sluiten, nu moet het per direct.

Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) sprak vrijdag dan ook van ‘een klap in het gezicht van de horecaondernemer’ en eist dat staatssecretaris Blokhuis zo snel mogelijk met de horeca overlegt over de gevolgen. Volgens de brancheorganisatie zijn er nog tussen de 5.700 en 7.600 horecagelegenheden met een rookruimte. Die hebben gemiddeld 12.500 euro in die ruimte geïnvesteerd.

KHN vlast op juridische stappen tegen de overheid nu afspraken worden geschonden. ‘Het was een heel reële afspraak’, zei KHN-voorzitter Robèr Willemsen vrijdag. Blokhuis gaat inderdaad met de horeca in gesprek, liet hij vrijdag weten. Hij gaat ook praten met de NVWA, de instantie die moet controleren of de horeca zich aan het verbod houdt.

Voor de deur

Over de gevolgen van het arrest zijn de anti-rookorganisatie en de horecaondernemers het eens: voor de deur van horecagelegenheden wordt het straks een rokende bende. Maar niet voor lang, denkt Clean Air Nederland. De organisatie is uiteraard ingenomen met het arrest, maar gaat niet tevreden achteroverleunen. Voorzitter Tom Voeten: ‘De terrassen moeten rookvrij worden. En we gaan inzetten op rookvrije uitgaansgebieden. Dat is ook allemaal in het belang van de horeca zelf. Het zit niet in de genen van horecaondernemers dat ze straks politiemannetje moeten gaan spelen en de horeca heeft er ook helemaal geen baat bij dat het straks een bende wordt voor de deur.’

Voeten zegt begrip te hebben voor de klacht van de horeca dat het onterecht is dat alleen die sector wordt getroffen met een verbod op rookruimtes. Voeten: ‘Na de uitspraak van het hof van begin vorig jaar wilden wij samen met de horeca optrekken om die ongelijkheid te bestrijden. Ook in het bedrijfsleven, en zeker in overheidsgebouwen, moeten die rookhokken verdwijnen, wat ons betreft. Maar Koninklijke Horeca Nederland wilde niet gelijk met ons optrekken en heeft een spelletje gespeeld: ondernemers nog bewust in de waan laten dat het allemaal voorlopig zou worden getolereerd.’

Dat de overheid die rookruimtes jarenlang heeft getolereerd, is in strijd met een ook door Nederland ondertekend verdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie. Daarin staat dat overheden roken op geen enkele manier moeten faciliteren. De Hoge Raad is het met het Gerechtshof eens dat rookruimtes hinder veroorzaken voor niet-rokers en dat er sprake kan zijn van ‘sociale druk’ op niet-rokers om toch maar die ruimtes te betreden.

Het arrest van de Hoge Raad is het juridische sluitstuk van jarenlang procederen door Clean Air Nederland, de organisatie die ook afdwong dat het rookverbod voor de horeca (per 2008) in de Tabakswet is opgenomen. Het was de staat zelf die in cassatie ging tegen de uitspraak van het hof. Niet omdat die ongewenst was, maar om juridisch nog helderder te krijgen wat de overheid in de strijd tegen roken mag of moet.

UITGEROOKT - Hoe de (e-)sigaret uit Nederland verdwijnt

Hoelang zal het nog duren tot de sigaret definitief uit Nederland verdwijnt? En wordt dan ook de e-sigaret naar de asbak verbannen? Lees hier de mooiste verhalen en dilemma’s over roken, anti-roken en het grijze gebied daar tussenin. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden