Roken en overgewicht vooral op het vmbo

UTRECHT - De verschillen tussen havo/vwo-leerlingen en vmbo-leerlingen op het gebied van een gezonde levensstijl zijn de afgelopen tien jaar verder toegenomen. Waren op het vmbo in 2001 vijf keer zoveel leerlingen te vinden die dagelijks rookten dan op het vwo, in 2009 is dit verschil opgelopen tot een factor 15.

Een kind met overgewicht.

In 2001 kampten anderhalf keer meer vmbo-leerlingen met overgewicht dan vwo-leerlingen, in 2009 waren drie keer meer leerlingen op het vmbo te dik dan de leerlingen op het vwo.

Dit blijkt uit het HBSC-rapport over gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland. Het onderzoek van de Universiteit Utrecht, het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Trimbos Instituut wordt dinsdag overhandigd aan minister Schippers (Volksgezondheid). De studie Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) onder jongeren tussen de 11 en 16 jaar wordt elke vier jaar gedaan in meer dan veertig landen onder toezicht van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Dit is de derde Nederlandse studie, na die in 2001 en 2005. Volgend jaar volgt de internationale vergelijking.

Zeer gelukkige jeugd
De Nederlandse jeugd stak in voorgaande vergelijkingen gunstig af bij die in andere landen. Nederland behoort tot de topdrie van de meest gelukkige jeugd; ze kunnen vaak goed overweg met hun ouders, vinden school leuk en hebben veel vrienden. Alleen het alcoholgebruik van Nederlandse jongeren ligt hoger dan in veel andere landen.

Op veel punten gaat het beter met de jeugd dan in 2001, blijkt uit de studie. Jongeren ervaren meer steun van hun vader, spijbelen minder en eten gezonder. In de jongste groepen wordt minder gedronken en gerookt, maar 16-jarigen drinken nog steeds veel te veel, aldus de onderzoekers.

Verschillen nemen toe
In de voorgaande studies bleken de verschillen tussen havo/vwo-leerlingen en vmbo-leerlingen groot. Dat lijkt verder toe te nemen, aldus hoofdonderzoeker Wilma Vollebergh, hoogleraar jeugdstudies aan de Universiteit Utrecht. Minder jongeren roken dagelijks. Maar de afname van rokers op het vwo was veel sterker dan die op het vmbo.

Op het vwo nam het percentage rokers af van 5 naar slechts 1 procent, op het vmbo van 25 naar 15 procent. Roken lijkt iets voor lager opgeleiden te worden, merken de onderzoekers op.
Vmbo-leerlingen hebben op bijna alle punten meer problemen dan vwo-leerlingen. Volgens Vollebergh lijkt er sprake van een tendens: van grote gelijkheid naar meer ongelijkheid tussen de opleidingsniveaus. 'Voor het eerst zien we ook dat relatief meer vmbo-ers een minder goede relatie hebben met hun ouders dan vwo-ers.'

Minder kinderen gepest
Het percentage kinderen dat wordt gepest neemt af. Drie keer zoveel vmbo-leerlingen pesten of worden gepest dan vwo-leerlingen. Vmbo-leerlingen eten ongezonder en sporten minder dan vwo-leerlingen. Vmbo-leerlingen hebben daarnaast een vijf keer grotere kans om gedwongen te worden tot een ongewenste seksuele handeling. Vollebergh pleit voor meer campagnes specifiek gericht op de vmbo-leerlingen.

Behalve het opleidingsniveau blijkt ook de samenstelling van het gezin van grote invloed op het welzijn van het kind. Kinderen uit volledige gezinnen zijn op bijna alle punten beter af dan die uit gebroken gezinnen. Kinderen van gescheiden ouders spijbelen vaker, pesten vaker en worden vaker gepest en hebben vaker problemen. Of een kind allochtoon of autochtoon is, bleek nauwelijks van invloed op het welzijn. Allochtone kinderen zijn vaker te dik maar drinken gemiddeld veel minder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden