Roept-u-maar

PAARS kende de sorry-democratie. Onder het nieuwe kabinet, en zeker binnen de LPF, floreert de roept-u-maardemocratie. Voortdurend doen LPF-ministers en LPF-Kamerleden woeste uitspraken, die vaak even zo gemakkelijk weer worden ingeslikt....

Vrijdagavond riep minister Nawijn van Immigratie en Integratie dat hij Marokkaanse criminelen met een Nederlands paspoort wilde terugzenden naar Marokko. Het voorstel is in strijd met de Grondwet, het Statuut van het Koninkrijk der Nederlanden, het vierde protocol van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het verdrag tot voorkoming van statenloosheid, alsmede het VN-verdrag voor burgerlijke en politieke vrijheden.

Meteen daarop lanceerde het LPF-Kamerlid Schonewille het plan om het zwijgrecht voor verdachten af te schaffen. Het zwijgrecht is een internationaal erkende juridische basisregel, vastgelegd in internationale verdragen. Het recht om te zwijgen heeft een rechtsfilosofische oorsprong: de verklaring van een verdachte mag niet met dwang worden afgedwongen. Daarnaast is er ook een praktische kant: afgdwongen verklaringen zullen vaak niet erg betrouwbaar zijn.

Het sop zou de kool niet waard zijn, als er niet zo'n hardnekkig patroon in te herkennen zou zijn. De LPF heeft de losse flodder uiteraard niet uitgevonden, maar geen enkele partij heeft ze met zo veel hartstocht afgeschoten. Zo lijkt een nieuwe, gemakzuchtige en bedrieglijke vorm van politiek te ontstaan.

Politiek is een vaak moeizaam ambacht, waarin compromissen moeten worden gesloten en achterdeurtjes worden opgelaten om te zijner tijd op een standpunt terug te komen. Onder paars raakten politici zozeer verstrikt in dit ambacht, dat de communicatie met de burger er zwaar onder te lijden had.

Mede daardoor kon Pim Fortuyn zo'n succes boeken met zijn adagium 'ik zeg wat ik denk'. Zijn volgelingen hebben deze uitspraak echter tot het uiterste gebanaliseerd. Elke oprisping, elke hartenkreet lijkt geschikt om op de - hongerige - media los te laten. Politieke haalbaarheid en technische uitvoerbaarheid lijken van ondergeschikt belang. Het gaat dan ook niet zozeer om de expressie van een gedachte, als wel die van een gevoel. Criminele Marokkanen moeten hard aangepakt, Volkert van der G. mag niet beschermd worden door de eeuwige haarkloverijen van de juridische professie.

De politiek moest meer naar de kiezer luisteren, zo werd terecht gezegd. Maar de gemakkelijke roept-u-maardemocratie zal zichzelf in de staart bijten, als 'zeggen waar het op staat' uiteindelijk niet tot wezenlijke veranderingen zal leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden