Roemeense president Iohannis steekt stokje voor moslima als premier

Bijna had Europa voor het eerst een moslima als premier gekregen - en nog wel een gematigde moslima zonder hoofddoekje. Maar de president van Roemenië heeft daar dinsdag een stokje voor gestoken. Zonder zijn beslissing inhoudelijk te motiveren wees president Klaus Iohannis woensdag de kandidatuur af van de 52-jarige econome Sevil Shhaideh. Die was voorgedragen als de kandidaat van de sociaaldemocratische partij PDS. Haar partij won eerder deze maand royaal de parlementsverkiezingen.

Sevil Shhaideh. Beeld epa
Sevil Shhaideh.Beeld epa

Met 154 van in totaal 329 zetels gaat de PDS sowieso de premier leveren, maar Shhaideh wordt het dus niet. Over de vraag wat de liberaal Iohannis tot zijn verrassende oordeel dreef, wordt druk gespeculeerd. Zelf hield de president het bij de vage mededeling dat hij 'alle voors en tegens zorgvuldig had afgewogen'. Ook riep hij de PDS op met een andere kandidaat te komen. Die partij reageerde woedend. Partijvoorzitter Liviu Dragnea vroeg zich hardop af of een afzettingsprocedure tegen Iohannis niet op zijn plaats is. 'Wij zien geen grondwettelijke of andere risico's aan haar benoeming', stelde hij. Dragnea geldt als de werkelijke leider van de PDS, maar kan vanwege een eerdere veroordeling vanwege verkiezingsfraude geen premier worden. Volgens hem stuurt Iohannis doelbewust aan op een 'politieke crisis'.

Marionet

Een van de mogelijke motieven van Iohannis is de gebrekkige politieke ervaring van Shhaideh: in de landelijke politiek heeft ze maar zes maanden achter de rug, vorig jaar als minister van regionale ontwikkeling. Zij wordt nogal eens als een marionet van Dragnea afgeschilderd. Door haar niet te benoemen, verhindert president Iohannis voorlopig dat de PDS-voorzitter de feitelijke premier van het land wordt op een moment dat hij nog geschorst is.

Maar er is ook nog een geheel andere verklaring voor het presidentiële besluit. Vijf jaar geleden trouwde Shhaideh, een gebeurtenis waarbij Dragnea als getuige optrad. Haar liefde geldt een Syrische Assad-aanhanger, Akram Shhaideh. In de Roemeense media zijn diverse controverses rond deze voormalige topambtenaar van het Assad-regime aan het licht gekomen, nadat zijn vrouw als kandidaat voor het premierschap naar voren was geschoven. Zo heeft hij zich op sociale media fel gekant tegen westerse politici die rebellen tegen het Assad-regime steunen. In zijn ogen misbruiken zij de mensenrechten als motief om zich met de politieke koers in zijn vaderland te bemoeien. Ook heeft hij zich positief uitgelaten over de terreurorganisatie Hezbollah. De voormalig president Traian Basescu die tot de oppositie behoort, zegt zijn opvolger Iohannis te hebben 'gewaarschuwd' over de kandidatuur van Shhaideh. Maar ook deze christendemocraat weigert zijn motief voor die waarschuwing verder toe te lichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden