InterviewVader en advocaat Roelf B.

Roelf B. in zijn spijtbetuiging: ‘Het is mijn eerste misdaad ooit en ook mijn laatste’

Vader Jakob en moeder Jantje van Roelf B.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

In zijn verklaring aan het Openbaar Ministerie van Hongarije wijst de Nederlandse atleet Roelf B. zijn jeugdvriend aan als initiator van de drugshandel op muziekfestival ­Sziget. Wordt dit de strategie van de verdediging? Zijn advocaat en zijn vader reageren.

Het is eind januari als advocaat ­Rachel Imam­khan een bezoek brengt aan de gevangenis in het Boedapest. Achter een ruitje ziet ze haar cliënt, Roelf B.

De talentvolle 22-jarige Nederlandse sprinter die in 2017 nog met Churandy Martina op het EK atletiek liep, werd afgelopen zomer opgepakt bij het Hongaarse muziekfestival ­Sziget. Op het feesteiland trof de politie bij hem en zijn jeugdvriend Gert-Jan N. grote hoeveelheden drugs aan in hun tent en in hun auto, bedoeld voor de verkoop aan festivalgangers.

In haar carrière als advocaat is Imamkhan wel wat gewend. Ze verdedigde talloze Nederlanders die in het buitenland werden gepakt met drugs. Cocaïne, heroïne, xtc, drugsbendes – alles kwam voorbij. Maar de jongen die ze nu voor zich had, verbaasde haar, zegt ze.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Wat verbaasde u zo?

‘Toen ik hem zag in die gevangenis, dacht ik: wat dóé jij hier? Ik ben heel andere klanten gewend, zeg maar. Mensen die berekenend zijn, die eerst zeggen dat ze onschuldig zijn, maar van wie uiteindelijk soms blijkt dat ze al veel vaker in drugs hebben gehandeld. Maar hier zat een doodnormale jongen voor me. Iemand die heel gedisciplineerd is en de hele dag in de studieboeken zat – net zoals hij vroeger tien keer per week sportte.’

Ze vroeg hem van alles. Over de ­autorit naar Boedapest die N. en hij maakten, over de prijslijsten met het Nederlandse telefoonnummer die bij hen werden aangetroffen, over hoe ze aan zo veel drugs kwamen. In totaal vond de politie 6.700 xtc-pillen, 128 gram marihuana en 451 voorgedraaide joints. Straatwaarde: bijna 3 ton.

Imamkhan: ‘Ik heb hem zeven uur lang doorgezaagd, maar toen ik hem vroeg hoe ze aan de drugs waren gekomen, kon hij geen antwoord geven. Hij wist het niet. Ik dacht: hoe naïef kun je zijn?’

Waarom wist hij niet waar die drugs vandaan kwamen?

‘Omdat hij niet de initiatiefnemer was.’

Naast Imamkhan zit Jakob B., de ­vader van Roelf. Op verzoek scheppen ze duidelijkheid over de verklaring die Roelf onlangs aan het Hongaarse OM heeft gestuurd. Al willen ze niet op alle vragen antwoord geven. Soms om anderen niet te beschadigen, soms om het proces niet te verstoren.

De handgeschreven verklaring van vijf kantjes is Roelf B.’s kant van het verhaal. Hem en zijn jeugdvriend Gert-Jan N. hangt een jarenlange ­gevangenisstraf boven het hoofd. De rechtbank verlengde woensdag hun voorarrest tot 9 mei.

‘Het betreft mijn eerste misdaad ooit (en ik weet zeker dat het ook mijn laatste zal zijn)’, staat er in blokletters. Een schuldbekentenis is het volgens Imamkhan niet, wel een spijtbetuiging. ‘Ik was tot dan toe nooit in aanraking geweest met verboden middelen, niet in gebruik en niet in handel. Ik heb geen strafblad, mijn ­familie is beschaafd en ik kom uit een liefdevol gezin met ouders, broer en zussen en met twee goed opgevoede huishonden.’

B. stelt dat zijn vriend Gert-Jan N. met het plan kwam drugs te verkopen. ‘Ik weet dat toen mijn jeugdvriend mij voor het eerst benaderde met zijn idee, ik eenvoudigweg nee had moeten zeggen’, schrijft hij.

‘Natuurlijk ben ik me inmiddels volledig bewust van het feit dat ondanks dat ik zelf geen verboden middelen vooraf heb ingekocht en ondanks het feit dat ik zelf geen eerste stappen ondernam tot illegale handel, ik toch verantwoordelijk kan worden gehouden voor de dingen die ik daadwerkelijk wel heb gedaan.’ Hij zegt de gevolgen daarvan te willen ­accepteren.

Een door de Hongaarse politie vrijgegeven foto van de drugs die in de auto en in de tent van Roelf B. en zijn vriend Gert-Jan N. werden gevonden.Beeld EPA

Is dit strategie van u als advocaat? De ene verdachte die de schuld afschuift op de andere verdachte?

Imamkhan: ‘Nee, dit is geen verdedigingsstrategie. Hij wilde in augustus al meteen verklaren, maar wij hebben gezegd: je bent nu emotioneel, je moet eerst tot rust komen. Kijk, Roelf is een normale jongen, maar ook een naïeve jongen. Dus we zeiden: denk er goed over na, je kunt dit nooit meer herroepen.’

Wat bedoelt u? Heeft dit iets te maken met de vriendschap tussen Roelf en Gert-Jan N.?

Even aarzelen ze.

‘Klopt’, zegt Imamkhan. ‘Hij wilde Gert-Jan beschermen. Ik zei tegen hem: besef je wel dat hij jou in deze ­situatie heeft gebracht? Door hem zit je hier. Maar Roelf is een jongen die zich verantwoordelijk voelt. Hij kwam op me over als iemand die al gauw alle schuld op zich neemt. Dat heeft te maken met zijn karakter. Eigenlijk wil hij hem nog steeds helpen. Dit kost hem heel veel moeite.’

Vader Jakob B.: ‘Hij is heel zorgzaam naar anderen. Ook naar zijn vriend. Zo hebben we hem ook opgevoed. Maar daarom hebben we wel steeds tegen hem gezegd: laat alles eerst rustig tot je doordringen.Stel je voor dat hij in al zijn emotie in een officiële verklaring Gert-Jan in bescherming neemt, om de vriendschap te behouden.’

Hebben ze contact in de gevangenis?

Imamkhan: ‘Ze zitten gescheiden vast. Ik heb Roelf geadviseerd geen contact met hem te hebben. Ik heb begrepen van Roelf dat Gert-Jan wel contact wilde, en dat hij wilde samenwerken.’

De Nederlandse en de Hongaarse advocaat van Gert-Jan N. willen hierop niet reageren.

In zijn verklaring schrijft Roelf B. dat zijn motivatie tweeledig was. ‘Het beleven van een avontuur na misschien wel een eenzijdig leven tot dan toe. En daarnaast het helpen van mijn jeugdvriend. Het was naïef en dom van me.’ Hij zegt voor zijn arrestatie als jonge sporter ­nauwelijks te hebben geweten hoe de drugswetgeving in andere landen was, ‘komend uit een land waar marihuana vrij en legaal te koop is’.

Imamkhan: ‘Hij was met zijn sport bezig, het was zomer, hij wilde naar dit festival, dit avontuur kwam op zijn pad en toen vroeg zijn vriend of hij hem wilde helpen. En hij dacht: waarom niet? Hij zei: ik kende hem al sinds mijn jeugd, en ik wilde best helpen.’

Is voor jullie duidelijk waarom hij dit heeft gedaan?

Jakob B.: ‘In het eerste telefoongesprek begon hij meteen over dat avontuur. Kijk: handel in drugs is gewoon fout. Daar moet je niet aan meehelpen. Dat is ethisch onjuist. Maar als man snap ik ook dat jongens van 21 te ver kunnen gaan, en overgehaald kunnen worden zonder na te denken over de gevolgen. Ik begrijp dat ze op zoek zijn naar de kick, naar de romantiek en het avontuur. Iets vreselijk fouts doen – daar zit ook romantiek in.’

Toch was dit niet zomaar een beetje drugs verkopen. Een straatwaarde van drie ton is een enorm bedrag. Speelde geld een rol?

‘Dat was zeker niet zijn grootste motief, áls het al een motief is geweest. Hij heeft het daar nooit met me over gehad.’

Hebt u hem dat gevraagd aan de ­telefoon?

‘Nee. Aan de telefoon praten we nul komma nul inhoudelijk over de zaak. Hij belt drie keer per week met ons, maar hij moet dingen verwerken. Hij leest allemaal boeken over vergeving.’

Het leven in de gevangenis valt Roelf zwaar, schrijft B. aan het Hongaarse Openbaar Ministerie. Hij kampt met lichamelijke klachten doordat hij zo abrupt moest stoppen met topsport, terwijl hij gemiddeld tien keer per week trainde. Zo heeft hij sinds kort last van ‘ernstige hartproblemen’. Een arts schreef hem bloeddrukverlagende middelen voor.

‘Als ik eerlijk ben beschouw ik deze ­neveneffecten als een onderdeel van mijn straf van het leven’, schrijft B.

Denkt u dat u hem te beschermd heeft opgevoed?

Jakob B.: ‘Ik ga het niet ontkennen: dit vreet aan ons. Het wrange is dat wij hem als ouders echt gunden dat hij de sleur zou doorbreken. Hij had zo’n gedisciplineerd leven. Mijn vrouw en ik waren ­helemaal niet zo blij dat hij naar Hongarije ging met die oude auto, maar we hoopten dat hij eens een keer uit de band zou springen en misschien een leuk meisje zou ontmoeten daar.’

Zijn vader heeft hem tot nu toe een keer kunnen bezoeken, in oktober sprak hij een uur met hem. In zijn cel, die hij deelt met een Hongaar en een Vietnamees, volgt Roelf inmiddels een studie werktuigbouwkunde.

Hoe naïef was hij eigenlijk volgens u? Hij was wel een behoorlijk succesvolle atleet.

Jakob B.: ‘Het is een groot kind geweest, en dat realiseert hij zich. Hij moet zich nu in sneltempo gaan ontwikkelen en volwassen worden. Hij moet werken aan eigenschappen die hij nog niet heeft.’

Zijn topsportcarrière is abrupt ten einde gekomen sinds zijn arrestatie. ­Jakob B.: ‘Op de dag dat hij werd aangehouden, viel bij ons de uitnodiging van de Atletiekunie op de mat: hij mocht met de ploeg meetrainen voor de Europese teamkampioenschappen. Ik heb het pas deze week aan Roelf verteld. Hij heeft er nog niet op gereageerd.’

Reactie advocaat Gert-Jan N.:

‘Wij willen niet dat er een groter probleem ontstaat’, zegt Péter Enzsöl, de Hongaarse advocaat van Gert-Jan N.: ‘Deze verdachten hebben één gemeenschappelijk doel: ze willen zo snel mogelijk naar huis.’ Volgens Enzsöl zitten jeugdvrienden Roelf B. en N. ‘in hetzelfde schuitje’. Hij heeft ‘in het algemeen geen grote verschillen gevonden tussen de zaken van deze twee Nederlanders.’

‘De zaken die ik hoor over de verklaring van Roelf, zijn nieuw voor mij. Ik heb zijn verklaring niet gezien. Tot dat moment kan ik daarom geen commentaar geven en beschouw ik deze zaken als fictie. Er is geen druk van de ene verdachte op de andere uitgeoefend om een bepaalde verklaring af te leggen.’ Enzsöl stelt dat het voor de Hongaarse wet niet uit zou maken wie de plannen ontwikkelde. Volgens hem heeft Gert-Jan N. een verklaring afgelegd. ‘Ook heeft hij zijn excuses aangeboden voor de problemen die hij heeft veroorzaakt.’ De raadsman typeert zijn cliënt als ‘een jonge man, geen crimineel, die slechts een stomme beslissing heeft genomen met zijn beste vriend.’

Meer over Roelf B. en drugshandel op buitenlandse festivals

In zijn verklaring zegt Roelf B. dat hij N. wilde ‘helpen’. ‘Naïef en dom’, noemt hij dit achteraf. ‘Ik had eenvoudigweg nee moeten zeggen.’ 

De ouders van Roelf B. waren geschockt toen zij vernamen dat hun zoon op het muziekfestival Sziget in Boedapest was opgepakt voor drugshandel. Dit paste niet bij hun zoon. ‘Hij was alleen maar bezig met zijn sport.’

De grote hoeveelheden drugs waarmee de Nederlanders werden gepakt op festival Sziget, waren uitzonderlijk. Maar er zijn genoeg jongeren die met een voorraadje pillen of poeders op zak gaan feesten in het buitenland. Naïef, of berekenend?

Op het Sziget-festival in Hongarije zijn vaker Nederlandse jongeren gearresteerd wegens drugsdelicten. In vijf gevallen kregen de verdachten hulp van advocaat Rachel Imamkhan van stichting PrisonLaw, die Nederlandse gedetineerden in het buitenland bijstaat. ‘De zwakkelingen worden gepakt’, zegt zij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden