Roeien kijk je zo

Na het EK voetbal maakt V ook de Olympische Spelen boeiender voor de zijdelings geïnteresseerde. Met kijkplezierverhogende weetjes, dat spreekt. Deel 2: Roeien.

Het is de enige sport waarin je zo snel mogelijk achteruit over de finish moet gaan: roeien. Sinds de tweede editie van de Spelen in Parijs van 1900 zijn roeiers van de partij. Een klassieker, kortom. Toch valt voor de argeloze toeschouwer meer te ontdekken dan de paar luciferhoutjes die over een streep water glijden.


1 Toproeien drijft op studenten.

Roeien is een sport waarbij je in relatief korte tijd op topniveau kunt komen en juist studenten zijn flexibel genoeg om vaak te trainen. Studentenroeiverenigingen leveren traditiegetrouw de meeste olympiërs. Anderzijds professionaliseert het roeien en studeert de helft van de Nederlandse equipe niet (meer). Zoals Roel Braas, de 'hovenier uit De Rijp', die via de roeimachine op de sportschool in de Holland-Acht belandde. Of neem de 42-jarige Diederik Simon (zijn vijfde Spelen), die ook een keurige baan heeft. Als coach bij studentenvereniging Nereus, maar toch.


2 Toch is het professioneel.

De olympische roeiers zien dat studentikoze liever niet benadrukt: het gaat wel om topsporters die drie keer per dag trainen op hun 'inpik' (blad in het water) en 'uitpik' (er weer uit). De 'roeptoeter' van de stuurman is al lang vervangen door een headset met speakertjes in de romp van de boot. Met handschoenen roeien kan niet: dan ben je 'een lul' en spreek nooit over 'peddels' - het is geen kano! Roeiers 'slaan de hand aan de riem' of 'hangen' aan hun 3,5 meter lange 'palen'.


3 Wel strakke pakjes, geen kijksport.

Waar andere atleten ronddraven in een stadion, zodat je vanaf de tribune altijd wel iets kunt zien, zijn roeiers afhankelijk van een 2 kilometer lange, kaarsrechte baan. Het publiek is dus overgeleverd aan een plek bij de finish. Ook thuisblijvers hebben het zwaar: camera's langs de kant vertekenen het perspectief, zodat moeilijk te zien is welke ploeg voorligt. In Londen is een unieke verbetering gemaakt: er zijn kabels van 2,2 kilometer gespannen waartussen camera's zoeven, voor een optimaal beeld van opzij.


4 In Londen zijn 550 roeiers: 353 mannen en 197 vrouwen.

Deelnemers zitten in boten van één tot acht personen, met of zonder een stuurman (dat heet bijvoorbeeld 'vier zonder') en met roeiriemen aan één ('boordroeien') of aan twee kanten ('scullen' in bijvoorbeeld een 'dubbeltwee'). De eenpersoonsroeiboot heet 'skiff' en heeft altijd twee riemen (tja..!), terwijl in de 'acht' elke deelnemer maar één riem heeft. Elk land mag één boot per klasse afvaardigen, maximaal 20 vrouwen en 28 mannen. De afstand is bij alle onderdelen 2000 meter en er zijn 14 gouden medailles te verdelen.


5 Elke boot heeft een eigen karakter.

De 'skiffeurs' zijn van nature solisten die hun eigen tijd kunnen indelen om te trainen. Deze roeiers zijn het vaakst afkomstig van 'burgerverenigingen'; studentenclubs leveren vooral de 'grote' nummers. Elke discipline kent twee gewichtsklassen: 'licht' (minder dan 59 kilo voor dames en minder dan 72,5 kilo voor mannen; ook wel aangeduid als 'lichte pikken') en 'zwaar' (dat zijn die reuzen van kerels of vrouwen). De Holland-Acht is het stoerst, omdat het de kunst is om alle acht roeiers goed in het gareel te krijgen.


6 Veel spieren, weinig doping.

Om een misverstand uit de wereld te helpen: roeien doe je vooral met je benen, niet met je armen. Wat dopinggebruik betreft zijn ook roeiers vast niet heilig, maar de sport (dertigduizend Nederlanders roeien; het is een klein wereldje) is behoorlijk 'schoon'. Goed, in 2000 werd de winnende Italiaanse 'dubbelvier' positief getest (en verzweeg dit aan het IOC, zodat Nederland het zilver moest behouden, oh frustratie) en ook Sovjetroeiers konden er wat van, maar 'onze jongens' lijken zuiver. Er valt met roeien toch geen geld te verdienen, dus waarom zou je?


7 Je kunt voluit van start gaan, of juist langzaam en daarna een sprint inzetten.

Bij de finish kun je dan winnen met een 'straatlengte' (een enorme afstand), een 'bootlengte', 'een taftje' (de punt van de boot tot het begin van de kuip; 'taft' is de stof waarmee vroeger dit deel van de boot werd overspannen), of met 'een boegbal' verschil: het uiterste puntje van de boot.


8 En dan wordt er gezongen.

Waar bij andere sporten de aandacht op de tribune meestal uitgaat naar de familie, is dat bij roeien het bestuur van de roeiverenigingen. Na de finish wordt luidkeels het clublied aangeheven en ontstaat een kakofonie van wie-het-hardste-zingt. Traditiegetrouw springen de bestuursleden (liefst naakt) in het water om de winnaars te feliciteren. In Londen is die kans klein, ook nu in april nog een zogenoemde 'illegale zwemmer' de beroemde Boatrace tussen de universiteiten Oxford en Cambridge saboteerde. Maar je weet het nooit, Britten zijn dol op tradities.


9 Gehandicapten roeien ook.

Sinds 2008 is roeien een paralympisch onderdeel, zij het over 1000 meter. Roeien leent zich uitstekend voor gehandicapten: treffend is de anekdote over twee roeiers die furore maakten in een 'enkel-twee': de één miste zijn linkerarm, de ander zijn rechter. Samen trokken ze hun boot feilloos door het water.


Met dank aan onder anderen Merijn Soeters van de KNRB en roeihistoricus Johan ten Berg


OLYMPISCH ROEIPROGRAMMA


2 augustus, 10.30 - 13.50 uur


mannen vier zonder stuurman:


halve finales


mannen vier zonder stuurman:


halve finales


mannen dubbel twee:


classificatie + finale


mannen lichte dubbel:


halve finales


vrouwen acht:


finale


vrouwen skiff:


classificaties + halve finales


vrouwen lichte dubbel twee:


halve finales


3 augustus, 10.30 - 13.50 uur


mannen twee zonder stuurman:


kwalificaties, finales


mannen skiff:


kwalificaties, finales


mannen vier zonder stuurman:


kwalificaties, finales


vrouwen dubbel twee:


kwalificaties, finales


vrouwen skiff:


kwalificaties, finales


4 augustus, 10.30 - 13.50 uur:


mannen vier zonder stuurman:


kwalificaties, finale


mannen licht dubbel:


kwalificaties, finale


vrouwen licht dubbel:


kwalificaties, finale


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden