InterviewMarieke van Schaik, directeur Rode Kruis

Rode Kruis-directeur over binnenlandse voedselhulp:‘We mogen deze mensen niet in de kou laten staan’

Het Rode Kruis heeft giro 7244 geopend om voedselhulp te realiseren voor duizenden inwoners van Nederland. Waarom is dat nodig? ‘Ze kunnen echt geen eten meer op tafel zetten’, zegt Marieke van Schaik, algemeen directeur van het Rode Kruis.

Sinds half mei deelt het Rode Kruis, in samenwerking met lokale partnerorganisaties en (lokale) boeren, verse voedselpakketten uit aan mensen die hard worden getroffen door de coronacrisis. Beeld Arie Kievit

Een collecteactie voor een binnenlandse situatie, is dat nieuw voor het Rode Kruis?

‘Nee, we hebben dat vaker gedaan. We hebben giro 7244 aan het begin van de coronacrisis ook al geopend. Toen ging dat meer om algemene noodhulp, deze actie is specifiek op voedseltekort gericht. Zo’n initiatief is wel lang geleden.’

Wie wordt hiermee bediend?

‘Kwetsbare mensen voor wie de gevolgen van de coronacrisis heel heftig zijn, maar die hun stem niet makkelijk publiekelijk laten horen. Mensen zonder verblijfsvergunning bijvoorbeeld, de zogeheten ongedocumenteerden. Normaal doen zij schoonmaakwerk of werken ze in de horeca of de bouw. Nu is dat weggevallen. Daarnaast gaat het om daklozen, die normaal nog ergens konden afwassen of iets dergelijks, en arbeidsmigranten, die nu geen werk hebben maar ook niet terug kunnen door reisrestricties. Ze kunnen allemaal geen aanspraak maken op reguliere hulp, terwijl ze echt geen eten meer op tafel kunnen zetten.’

Waarom kunnen ze niet bij de Voedselbank terecht?

‘De Voedselbank heeft toelatingscriteria waar deze mensen niet aan voldoen. Dat is terecht: voedselbanken kennen de laatste maanden een enorme toeloop, terwijl hun vrijwilligers vaak zelf in de risicogroep vallen en op kleine locaties werken. Wij helpen hen waar dat mogelijk is, financieel en met bemensing. Maar we moeten ook de mensen steunen die buiten de boot vallen, omdat ze niet in die criteria passen.’

Hoe groot is die groep?

‘We schatten 25 duizend mensen, op basis van onze gesprekken met partnerorganisaties. Het is heel moeilijk om daar precies zicht op te krijgen, omdat de groep vooral uit ongedocumenteerden bestaat. Op dit moment hebben we ongeveer drieduizend mensen in beeld. We willen dat aantal graag uitbreiden, maar moeten kijken in hoeverre dat mogelijk is. Omdat het zo lastig is om toegang te krijgen tot deze mensen – en toegelaten te worden. Wij werken intensief samen met lokale organisaties in bijvoorbeeld Amsterdam-Zuidoost om dat toch voor elkaar te krijgen. Wij steunen met middelen, kennis en expertise, zij hebben de toegang tot de doelgroepen.’

Jullie zijn al sinds mei bezig met het verlenen van voedselhulp. Waarom is juist nu de hulp van de Nederlandse burger nodig?

‘Wij hebben natuurlijk veel inkomsten van gulle donateurs, maar het gaat gewoon heel hard op dit moment. Zeker nu de tweede golf aanbreekt. We hebben nu gezegd: we steunen die drieduizend mensen die wij in beeld hebben tot het eind van het jaar. Maar wij zien dat steun ook na 1 januari nodig is. Ik zou het moeilijk vinden om deze mensen dan in de kou te laten staan.’

Is dat niet haalbaar zonder zo’n actie?

‘We zouden dan keuzes moeten maken. Dat zou inhouden dat we een minder grote groep kunnen steunen en minder lang. We maken ons grote zorgen dat we op 1 januari tegen mensen moeten zeggen: jullie krijgen niks meer. Hiermee hopen we te garanderen dat zoiets niet nodig is.’

Hoe urgent is dit, als je het vergelijkt met een internationale natuurramp?

‘Het is natuurlijk moeilijk om dit met een tsunami of orkaan te vergelijken. Maar wij zien dat er in Nederland in toenemende mate kwetsbare groepen zijn. We vinden het belangrijk dat de Nederlanders zich daarvan bewust zijn. Dat er écht nood is in ons land. Het Rode Kruis zal daar altijd aandacht aan blijven besteden.’

Lees verder:

Nergens nam het aantal Voedselbankklanten zo hard toe als in Amsterdam. Het toont hoe hard de coronacrisis bestaande kwetsbare groepen raakt en nieuwe kwetsbare groepen creëert. ‘Mensen komen hier pas als het echt niet anders kan.’

In mei begon het Rode Kruis met de noodhulp aan ‘ongedocumenteerden’. Verslaggever Arnout le Clerq was erbij. De steun tijdens de coronacrisis is volgens haar de grootste binnenlandse hulpactie van het Rode Kruis sinds de Watersnoodramp, stelt medewerker Naomi Nolte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden