'Rode ambassadeur' Coen Stork overleden - hij was actief in onder andere Zuid-Afrika, Cuba en Roemenië

De progressieve oud-diplomaat Coen Stork, die ook wel de 'rode ambassadeur' werd genoemd, is op 89-jarige leeftijd overleden. Stork was in zijn ruim dertig jaar lange diplomatieke carrière onder andere diplomaat in Zuid-Afrika en ambassadeur op Cuba en in Roemenië. Tijdens de opstand tegen de Roemeense dictator Ceausescu nam hij het openlijk op voor dissidenten.

Coen Stork in 1993.Beeld anp

Stork, nazaat van de industriële Stork-familie, overleed in Amsterdam. Hij was al enige tijd ziek. Een van de hoogtepunten van zijn diplomatieke loopbaan maakte Stork al in zijn jonge jaren mee.

Hij was begin jaren zestig, samen met twee Amerikanen, officieel waarnemer bij het proces tegen de zwarte Zuid-Afrikaanse leider Nelson Mandela. De drie waren toen een paar van de weinige diplomaten die aanwezig waren bij het proces. De leider van het ANC werd uiteindelijk wegens samenzwering tegen het apartheidsregime veroordeeld tot levenslang.

'A wonderful friend'

Mandela bedankte hem per brief voor zijn aanwezigheid. Die brief koesterde Stork decennialang, zo zei hij vier jaar geleden. Stork kreeg de brief op 11 juni 1964, op de dag van het vonnis in het zogeheten Rivoniaproces. 'To Coen Stork, a wonderful friend', schreef Mandela in zijn dankwoord.

'Mandela bedankte mij voor mijn voortdurende aanwezigheid in de rechtbank', zei Stork in 2013 tegen de Volkskrant. 'Dat is het mooiste wat ik ooit heb gekregen in mijn buitenlandse carrière. We zaten daar om verdachten te steunen en te voorkomen dat er onregelmatige dingen zouden gebeuren. Buitenlandse Zaken had nauwelijks van Mandela gehoord. Godzijdank was de oude ambassadeur net vertrokken. De nieuwe keek normaal tegen de apartheid aan en van hem kreeg ik alle ruimte om het proces op de voet te volgen.'

Na zijn periode in Zuid-Afrika werd Stork als diplomaat uitgezonden naar onder andere Parijs, Madrid, Vietnam, Helsinki, Buenos Aires en Londen. In Madrid maakte hij de Franco-tijd mee en in Argentinië de periode van de militaire regimes. In 1982 schopte Stork het eindelijk tot ambassadeur, op Cuba. Hij bleef daar vijf jaar lang Nederlands hoogste diplomaat.

'De Rode Ambassadeur'

Zijn laatste post was eind jaren tachtig in Roemenië. Stork maakte daar in 1989 de opstand en later de val mee van dictator Nicolae Ceausescu. Ook in deze periode liet Stork zien dat hij niet neutraal aan de zijlijn wilde staan. Zo nam hij het op voor tegenstanders van Ceausescu. De Roemeense veiligheidsdienst legde toen een vuistdik dossier over hem aan.

In 2012 verschenen zijn memoires over de 35 jaar die hij diende in de diplomatieke dienst, onder de toepasselijke titel 'De Rode Ambassadeur'. 'In het begin vond ik het ook vervelend', zo zei Stork in 2013 in de Volkskrant over de revolutionaire bijnaam die hij had gekregen. 'Zo rood ben ik niet, al ben ik dan lid van de PvdA en is dat een zeldzaamheid in de Buitenlandse Dienst. Later kon het me minder schelen.' Hij bekende toen, terugkijkend, dat hij als ambassadeur op Cuba wellicht wat kritischer had moeten zijn over het bewind van Fidel Castro.

Stork: 'In Havana heb ik ongelofelijk veel mensen over de vloer gehad, schilders, schrijvers, ook wel journalisten. Waar ik ook was, ik heb altijd kunstenaars opgezocht en ik vond het fijn dat ik mensen een plezier kon doen. Met de revolutie hadden de Cubanen hun cafés verloren. En dat zwembad lag er, de drank stond in de kast. Misschien had ik kritischer moeten zijn. Ik vind het moeilijk daarop te antwoorden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden