Postuum

Robin Williams: maniakaal vrolijk tot enorm duister

De Amerikaanse acteur en komiek Robin Williams (63) werd gisteravond (Nederlandse tijd) dood gevonden in zijn huis. Williams was een Hollywoodster, Oscarwinnaar en als acteur extreem veelzijdig, maar soms was hij de 'net iets te blije oom', aldus filmrecensent van de Volkskrant Berend Jan Bockting.

Robin Williams in 2011. Beeld epa

Williams begon zijn carrière als stand-up comedian in zijn geboorteplaats Chicago in het begin van de jaren zeventig. Daar ontwikkelde hij zijn improvisatietalent en de vele verschillende accenten en typetjes waar hij in zijn latere loopbaan wereldfaam mee verwierf.

Williams speelde in theatershows op Broadway en acteerde in ruim honderd films en televisieseries. De Amerikaan kon als acteur moeiteloos overschakelen van kindervriend naar psychopaat, maar privé was het leven moeizamer voor Williams.

Privéproblemen
Zo sprak hij in een interview met de Britse krant The Guardian in 2010 openhartig over zijn cocaïne- en alcoholverslaving, waar hij mee kampte tot de geboorte van zijn oudste zoon in 1983.

Drugs zou hij daarna nooit meer aanraken, maar zijn drankproblemen kwamen twintig jaar later terug, tijdens de opnames van een film in een klein dorpje in Alaska. 'Ik voelde me alleen en bang', zei hij over zijn terugval. 'Ik schaamde me, deed dingen die afschrikwekkend zijn. Het is moeilijk om daarvan te herstellen'.

Sindsdien volgden verschillende interventies en AA-bijeenkomsten. Afgelopen zomer verbleef Williams zelfs nog in een afkickkliniek volgens het Amerikaanse magazine Time met als doel nuchter te blijven.

Williams tijdens een benefietshow in Las Vegas in 2004. Beeld epa

Grillig
De buitenwereld merkte weinig van de privébeslommeringen van Williams. Een interview met de komiek 'liet zelfs de meest ervaren journalisten in verbazing achter', aldus een journaliste van Time. Tijdens een interview in 2011 zag hij dat het batterijklepje van de voicerecorder van de journaliste miste.

'Toen ging hij eerst heel langzaam praten en daarna heel snel, om voor mij het effect te creëren dat de batterijen loszaten of leeg waren wanneer de band teruggeluisterd zou worden.' Williams interviewen was volgens de journaliste een soort 'off-road trip in de wildernis van comedy, zonder gordels'. Hij schakelde voortdurend over van het ene onderwerp naar het andere.

Divers
Die diversiteit en grilligheid is terug te zien in zijn filmcarrière, stelt filmkenner Berend Jan Bockting van de Volkskrant: 'In zijn rollen zat een soort maniakale vrolijkheid, maar hij had ook een enorm duistere kant.'

In die extremen, sloeg hij soms door, aldus Bockting. 'Het was wel een acteur die strak aan de lijn moest worden gehouden door de regisseur. Hij kende wel eens geen maat en dan kreeg zijn acteren iets kleffigs, een te dik suikerrandje. Soms was hij de net iets te vrolijke oom.'

Williams in 1989, nadat hij de Hasty Pudding Theatrical's Man of the Year-award in ontvangst heeft genomen op Harvard. Beeld afp

Hoogtijdagen in jaren tachtig en negentig
Volgens Bockting maakte Williams zijn beste films in de jaren tachtig en negentig. Hij refereert aan Good Morning, Vietnam (1987), Dead Poets Society (1989) en Aladdin and the King of Thieves (1996). In die films toonde hij zijn extreme veelzijdigheid. Williams speelde in die films een radiopiraat, vriendelijke docent en sprak de stem in van een geest. 'Hij heeft veel van zijn acteertalent verkend en benut', zegt Bockting.

Die veelzijdigheid maakte hem goed, maar is ook een reden waarom hij niet in het rijtje tussen de allergrootste acteurs aller tijden terecht zal komen, meent Bockting. 'Hij was ongelooflijk gevarieerd en daarom misschien wel onderschat. Jack Nicholson of Robert de Niro staan bekend als ontzettend goede acteurs in bepaalde typen rollen. Williams was breed getalenteerd en werd daardoor meer gezien als allround. Een soort manusje-van-alles.'

Daar komt bij dat Williams volgens Bockting ook iets te veel 'bagger' heeft gemaakt en soms in een jaar op de titelrol van wel heel veel films stond. Bockting: 'Een film als Bicentennial Man (1999) zal niemand zich nog herinneren. Zo zijn er nog wel een paar op te noemen.'

Oscar
Drie keer werd Williams genomineerd voor de Oscar voor beste acteur, maar hij won het prestigieuze gouden beeldje nooit. Wel kreeg hij in 1998 voor Good Will Hunting de Oscar voor beste mannelijke bijrol.

Dat Williams zich niet toelegde op bepaalde typen rollen, heeft volgens Bockting iets moois. Alles kwam voorbij in het oeuvre van de acteur. In de nog te verschijnen film Absoutely Anything (2015) spreekt Williams de stem in van Dennis the Dog. Het zal ook de laatste film zijn waar Williams aan meewerkte in zijn leven. Bockting: 'Dat zegt wel wat, die laatste rol. Hij volgde altijd zijn hart.'

Zie hieronder de recentste stand-up comedy show van Williams, Weapons of Self Destruction, uit 2009:

Williams in 2011. Beeld epa
Bloemen en een Oscarsouvenir zijn gelegd op de Walk of Fame-ster van Williams in Hollywood na het overlijden van de populaire Amerikaanse acteur. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden