Robert van Gulik

De sinoloog en auteur van de Rechter Tie-verhalen schreef bevlogen over de warmwaterbronnen van Odawara. Dichtung of Wahrheit?

Robert van Gulik: The hot springs of Odawara

****

Boekerij De Graspeel; euro 40,- (luxe-editie) en euro 20,-.


www.rechtertie.nl


www.judge-dee.nl


Het is prettig dat er zo nu en dan iets nieuws van Robert van Gulik verschijnt, ook al is hij sinds 1967 dood. Nieuw is dan natuurlijk ook betrekkelijk. Van Guliks grootste ijveraar, de wiskundige Marco Huysmans, bezorgde een fraaie, in traditioneel Chinese stijl gebonden uitgave van The Hot Springs of Odawara.


Dit korte essay waarin de geestelijk vader van de zestien Rechter Tie-detectives een zen-achtig moment van 'plotselinge openbaring' tijdens zijn nieuwjaarsvakantie in 1935/36 beschrijft, had Huysmans ook al in het Engels en in de kortere Nederlandse versie opgenomen in zijn bundel Robert van Gulik 1910-2010. Deze verscheen ter gelegenheid van het honderdste geboortejaar van de veelzijdige persoonlijkheid, die op zijn 57ste aan longkanker overleed.


Doctor Van Gulik was schrijver, sinoloog. Hij schreef onder meer over het seksuele gedrag in de Chinese oudheid (in 2003 nog herdrukt), hij was diplomaat (in China, India en Libanon, later nog ambassadeur in Kuala Lumpur en Tokio), en bespeler van de qin, de Chinese citer.


Een symposium gewijd aan Van Gulik, vorige maand aan de Shanghai Normal University, was een mooie aanleiding voor deze kleine bibliofiele uitgave met een Chinese vertaling van dit verhaal (¿¿¿¿¿¿).


Een aardige bijkomstigheid is dat het boekje zowel van links naar rechts (in het Engels) als van rechts naar links (in het Chinees) te lezen is.


Een luxe kleinood om een korte, maar literair beschreven ervaring te bewaren die juist de vergankelijkheid verwoordt van ons bestaan en alles wat ons omringt.


'The road is lined by country hostels, each having apparently its own hot spring. So many are there, and so varied in style and size, that it is difficult indeed to make one's choice.' Het bijzondere is nu dat ook een uitgave van iets bestaands toch weer tot iets nieuws kan leiden. In dit geval een proeve hoe Van Gulik Wahrheit en Dichtung tot een geheel van vergetend herinneren had verweven.


Sinologe Leentje de Vries, co-auteur van de Van Gulikbiografie Een man van drie levens en oud-medewerker van Van Gulik op de ambassade in Tokio, wees Huysmans erop dat het vrijwel onmogelijk is dat de schrijver werkelijk de warmwaterbronnen in Odawara heeft bezocht, omdat die daar namelijk helemaal niet zijn.


Ze zijn in nabijgelegen plaatsjes, maar niet Odawara zelf.


Ook de dagboeknotities van Van Gulik die De Vries aan Huysmans heeft gestuurd, wijzen uit dat hij met Oud en Nieuw in die streek van Japan heeft rondgereisd, maar dat hij niet in Odawara heeft overnacht.


Maakt het veel uit?


Ja.


Voor de liefhebbers van detectiveromans (zoals die over Rechter Tie) is het wie-wat-waar-wanneer-waarom van groot belang en is elke discrepantie tussen feit en waarneming vertrekpunt voor een nieuwe theorie.


Bovendien is het leven van Van Gulik zo rijk geweest aan wonderlijke voorvallen en was hij zelf zo'n meticuleus kenner van het mysterieuze in de Oriënt dat elk detail een delicatesse is.


Maar uiteindelijk geldt toch wat Van Gulik zelf beschreef, daar op die plek die hij in zijn geheugen tot de warmwaterbronnen van Odawara heeft bestempeld: dat de mens geschapen is om afstand te doen van alles wat hem belangrijk lijkt, en dat hij uiteindelijk in dat afstand doen de ware vreugde beleeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden