Robeco worstelt met tucht van de meetlat

De Robeco-fondsen doen het de laatste jaren vaak slechter dan hun benchmarks. Is Robeco zijn touch kwijt? De Rotterdammers houden vast aan hun eigen beleggingsstijl....

'Vorig jaar dachten we alles wel gehad te hebben', aldus Robeco-topman Géry Daeninck bij de presentatie van de cijfers, eind vorige week. 'Maar Nederland heeft ook het afgelopen jaar meer dan zijn fair share van de nasleep van 11 september en de boekhoudschandalen gehad. Beleggers zijn murw geslagen en met de oorlog in Irak hebben de handelaren door het woestijnzand het zicht op de werkelijkheid verloren.'

Daeninck is evenwel voorzichtig optimistisch over de toekomst: 'Ik verwacht dat we de bodem hebben gehad. Bedrijven geven weliswaar geen winst- en omzetverwachtingen meer af, maar de bedrijfsresultaten en andere onderliggende cijfers laten herstel zien. Het is nu zaak dat de belegger zijn vertrouwen hervindt.'

Waar hebben we dat meer gehoord? Was het niet Robeco's goudhaantje en fondsmanager Jaap van Duijn die halverwege 2002 en nogmaals in januari van dit jaar aankondigde dat het nu toch echt een goed moment was om in te stappen? 'Van Duijn zou wat meer aan beleggen en wat minder aan economie moeten doen', zegt Freddy van Mulligen van de beleggingsfondsensite Morningstar. 'Hij zit er toch altijd naast.' Dat neemt volgens Van Mulligen niet weg dat de Robeco-fondsen hun glans nog niet hebben verloren. 'Het zijn stabiele producten met een lange traditie en - nog belangrijker - ervaren en aansprekende fondsmanagers.'

Voorlopig hebben de particuliere Robeco-beleggers daar weinig plezier van. Hoewel ze vorig jaar netto 2,4 miljard euro inlegden, slonk hun kapitaal met 6,5 miljard euro tot 39,5 miljard euro. Vooral Robeco's Europese beleggingsfondsen scoorden vorig jaar belabberd. Zowel het befaamde Robeco-fonds als Rolinco en Rorento deden het in 2002 wederom slechter dan hun benchmarks. Een aandeel Robeco verloor vorig jaar 34,8 procent van zijn waarde, terwijl de MSCI World Index 'slechts' 31,7 procent verloor. Pas over een periode langer dan vijf jaar doet Robeco het beter met een gemiddeld rendement van plus 0,8 procent per jaar tegen minus 1,1 procent voor de MSCI.

'De fondsen van Robeco doen het inderdaad vrij slecht ten opzichte van de benchmark', aldus Van Mulligen. Hij wijt dit aan de offensieve beleggingsstrategie en de relatief zware weging van Amerikaanse aandelen. 'Robeco zegt altijd dat ze allround beleggen, maar in feite beleggen ze vooral in groei-aandelen. Robeco zit eigenlijk al anderhalf jaar op herstel te wachten. Door de overweging in Amerika speelt verder de dalende dollar het fonds parten.' Volgens de jaarcijfers kostte die lagere dollar Robeco vorig jaar liefst 8,4 miljard dollar, een half miljard meer dan de 7,9 miljard die als gevolg van de teleurstellende beleggingsresultaten in rook opging.

Zoals bekend deden de ooit zo bejubelde groei-aandelen hun naam de laatste jaren weinig eer aan. Wie zijn geld in defensievere waarde-aandelen - voor zover die nog bestaan - had gestoken, was achteraf gezien beter af. Maar ja, achteraf heeft iedereen de wijsheid in pacht, en Géry Daeninck voelt er daarom niets voor de eigen aanpak los te laten. 'In onze ogen is het juist nu zaak een consistente beleggingsstijl vast te houden. Die stijl heeft nu misschien tegen ons gewerkt, maar we willen de competenties van de diverse strategieën niet vermengen. Als iets duidelijk is geworden, is het dat het loont te diversifiëren.'

'Heel verstandig om bij tijdelijk veranderde marktomstandigheden niet direct de beleggingstijl van het fonds aan te passen', zo oordeelt directeur Jeroen Vetter van Fundcoach, een online beleggingsfondsensupermarkt. 'De particuliere belegger ervaart de verschillen tussen het ene en het andere fonds echter vaak anders. Deze redeneert bij een negatief rendement dat het fonds dus slecht is.' Daarbij moeten beleggers volgens Matthijs Aler van Effectenbank Binck niet vergeten dat acht van de tien fondsmanagers het slechter doen dan hun benchmark. 'Dat komt omdat ze enerzijds allerlei kosten voor bijvoorbeeld transacties en beheer moeten rekenen, maar anderzijds met handen en voeten aan allerlei regels gebonden zijn waardoor ze nauwelijks van hun eigen benchmark mogen afwijken. Een outperformance is dan eerder een kwestie van geluk dan wijsheid.'

Fondsmanager Jaap van Duijn ageerde eerder dit jaar tegen de gesel van de benchmarks. Beleggers en vermogensbeheerders zouden zich, zeker op korte termijn, te veel laten leiden door de angst slechter te presteren dan de benchmark. Volgens Daeninck betekent dit absoluut niet dat Robeco de benchmarks voortaan laat voor wat ze zijn. Wel heeft het Rolinco-fonds bijvoorbeeld een nieuwe benchmark gekregen. Rolinco mag zich sinds november 2002 aan de Salomon Smith Barney Growth PMI Total Return Index in plaats van de MSCI World Index meten. Zo zal Rolinco zich tegenover Robeco beter kunnen profileren als echt groeifonds. Met alle risico's van dien, dat wel.

Blijft natuurlijk de vraag waarom beleggers überhaupt de moeite zouden nemen voor een fonds van Robeco te kiezen en hun geld niet in het eerste het beste huisfonds van hun eigen bank zouden steken. Aler, Van Mulligen en Vetter zijn eensgezind in hun oordeel dat een belegger per definitie nooit zomaar voor een huisfonds zou moeten kiezen. Kijk en vergelijk, is het devies, en vooral: spreid. Tussen fondstypen én tussen aanbieders. Als daar een fonds van Robeco bij zit, prima, maar kijk bijvoorbeeld ook eens over de grenzen. Nu de meeste populaire effectenbanken hun deuren voorzichtig op een kier hebben gezet voor de concurrentie, is dat gelukkig een stuk simpeler geworden.

Intussen zit Robeco ook niet stil. Hoewel 2002 een beroerd jaar was, was het zeker niet op alle fronten kommer en kwel. Robeco heeft de laatste tijd een paar geoliede, specialistische afdelingen uit de grond gestampt, dan wel aangekocht, die zich bezighouden met zaken als private equity, multi manager hedge funds en bedrijfsobligaties. Stuk voor stuk takken van beleggingssport waar de laatste tijd vaak nog wél aardig in te verdienen was. Helaas zijn deze producten vooralsnog uitsluitend beschikbaar voor institutionele klanten zoals pensioenfondsen en verzekeraars. Maar er schijnen vergevorderde plannen te zijn om ook de particuliere belegger in deze weelde te laten delen. Hou Robeco dus goed in de gaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden