Robeco kiest voor kneuzen

Goede aandelen zijn vaak een slechte belegging, terwijl slechte aandelen juist een goede belegging kunnen zijn. Onder dit motto heeft de Robeco Groep een aantal zogenoemde 'overreactie-fondsen' op de markt gebracht....

PETER DE WAARD

Van onze verslaggever

Peter de Waard

ROTTERDAM

Robeco experimenteert al enige tijd onder een beperkt aantal institutionele beleggers met deze fondsen. Tot nu toe zijn de resultaten verbluffend. Een 'overreactiefonds' met uitsluitend Franse aandelen haalde 17 procent meer rendement dan het marktgemiddelde. Ook op de Nederlandse en Britse aandelenmarkt is het succes van deze fondsen bewezen.

De theorie achter de fondsen is de psychologie van de belegger. 'Beleggen is 50 procent economie en 50 procent psychologie', zo stelde prof. dr J. van Duijn, lid van het beleidscomité van de Robeco Groep, donderdag tijdens een persconferentie. 'We stappen af van de gedachte dat de belegger een homo economicus is die een rationeel gedrag vertoont.' Bij slechte resultaten of slecht nieuws zakken de aandelen van het fonds veelal verder dan op grond van bedrijfseconomische gegevens verklaarbaar is. Na goede resultaten en goed nieuws stijgen de koersen juist weer te sterk. Op grond van die theorie heeft de Robeco Groep een aantal portefeuilles samengesteld, waarin nu een bedrag van ruim 100 miljoen gulden is belegd.

Robeco baseert zich hierbij ondermeer op de studies van de Amerikaanse professor W. de Bondt die uitvoerig onderzoek heeft gedaan naar het gedrag van beleggers. Volgens De Bondt die vier maanden lang als gasthoogleraar zal optreden aan de Erasmus Universiteit, kunnen beleggingsfondsen deze overreacties opsporen en exploiteren waardoor het mogelijk is een beter resultaat te halen dan de markt.

Zijn filosofie, behavioral finance genoemd, wint op dit moment snel aan populariteit. De Bondt heeft een aantal aspecten van het niet-rationele beleggersgedrag blootgelegd. 'Beleggers hebben over het algemeen een te groot vertrouwen, vooral een te groot zelfvertrouwen. Net als 80 procent van de automobilisten denkt beter te kunnen rijden dan het gemiddelde, denkt de grote meerderheid van de beleggers het beter te weten dan de rest.'

Daarnaast zijn beleggers naïef. Zij kiezen massaal voor aandelen van goed bekend staande ondernemingen, terwijl ze slecht draaiende ondernemingen laten vallen. Dit uit zich in te hoge koersen voor goede aandelen en te lage voor slechte aandelen. Ook vertonen beleggers kudde-gedrag. Ze investeren in glamour-stocks, omdat iedereen daar voor kiest.

Dit geldt niet alleen voor particuliere beleggers, ook professionele beleggers volgen de massa. De Bondt citeert een uitspraak van de econoom Keynes: 'Het is beter om gewoon te falen dan ongewoon succes te hebben'.

'Is er ooit een vermogensbeheerder ontslagen, omdat hij of zij aandelen IBM kocht. Nee. IBM stond bekend als een blue chip, hoewel er nu honderden miljoenen op verloren zijn. Maar als die vermogensbeheerder nu veel minder had verloren op aandelen die een slechte reputatie hadden, dan zou hij onmiddellijk op straat zijn gezet', aldus De Bondt. Van Duijn voegde daar aan toe: 'Als je Hoogovens in de portefeuille opneemt en het gaat fout, dan ben je een sufferd. Als je Elsevier koopt en het gaat mis, dan ligt het aan de markt.'

Voor een van zijn 'overreactiefondsen' heeft Robeco vorig jaar op grote schaal Hoogovens gekocht, omdat vermoed werd dat de koers te ver was weggezakt. Op dat moment werd openlijk gesproken over een faillissement van het staalbedrijf. In de afgelopen twaalf maanden is Hoogovens een van de best renderende aandelen gebleken, zo concludeerde Van Duijn.

De Robeco-bestuurder erkende dat met een dergelijk pakket aandelen het risico wordt gelopen van een of meer faillissementen. 'Er kan een fonds tussen zitten dat wel degelijk bankroet gaat. Maar dan blijft nog de totale performance van de portefeuille beter dan die van het marktgemiddelde.'

Daarnaast wordt getracht via fundamentele analyses ook de werkelijke kneuzen weg te selecteren. De psychologie van de overreactie is de algemene strategie, maar daarnaast wordt ook gekeken naar waarde-variabelen als de toekomstig te verwachten kasstroom.

'De trend in de wetenschap is dat de psychologie van het beleggen de rationaliteit aan het verdringen is', concludeerde Van Duijn.

De na-oorlogse rationele beleggingstheorieën, zoals de moderne portefeuille-theorie en de effeciënte markthypothese, zijn achterhaald. Nu wordt het gedrag van de belegger belangrijk. 'Dat is geen nieuw fenomeen. Voor de oorlog was het menselijk gedrag al bepalend voor beleggingsbeslissingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden