Rob Riemen, schaamt u zich voor zoveel onzin

Volgens Rob Riemen, directeur van het Tilburgse Nexus Instituut, zijn 'Geert Wilders en zijn beweging het prototype van hedendaags fascisme'. Dit is onzin. Het verraadt onbegrip over het ontstaan van het fascisme.

Het fascisme begon als een cultureel verschijnsel. Zijn voorlopers waren intellectuelen. Bergson en zijn vitalisme, uitgedrukt in het begrip 'elan vital'. Sorel en zijn revolutionaire syndicalisme. Vooral Marinetti en zijn futurisme, die meende dat 'tot de tanden gewapende bataljons het hoogtepunt van de esthetica vormden'. Het fascisme was een elitaire beweging met als bestaansgrond de ontkenning van universele waarden. Een kind kan zien dat dit op Geert Wilders slaat als een tang op een varken.


Freud heeft Mussolini een van zijn boeken gestuurd met de opdracht: 'Van een oude man die in de Duce de held van de cultuur begroet.' Heeft Wilders een dergelijk boek van een vooraanstaande intellectueel ontvangen?


De meest vooraanstaande Italiaanse intellectueel van die tijd was de historicus Benedetto Croce. In juni 1924 stemde hij voor Mussolini in een motie van goedkeuring. Croce was een voorbeeld van de ambivalente houding jegens het fascisme van de Europese intelligentsia. Welke intellectuelen hebben Wilders gesteund?


Tegen het einde van de negentiende en aan het begin van de twintigste eeuw ontstond een algemene weerzin tegen de Verlichting en het liberale rationalisme. Dat is merkwaardig want het liberalisme was toen bezig zijn beloften waar te maken. Het stemrecht werd overal uitgebreid tot het algemeen was en de welvaart ging gestaag omhoog. Waarom dan toch die afkeer van het rationalisme? Het moet de verveling zijn geweest. Men vond het rationalisme saai. Het fascisme was nieuw en dynamisch. Intellectuelen lopen achter ideeën aan, niet omdat die deugen, maar omdat zij spannend zijn.


Onwillekeurig moet men denken aan de culturele revolutie van 1968 en de jaren daarna en het ideeëngoed van 'Tien over Rood'. Men vond de PvdA saai. Wij weten nu wat dat heeft opgeleverd.


Volgens Riemen staan wij aan het begin van het huidige fascisme. Hij vergelijkt deze tijd met de jaren twintig van de vorige eeuw. Ook dat is onzin. Europa had toen een rampzalige oorlog doorgemaakt. Nu niet. Inflatie in Duitsland had dat land twee keer verruïneerd. Nu is zij te verwaarlozen. Sociale zekerheid bestond toen niet. Nu wel. Nederlanders zijn niet vervuld van ressentiment. Volgens het CBS zijn de meesten tevreden.


Verstoort Geert Wilders de Nederlandse rechtsorde? Neen. Terecht heeft het OM vrijspraak geëist. Wat de Nederlandse rechtsorde wel verstoort, is het feit dat Wilders bescherming door de politie nodig heeft. Daartegen wordt te weinig geprotesteerd.


Riemen noemt Wilders een populist. Maar wat is populisme precies? Behalve dan een verzamelnaam voor alles waaraan men de pest heeft. Bij mijn weten zijn leden van de Tweede Kamer volksvertegenwoordigers. Is het dan zo gek dat zij hun oor te luisteren leggen bij wat het volk vindt?


Door Wilders met het fascisme in verband te brengen, trivialiseert Riemen het werkelijke fascisme. Mussolini was nog wel wat anders dan de leider van de PVV. Rob Riemen moest zich schamen zoveel onzin de wereld in te sturen.


Wie Wilders wil bestrijden, moet dat doen op basis van feiten en argumenten en moet niet met verdachtmakingen komen. Wilders heeft voldoende verwerpelijks gezegd over de Europese Unie en de islam om dat mogelijk te maken.


Frits Bolkestein



Frits Bolkestein is voormalig VVD-leider. Hij betoogt dat wie Wilders in verband brengt met het fascisme, het werkelijke fascisme trivialiseert. Wie Wilders wil bestrijden, moet dat doen met feiten en argumenten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden