nieuws Rob Jetten

Rob Jetten treedt zonder bril in de voetsporen van een reeks illustere voorgangers

Rob Jetten voerde de spanning zelf op, toen hij woensdag liet weten dat hij donderdag met een ‘nieuwtje’ zou komen. Wie hoopte op een politieke mededeling, kwam vanmiddag bedrogen uit: Jetten wilde het land slechts laten weten dat hij verder gaat zonder bril. Hij heeft zijn ogen laten laseren.  

Rob Jetten Beeld Rob Jetten - Instagram

Met die mededeling is Jetten niet de eerste Binnenhofbewoner die zich waagt in het politieke mijnenveld der uiterlijkheden  – een terrein dat al in menig campagneteam voor hoofdbrekens heeft gezorgd. Wie te boek tracht te staan als idealistisch strijder voor de belangen van anderen, wil immers niet de indruk wekken dat de gedachten ’s morgens bij de blik in de badkamerspiegel toch vooral om zichzelf draaien.  

Verwijten over uiterlijke oppervlakkigheid en gebrek aan authenticiteit zijn bovendien nooit ver weg. Vanaf het moment dat de vorige Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, merkte dat de geruchten over zijn geverfde haar door de oppositie tegen hem werden gebruikt (‘Een kanselier die zijn haar verft, kan ook iedere statistiek coifferen’), dreigde hij met rechtszaken tegen elk medium dat hem nog met haarverf in verband durfde te brengen. 

De andere kant van de medaille is uiteraard dat politici ook gewoon mensen zijn. Publieke figuren bovendien die dagelijks voor camera's staan en het niet aangenaam vinden als zij om hun uiterlijk worden bespot. Wie voortdurend in spotprenten opduikt met de opzichtige pukkels in zijn gezicht nog wat zwaarder aangezet (oud-premier Dries van Agt), een enorme spleet tussen zijn voortanden (oud-premier Ruud Lubbers) of als de volwassen versie van Harry Potter (oud-premier Jan Peter Balkenende) komt vroeg of laat in de verleiding om er de kapper, de tandarts, de opticien of de plastisch chirurg bij te halen. Dat deden de oud-premiers dan ook alle drie. En alle drie probeerden ze er zo min mogelijk ruchtbaarheid aan te geven. Daarin slaagde Lubbers het beste: zijn rechtgezette tanden werden pas na anderhalf jaar door de media ontdekt. 

Lubbers in 2004 op het Binnenhof, lang na de ingreep in zijn gebit. Beeld DIRK HOL / ANP

In een poging niet op te vallen, maakte Balkenende er in 2005 een stapsgewijs proces van – eerst zijn bril, toen een nieuw kapsel en betere pakken – maar daarmee kon hij toch niet voorkomen dat er volop over werd geschreven. 

Premier Balkenende in 2002. Beeld ANP
En in 2008. Beeld ANP

Hoe bescheiden de metamorfoses ook zijn, ze bieden altijd stof tot politieke speculatie. Wat wil de politicus ons laten weten? PvdA’er Wouter Bos arriveerde eind jaren negentig als jong en paars carrièrepoliticus in driedelig kostuum op het Binnenhof, maar verscheen steevast zonder das en zelfs in spijkerbroek in het openbaar zodra hij in 2002 als partijleider ook de arbeiders hoopte te vertegenwoordigen. Toen hij het later schopte tot minister van Financiën, ging de das weer om. Bos’ latere opvolger Diederik Samsom liet de uit te stralen boodschap ook meewegen in zijn stijlkeuze: nadat hem was verteld dat een volledig glanzende kale knikker hard en zakelijk kan overkomen, besloot hij de tondeuse toch maar een paar standjes hoger te zetten. 

Wouter Bos als minister in 2007, met teruggekeerde das.

Experts in politieke communicatie zijn geneigd uiterlijke veranderingen vooral in het licht te zien van de ambities van de hoofdpersoon: strakkere kapsels, hogere hakken en duurdere pakken  kondigen niet zelden een gooi aan naar een nieuwe, hogere functie. Een sprekend voorbeeld is Rita Verdonk, die het begin van haar strijd om het VVD-partijleiderschap in 2006 gepaard liet gaan met een veelbesproken nieuw kapsel en met veel ambitieuzere visagie dan voorheen. 

Over Jettens aspiraties liet de D66-fractieleider donderdag nog niets los, maar weinigen betwijfelen dat hij volgend jaar kandidaat is voor het lijsttrekkerschap. Het voordeel van zijn timing is dat iedereen dan allang vergeten is dat hij ooit een bril had. Kan hij het weer gewoon over zijn plannen hebben. 

Dries van Agt in 1971... Beeld ANP
...en in 2009. Beeld Joost van den Broek
Minister Rita Verdonk vóór haar makeover (in 2006)... Beeld ANP
...en erna, in 2010. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden