Reportage

Roadburnfestival: de muziek lijkt van boven te komen

Roadburn heeft in twee decennia een ongenaakbare status opgebouwd als heavy muziekfestival van wereldniveau. De 20ste editie was er weer een om trots op te zijn, met kille IJslandse rock, Eyehategod en The Heads.

Lucifer. Beeld Marcel van den Bergh
Lucifer.Beeld Marcel van den Bergh

Soms lijkt de muziek van boven te komen, van hogerhand te worden ingestraald zonder tussenkomst van wie of wat ook. Dan worden in het publiek links en rechts de armen ten hemel geheven; kom maar door, laat de gitaren door het ruggenmerg trekken. Til ons op.

Het gebeurt vrijdagavond, bij het optreden van de IJslandse rockband Sólstafir. De band speelde vaker op Roadburn, het vierdaagse festival voor heavy muziek, en in vele andere Nederlandse popzalen en op inmiddels een flinke rij festivals. Maar in de grote zaal van de Tilburgse 013 stijgt de band op en zweeft anderhalf uur lang een meter boven het podium. Niet eerder speelden de IJslanders hun cerebrale rock zo geconcentreerd en zo pijnlijk mooi. Nummers als de gitaarhymne Fjara worden opgebouwd vanuit de stilte, laag voor laag opgestapeld en uiteindelijk in hartverscheurende rockzang van Addi Tryggvason door de zaal geblazen. Koude rillingen in de 013.

En even behaaglijk opwarmen lukt een dag later ook niet echt bij een optreden van de aardedonkere Britse gothrockers Fields of the Nephilim. Daar heb je dan zo'n fijne Roadburn-verrassing te pakken: dat het aloude 'Fields', een band die toch min of meer is gestold in de tijd, een zo magistrale show zou geven of liever: een onheilspellend ritueel van bijna twee uur lang, had niemand zien aankomen.

Roadburn-publiek gaat uit zijn dak bij het optreden van Eyehategod. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Roadburn-publiek gaat uit zijn dak bij het optreden van Eyehategod.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Droog en somber maar indringend

De vijf Britten, die samen met The Sisters of Mercy de jaren tachtig deden verkillen onder ijskoude doemgitaren en new wave, zien er nog altijd uit alsof ze vanuit een tombe het podium op zijn komen lopen. Maar de zeer naargeestige muziek van de band klinkt - gek genoeg - vitaler dan ooit. Zanger en occultist Carl McCoy lijkt wat aan theatraliteit te hebben ingeleverd: hij zingt droog, somber, maar indringend en dat maakt de vertolking van een klassieker als Last Exit for the Lost zo mogelijk nog bloedstollender, zeker als de metalige gitaren in de finale de thermostaat nog verder naar beneden draaien.

Er bestaat op de wereld geen festival als Roadburn en daar mag Nederland trots op zijn. In de loop van twee decennia bouwde Roadburn een ongenaakbare status op als belangrijkste festival voor muziek met een hoog soortelijk gewicht, heavy muziek dus, die evenwel door alle genres mag trekken.

De festivalbazen Walter Hoeijmakers en Jurgen van den Brand vragen een open blik van het publiek, want programmeren psychedelische sixtiesmuziek naast gothic rock, elektronische ambient, stoner- en doomrock, metal of krautrock - het maakt niet uit, als het maar muziek is die vervoert, in liefst niet al te vrolijke toonzettingen.

Vanwege die vrijzinnige keuze trekt het heavy volk vanuit de hele wereld naar Tilburg, hoor je Engels, Spaans, Italiaans en Bulgaars om je heen en wordt er zelfs vanuit de Verenigde Staten muziekpers afgevaardigd naar Roadburn.

Bezoekers van Roadburn. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Bezoekers van Roadburn.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Roadburnbezoekers Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
RoadburnbezoekersBeeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Unieke optredens

Het internationale bezoek loopt bij de twintigste Roadburn-editie tegen unieke optredens aan. Van de Nederlandse popklassieker Focus bijvoorbeeld, een van de oervaders van de progressieve rock. Daar zit Thijs van Leer dan ineens in de 013, achter het keyboard en gewapend met zijn eeuwige dwarsfluit, voor een stampvolle zaal uitzinnige kleerkasten die laten merken hun klassiekers te kennen - Hocus Pocus, gooi hem er maar in. Van Leer zal er nog wel een paar nachtjes van wakker liggen.

En dan speelt de Italiaanse cultband Goblin integraal de soundtrack van de horrorsaga Dawn of the Dead, tweeënhalf uur lang, onstuimig hard en soms ontroerend mooi. Ook weer zo'n optreden dat je vermoedelijk nooit meer in je leven zult meemaken.

Datzelfde geldt voor de show van het Noorse Wardruna: een orkest dat zich toelegt op eeuwenoude Noorse volksmuziek en die vertolkt met boomstamachtige instrumenten en antieke harpen. Lang niet altijd fijnzinnig, vocaal soms zelfs lichtelijk uit de bocht vliegend, maar in ieder geval memorabel.

Wardruna. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Wardruna.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Perfecte hoogtepunten

Tegenvallers kunnen ook worden genoteerd. De show van het ook al Noorse Enslaved, dat op zaterdag voor de tweede keer aantreedt, komt niet van de grond. Het publiek lijkt op de derde Roadburn-dag geen zin meer te hebben in de striemende black metal van het gezelschap, hoe technisch knap die ook in elkaar zit. Het is net even te veel Scandinavisch heidendom, dat Roadburn ook al kreeg ingewreven met het IJslandse Svartidauði.

Gelukkig volgen nog twee knallende hoogtepunten, die van Roadburn 2015 een gedenkwaardige editie maken. Allereerst is er een onwaarschijnlijk hard dreunend en giftig optreden van het Amerikaanse Eyehategod, dat in de fraaie kerk Het Patronaat het glas-in-lood uit de ramen buldert met elektrificerend en voor peilloze diepten afgestemd gitaargeweld.

En tot slot is er een hypnotiserende show van de Britse psychedelische, maar verder nauwelijks te rubriceren, band The Heads, die het publiek in trance speelt met prachtig groovende rock: zo subtiel, lenig en verleidelijk als je die maar zelden hoort, en dat alles tegen een achtergrond van fluorescerende videoprojecties. Bedwelmend en euforisch, los van de beperkingen van de genres - en dus ook in dat opzicht typisch Roadburn.

Festival Roadburn, diverse locaties in Tilburg, 09 t/m 12/4.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden