Rivaliserende partijen uit oude regering eisen beide de overwinning op Waarnemers noemen stembus Cambodja 'vrij en eerlijk'

De Volkspartij (CPP) die aan de regering is in Cambodja is verwikkeld in een nek-aan-nekrace met de royalistische Funcinpec. Hoewel functionarissen de afgelopen nacht nog druk bezig waren met het tellen van de stemmen die zondag zijn uitgebracht in de algemene verkiezingen, eisten beide partijen gisteravond al de overwinning voor...

Van onze correspondent

Toine Berbers

PHNOM PENH

De onzekerheid over de uitslag zal zelfs nog langer gaan duren. De registratie van voorlopige tellingen bij de nationale kiesraad werd gisteren onverwacht stopgezet wegens 'onduidelijkheden in de uitslagen'. Tot die tijd lag de Funcinpec van prins Norodom Ranariddh op kop.

Maar die bescheiden voorsprong zou door de CPP van premier Hun Sen al snel teniet kunnen worden gedaan als de uitslagen uit de afgelegen gebieden binnenkomen. Aangenomen wordt dat de regeringspartij het er op het platteland beter van afbrengt, omdat de door de regering benoemde dorpshoofden daar veel invloed uitoefenen op de kiezers.

Aziatische diplomaten verwachten dat de CPP met ongeveer 50 van de 122 parlementszetels de grootste partij wordt. De Funcinpec, die tot op heden de grootste was, zou op ruim veertig zetels uitkomen. En de partij van oud-minister van Financiën Sam Rainsy, die voor het eerst aan de verkiezingen meedeed, op bijna dertig. De andere 36 partijen boekten geen noemenswaardig resultaat.

De CPP zelf zegt op 66 zetels te rekenen. De voorlopige uitslagen moeten nog enkele malen worden gecontroleerd, zodat de officiële uitslag niet voor zaterdag wordt verwacht. Prins Ranariddh, die een jaar geleden in een gewelddadige coup door Hun Sen werd verdreven, verklaarde zich gisteren 'zeer gelukkig met de vooruitgang van de democratie'.

De kiezers van Cambodja hebben de kans om zelf hun toekomst te bepalen zondag met beide handen aangegrepen. Ondanks de gewelddadige intimidaties in de campagnetijd, is meer dan 90 procent van de kiezers naar de stembus gekomen. In veel stemlokalen heerste een feestelijke stemming.

De internationale waarnemersgroep van 34 landen besloot de problemen bij de kiesraad te negeren en verleende gisteravond laat het predikaat 'vrij en eerlijk' aan de verkiezingen - inclusief de telling.

Volgens de waarnemers, die afkomstig zijn uit de Europese Unie, het Zuidoost-Aziatische bondgenootschap Asean en de lidstaten van de Veiligheidsraad, geeft de volksraadpleging 'grotendeels op geloofwaardige wijze de wil van het Cambodjaanse volk weer'.

Twee dagen voor de verkiezingen hadden de waarnemers nog een slag om de arm gehouden, vanwege al het geweld in de campagnetijd. Maar nu oordeelt het gezelschap dat deze intimidatie het eindresultaat 'niet beduidend heeft beïnvloed.' De partijen werd opgeroepen om de uitslag te respecteren.

Maar oppositieleider Sam Rainsy waarschuwde voor overhaaste conclusies. Hij kreeg klachten binnen over onregelmatigheden bij het tellen van de stemmen, dat nog voortduurt. De euforie over de ijver waarmee duizenden vrijwilligers en functionarissen de afgelopen dagen hadden gewerkt, heeft de buitenlandse waarnemers 'overmoedig' gemaakt, vond hij.

Nog steeds heerst in Phnom Penh de angst dat een van de partijen de uitslag niet zal respecteren en naar de wapens zal grijpen. 'Als de CPP zelf op 66 zetels rekent en er maar 50 krijgt, zijn problemen niet uitgesloten,' zei een woordvoerder van Sam Rainsy gisteravond.

Het oordeel van de waarnemersgroep bepaalt of Cambodja weer wordt opgenomen in de internationale gemeenschap. Premier Hun Sen hoopt dat Cambodja nu mag toetreden tot de Asean - een lidmaatschap dat vorig jaar zijn neus voorbijging na zijn bloedige coup tegen prins Ranariddh. Ook de zetel van Cambodja in de Verenigde Naties staat nog leeg. Bovendien hoop de regering op het loskomen van ruim een miljard gulden aan bevroren hulp.

De voorlopige uitslagen wijzen erop dat Cambodja opnieuw een coalitieregering krijgt. Vijf jaar geleden, toen de door de Verenigde Naties georganiseerde verkiezingen door prins Ranaridd waren gewonnen, drong Hun Sen zich in de regering door te dreigen met een hervatting van de burgeroorlog. Maar het ziet ernaar uit dat hij ditmaal niet zo ver hoeft te gaan.

Volgens de grondwet heeft de regering bij ingrijpende maatregelen een tweederde meerderheid nodig in het parlement. Partijen die meer dan 41 zetels hebben, kunnen dus niet worden genegeerd en het lijkt erop dat de CPP dit aantal overschrijdt. De verzamelde oppositie is weliswaar groter, maar krijgt niet tweederde van de zetels.

Achter de schermen worden in Phnom Penh al de eerste verkennende besprekingen gehouden over de vorming van een coalitie. Uit de berichten die daarover uitlekken, komt een nieuwe regering van CPP en Funcinpec als meest waarschijnlijke naar voren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden