Rita Verdonk hóéft de files helemaal niet op te lossen

De overtuigd automobilist die het eens met de tram probeert, heeft tien minuten staan wachten maar hij heeft het gevoel dat hij twintig minuten op het winderige perron heeft doorgebracht....

Van onze verslaggever Marcel van Lieshout

Van een prettiger gemoedstoestand is vanzelfsprekend alleen maar sprake als de tram dan ook werkelijk na tien minuten is gekomen.

Mensen worden steeds mobieler en veel mensen denken dat ze langer stilstaan dan in werkelijkheid het geval is, zegt Patrick Potgraven van de Verkeersinformatiedienst (VID). Zijn dienst informeert automobilisten over files.

Haast hebben is niet exclusief voorbehouden aan automobilisten, zegt Potgraven; de fietser, bus- of treinreiziger kent het verschijnsel ook. Het aanduiden van hoeveel tijd wachten of het bereiken van de plaats van bestemming kost, wordt steeds belangrijker, blijkt uit verkeersonderzoeken. ‘Goede reisinformatie, echt in tijd uitgedrukt, is heel belangrijk voor de reiziger’, zegt hoogleraar en verkeerspsycholoog Karel Brookhuis.

Vooral andere verkeersdeelnemers dan automobilisten worden steeds vaker met tijdsaanduidingen geconfronteerd. In bussen en treinen wordt het aangeven van hoe laat de reiziger waar is steeds populairder. In Limburg wordt de reiziger erop gewezen hoelang het op dat moment per trein duurt om de Randstad te bereiken en hoelang dat per auto duurt.

Brookhuis: ‘Mensen houden niet van onzekerheid. Ze willen het gevoel hebben dat ze controle hebben over de situatie. Als je nu zo precies mogelijk vertelt hoelang iets duurt, in tijd, ook als er wéér oponthoud is, dan hebben mensen het idee dat ze controle hebben over de situatie en kunnen ze beter afwegen of ze voor een alternatief kiezen.’

Brookhuis grapt dat Rita Verdonk weliswaar zegt te weten hoe de files kunnen worden opgelost, maar dat de meeste verkeerskundigen files als een vaststaand gegeven accepteren. Volgende maand besluit de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) over de financiering van wetenschappelijk onderzoek naar mobiliteitsvraagstukken. ‘Files los je niet op, maar je kunt helpen de onzekerheid van mensen over hun reistijd te verminderen’, zegt Brookhuis over onderzoek dat hij zou willen verrichten.

Volgens Potgraven van de VID kan met tijdsaanduidingen eventueel ook gewenst vervoersgedrag worden gestimuleerd. ‘De overtuigd automobilist die op dat klokje op het perron heeft kunnen zien dat hij inderdaad maar tien minuten heeft moeten wachten, zal sneller nog eens de tram pakken dan toen hij het gevoel had dat het wel twintig minuten waren.’

Ook automobilisten vinden het prettig wanneer ze iets over de duur van hun reistijd te zien krijgen. Op de A13 tussen Rijswijk en Rotterdam werd als eerste op de borden niet de lengte van een file aangegeven, maar de verwachte duur van punt A naar B. Dit type informatie (via de oostelijke ringweg kost het tien minuten, via de westelijke twaalf) wordt steeds vaker toegepast.

En zo verschijnen in Amsterdam op de palen met verkeerslichten steeds meer ‘wachttijdaftellers’ voor fietsers. Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten hiervan is nog in volle gang, maar de indruk bestaat dat fietsers hierdoor minder gestresst zijn. En minder vaak door rood rijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden