Rio na twee weken feest terug naar harde realiteit

Er was veel wantrouwen vooraf, maar eigenlijk waren de Spelen in Rio de Janeiro best geslaagd. Maar wat is Brazilië er echt mee opgeschoten?

Braziliaanse supporters vieren uitbundig feest, hier in het beachvolleybalstadion in Copacabana.Beeld afp

Rio de Janeiro haalt opgelucht adem nu de Spelen voorbij zijn. Er zijn geen tribunes ingestort, terroristen en gevaarlijke gekken hebben zich koest gehouden en atleten zijn niet ziek geworden van het smerige natuurwater. Grootschalige protesten bleven uit en dankzij de frisse avondbries was er weinig ruimte voor zikamuggen. 'We verdienen een gouden medaille voor gastvrijheid', aldus sportminister Leonardo Picciani gisteren.

Natuurlijk waren er problemen. Journalisten, vrijwilligers en supporters klaagden steen en been over vertraagde bussen, het gebrek aan fatsoenlijk eten in de stadions en de lange rijen om de sportcomplexen binnen te komen. Een scheepshelling waaide weg, het olympisch dorp vertoonde ernstige gebreken, het water in het zwembad was groen en er werd een bus vol journalisten aangevallen. En ondanks de 85 duizend man sterke troepenmacht waren er veel aangiften van gewapende berovingen.

Maar grote rampen bleven uit, de toeristen hebben zich kostelijk vermaakt en de prachtige beelden van 'wonderbaarlijke stad' Rio gingen de wereld over. Brazilië haalde meer medailles dan ooit; zaterdag won het ook nog de finale mannenvoetbal van Duitsland. Toen Neymar de verlossende penalty scoorde, ontplofte het land. Eindelijk kregen de Brazilianen hun diep gewenste wraak na de vernedering (7-1) in de halve finale op het WK in eigen land in 2014. Het volleybalgoud tegen de Italiaanse mannen zondag maakte de euforie compleet.

Voor de rest van de wereld was het wennen, de eerste Spelen in Zuid-Amerika. Op de halflege tribunes gedroeg het Braziliaanse publiek zich luidruchtig. Joelend en fluitend probeerden ze atleten uit hun concentratie te halen, tot grote ergernis van de olympische sporters. Brazilianen halen er hun schouders over op. 'Wat hadden ze dan verwacht?', schreven columnisten. 'We zijn hier niet in het stijve Engeland.'

De wereld verbaasde zich ook over het resolute optreden van de Braziliaanse onderzoekspolitie. Het land had nog altijd het imago van bananenrepubliek. Een land waar iedere willekeurige ambtenaar naar je pijpen danst zodra je hem wat dollarbiljetten voorhoudt. Met dat imago heeft Brazilië tijdens deze Spelen afgerekend.

De Amerikaanse zwemmer Ryan Lochte, winnaar van twaalf olympische medailles, deed aangifte van een gewapende overval. Uit politieonderzoek bleek echter dat Lochte en drie collegazwemmers zich hadden misdragen in een benzinestation en dat van beroving geen sprake was. Lochte ging zaterdag in een tv-interview diep door het stof. 'Ik vraag vergiffenis aan de eigenaar van het benzinestation, de Braziliaanse politie en het Braziliaanse volk', aldus de Amerikaan.

Beeld afp

Ook Patrick Hickey, voorzitter van het Europees Olympisch Comité, merkte dat met de Braziliaanse autoriteiten niet valt te sollen. De politie arresteerde hem vorige week op verdenking van fraude met toegangskaarten. De 71-jarige Ier zit sinds vrijdag vast in de beruchte gevangenis Bangu. Hij kan zeven jaar cel krijgen.

Het waren ook de Spelen van de LHBT (Lesbienne, Homo, Biseksueel, Transgender). Tijdens de openingsceremonie fietste het transseksuele model Lea T voor de Braziliaanse atleten uit en nooit eerder deden zo veel openlijk homoseksuele atleten mee. Een rugbyster kreeg een aanzoek van haar vriendin, Braziliaanse media toonden massaal de innige kus die volgde. Grote stappen in een land waar elke 28 uur een LHBT wordt vermoord.

Nu het feest voorbij is, dient de harde werkelijkheid zich weer aan. Brazilië wordt nog altijd geteisterd door politieke puinhoop, economische malaise en groeiende werkloosheid. Deelstaat Rio de Janeiro is bankroet, de staatsuniversiteit ligt in staking en de ziekenhuizen verkeren in deplorabele staat. Er is geen geld meer om de politie te betalen en er bestaat grote vrees dat de toch al toegenomen onveiligheid verder explodeert.

Rugbyster Isadora Cerullo krijgt een aanzoek.Beeld reuters

Donderdag begint de laatste fase van de afzettingsprocedure van Dilma Rousseff, de in 2014 herkozen president, die sinds mei op non-actief staat. Alles wijst erop dat de senaat haar voorgoed uit haar functie zet, waarna Michel Temer tot 2018 de scepter zal zwaaien. Bij de openingsceremonie twee weken geleden werd de impopulaire Temer hard uitgefloten door het publiek, bij de sluitingsceremonie zondag schitterde hij door afwezigheid.

De meeste Carioca's waren vooraf sceptisch over de Spelen in hun stad, een feestje waar immers eigenlijk helemaal geen geld voor was. Maar ze hebben er het beste van gemaakt en de bezoekers met open armen ontvangen. Nu is het carnaval over, het masker moet af. De kater komt later, ook in Rio.

Dilma Rousseff.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden