Rijst in bed

Hoe lang gaat een kookboek mee? R. Lottgering-Hillebrand dacht dat zo'n boek 'niet zelden het zilveren feest meeviert' (in de twaalfde druk van 'Wannée')....

Ook kooktechnieken verouderen: de hooikist was bijna vergeten. Maar onlangs verscheen Koken met de hooikist van Vreni de Jong-Müggler (uitgave Voedingsinstituut Dúnamis; ¿ 12,95).

Uit de inleiding: 'De hooikist is een goed sluitende houten kist met een warmte-isolerende vulling waarin halfgaar gekookte granen en peulvruchten volledig gaar kunnen worden (nawellen). Haar naam heeft deze kist te danken aan een in de Tweede Wereldoorlog door de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen goedgekeurde en gepropageerde kist waarvan de vulling van hooi gemaakt was.'

Niets ten nadele van de huisvrouwen, maar al in 1907 noemt G.J. Bientje-Hulst in De vrouw in het huisgezin de hooikist. Ook C.J. Wannée kookt in Kookboek van de Amsterdamsche Huishoudschool (1910) in hooi. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog verschijnen drie speciale boekjes. N. van Berkum schrijft Hooikist en kookzak, dat in 1917 liefst vier drukken beleeft. Yvonne publiceert Het gebruik van de hooikist (twee drukken) en J. Houwen Koken in de hooikist en kranten in verband met gasbesparing.

Wannée stelt dat de hooikist nauwsluitend om de pan moet zijn om geen warmte verloren te laten gaan. Blijft er bij een kleinere pan nog ruimte over, dan vult zij die met hooi of proppen krant. Zij kent trouwens ook een kist zonder hooi: 'Tegenwoordig worden ook metalen kisten in den handel gebracht, die bestaan uit een dubelen wand van metaal, waartusschen als slecht geleidende laag asbest.'

De Jong-Müggler ontwierp de hooikist opnieuw. Niet met hooi, maar met hittebestendige houtspaanders, de twee kussens die onder en bovenop de pan te liggen, zijn gevuld met schapenwol (als bouwpakket verkrijgbaar voor 135 gulden, geheel klaar voor 175).

Maar het kan eenvoudiger (en goedkoper), zeker als maar af en toe eigenlijk branders tekort zijn, zoals bij het maken van een rijsttafel. In zo'n geval de rijst kort voorkoken, de pan in een dikke laag kranten wikkelen en de pan in bed stoppen, helemaal ingepakt in dekbed of dekens. Een ideale hooikist-methode ook voor kampeerders: een slaapzak is altijd bij de hand.

Overigens wijst Wannée erop dat de hookist ook dienst kan doen als koeling: men kan er 'sommige stoffen koud in bewaren, bijvoorbeeld ijs in eene ziekenkamer'. Mag een koel glas in de tent ook?

Yvonne Gnirrep

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden