Rijnvos' dansante eerbetoon aan New York

'Speciaal voor het Holland Festival schreef de Nederlandse componist Richard Rijnvos twee nieuwe delen van zijn symfonische dansstukken over het stedelijke leven in New York City, een hommage die moet uitgroeien tot een avondvullende dansvoorstelling.'..

Dat meldde de festivalgids, maar toen het er zaterdag van moest komen, bleken de twee nieuwe delen zich te hebben gehalveerd tot . Het Radio Symfonie Orkest bracht Rijnvos' Washington Square Dance in premi, vergezeld door dansers van het Nationale Ballet met een choreografie van Conny Janssen. Vooraf klonk, balletloos, de Times Square Dance waarvoor Rijnvos eerder werd bekroond met de Vermeulenprijs.

Het Holland Festival 2004 is wat het muziektheater betreft een festival van de voorproef. Preluderend op een oogst die Ivo van Hove als festivalleider niet meer zal meemaken, bleek begin juni Gesualdo as a murderer van de Italiaan Luca Francesconi nog aardig 'voltooid', al mocht het stuk geen opera genoemd worden (maar wel de opmaat tot een opera die misschien nog komt; misschien ook niet). De componist Jan van de Putte liet zijn festivalwerk Wet snow bij de Nationale Reisopera uit tijdnood vooralsnog parlando eindigen.

Hoe het met Rijnvos (39) verder zal gaan, laat zich lastig voorspellen. Met hem is het Festival voorlopig niet klaar vooropgesteld dat Van Hoves opvolger Pierre Audi nog steeds even nieuwsgierig is naar de vier volgende etappes van Rijnvos' eerbetoon aan New York, als Van Hove en de NPS dat waren inzake het Washington Square.

Zelf is Rijnvos geen man van de couleur locale. Van de cowboy die, gekleed in hoed en schaamveter, bij goed weer gitaar speelt op de vluchtheuvel van het Times Square, zul je in Rijnvos' architectonisch gedachte klankformaties geen echo's terughoren. Evenmin van de eekhoorns in het parkje van het Washington Square, of het moest toevallig zijn in het motief van drie snelle noten dat in Washington Square Dance steeds opduikt in wisselende instrumenten, en in wisselende patronen van massieve, rechtlijnige orkestklappen.

Geen nood dus, dat Conny Janssen nooit in Manhattan is geweest. De Rotterdamse choreografe kon een vrije verhouding aangaan met Rijnvos' partituur, al impliceerde het een dictaat op het gebied van lengte, sfeer en cadans waar Janssen in ander danswerk gewend is muziek naar eigen believen uit de cd-kast te trekken.

Een gelukkige verhouding is het niet geworden. In Rijnvos' New-Yorkse impressies zit meer actie, maar minder zindering en magie dan in zijn 'Venetiaanse' pleincompositie Aqua alta, of in de Block Beuys-cyclus die Rijnvos modelleerde naar zeven museumzalen in Darmstadt. Met vijf in kort wit gestoken danseressen, herinnerend aan Flushing Meadow maar dan zonder rackets, en een gelijk aantal heren in variaties op de outfit van Nehru en Gandhi junior, zette Janssen op een breed maar ondiep platform een spel neer, dat in zijn sierlijk-klassieke wisseling van groepsformatie en bewegingspatroon zelden betrekking leek te hebben op hetgeen er te horen was.

Dat abstract plus abstract niet hetzelfde hoeft te betekenen als doods, bleek alleen in een korte pas de deux van een hij en een zij die elkaar beurtelings ontglipten en bij de les probeerden te houden.

Het aangeklede concert in de Docklands werd omlijst met werk van Rijnvos' inspirators John Cage (Dance voor vier orkesten onder leiding van vier dirigenten) en Xenakis (Ata). Dat Pascal Rophlgehele leiding had, verzuimde het Festival mee te delen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden