NIEUWSSPEEDBOTEN rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat sloopt speedboten van 1 miljoen euro, terwijl er geen meter mee gevaren is

Twee speedboten die Rijkswaterstaat in 2015 voor één miljoen euro kocht, worden gedemonteerd zonder dat er een meter mee is gevaren. Dat heeft minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat de Tweede Kamer woensdag laten weten. Hiermee hoopt de bewindsvrouw een punt te zetten achter de miskleun met de snelle vaartuigen.

Het kustwachtschip de Barend Biesheuvel, met twee eerdere speedboten.Beeld BVA

In augustus 2018 besloot Van Nieuwenhuizen tot een onderzoek door de Auditdienst Rijk naar de koop van de twee Rhibs (Rigid Hull Inflatable Boats). Aanleiding was een Wob-verzoek van de Volkskrant met vragen over de aanbesteding van de boten, waarvoor Rijkswaterstaat 1 miljoen euro neertelde.

Deze Rhibs waren afgedankt door Rijkswaterstaat en te koop gezet, in een poging er nog iets aan te verdienen. Bij de dienst roerende zaken waren ze af te halen voor minstens 75 duizend euro per stuk, maar er bleek geen koper in geïnteresseerd. Daarop zei Van Nieuwenhuizen in augustus te laten onderzoeken of de boten op een andere plek konden worden ingezet, bijvoorbeeld in het Caribisch gebied.

Niet veilig

Na meerdere onderzoeken en proefvaarten is volgens Van Nieuwenhuizen nu gebleken dat de boten niet veilig en functioneel kunnen worden ingezet. De Rhibs aan derden verkopen noemt ze daarom onverantwoord. De boten worden daarom ontmanteld, onderdelen worden eventueel hergebruikt of verkocht. ‘RWS betreurt deze uitkomst van de aanbesteding van de Rhibs zeer en rekent dit zich ook aan’, schrijft Van Nieuwenhuizen woensdag aan de Kamer.

De Rhibs waren bedoeld om assistentie te verlenen bij het grootste inspectieschip van de Kustwacht, de Barend Biesheuvel. Dat controleert op volle zee of Nederlandse vissers zich aan de regels houden. Inspecteurs kunnen dankzij de speedboten snel ter plaatse komen en zo mogelijk voorkomen dat vissers illegale zaken proberen te verdoezelen.

Maar na lang onderhandelen en soebatten tussen het Rijk en de Italiaanse firma  Arimar bleken de geleverde boten onbruikbaar. Ze konden niet op hoge snelheid over een ruwe zee varen en zelfs over de kop slaan, zo kwam na praktijktests vast te staan. Rijkswaterstaat had in de aanbestedingsdocumenten verzuimd te vermelden dat de boten op hetzelfde moment op hoge snelheid en door hoge golven moesten kunnen varen, terwijl Arimar uit de afspraak met Rijkswaterstaat afleidde dat de boten dit niet per se tegelijkertijd hoefden te kunnen.

Fiasco

De Auditdienst trekt harde conclusies over de aanbesteding. Zo is er ‘nauwelijks’ interactie geweest tussen de bouwer en de toekomstige gebruikers van de boten, waardoor de bouwer niet wist wat de Rhibs in de praktijk moesten kunnen. Ook werd verzuimd de eisen van de boten tussentijds aan te passen, waarmee een duur fiasco voorkomen had kunnen worden.

Verder ontbraken volgens de dienst zowel intern bij Rijkswaterstaat als extern de kennis en de normen om de vaareigenschappen van de Rhibs op de juiste manier op papier te zetten. Ook verliep de samenwerking tussen twee onderdelen van Rijkswaterstaat – de Rijksrederij en PPO (verantwoordelijk voor de inkoop van boten als deze) – verre van probleemloos. 

De dienst merkt op dat PPO geen aanleiding zag om bij Rijkswaterstaat of het ministerie aan de bel te trekken, mede als gevolg van het ‘relatief geringe financiële belang’ waarmee de aanbesteding van de Rhibs was gemoeid. De kosten van 1 miljoen euro werden, zo stelt de dienst vast, beschouwd als een fractie van de 513 miljoen euro die is uitgetrokken voor het totale vlootvervangingsprogramma binnen de Rijksrederij.

Om een nieuw debacle als met de Rhibs uit te sluiten, legt Van Nieuwenhuizen de aanbesteding van twee andere typen boten voorlopig stil. Het gaat hierbij om zogeheten MPV’s: multifunctionele schepen die speciaal voor hun inzetbaarheid bij de Rijksrederij zijn ontworpen. Al in december had de minister aan de Kamer laten weten bij de aanbesteding van de boten een ‘pas op de plaats’ te doen, zolang het onderzoek naar de Rhibs nog niet was afgerond.

Lees meer over fouten bij het aankopen van Defensiematerieel

Kustwacht kocht twee keer de kat in de zak met te dure speedboten, ontdekte de Volkskrant in 2018. Door een fout bij de aanbesteding bleken de boten na oplevering niet geschikt voor het doel waarvoor ze werden aangeschaft.

Het dodelijke ongeluk Mali, waardoor in 2016 twee Nederlandse militairen omkwamen, vergrootte de al langer bestaande zorgen over gebrekkig defensiematerieel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden