Rijksmuseum ontdekt zes schilderijen Hercules Segers

Een rotsachtig panorama op oblong formaat. Een boslandschap met kromme bomen. Een nevelig vergezicht met twee torens. Het zijn slechts drie van de zes schilderijen die vanaf heden met zekerheid aan het oeuvre van de Amsterdamse schilder en graficus Hercules Segers (1589/90 - 1637/38) kunnen worden toegevoegd. Onderzoek door het Rijksmuseum bewees de authenticiteit. Dit heeft het museum vrijdag bekendgemaakt.

Landschap met Windmolen, canvas, 20 x 30.5 cm, ca. 1620-25.Beeld privé-collectie

Geschilderd werk van Segers, die zijn faam vooral dankt aan zijn grafiek, is uitzonderlijk zeldzaam. Tot op heden waren slechts twaalf werken bekend van olie op doek en paneel. Die bevinden zich verspreid over Nederland, België, Italië, Schotland en de Verenigde Staten. Daar kunnen er nu zes aan worden toegevoegd - een groei van 50 procent.

Quentin Buvelot, senior conservator van het Mauritshuis (dat één Segers-schilderij bezit), spreekt van een 'spectaculaire vondst': 'Een onbekende Segers is al fantastisch; zes is ongekend.'

Ten grondslag aan de ontdekking lag een tweejarig onderzoek, een samenwerking tussen het Rijksmuseum en het Metropolitan Museum in New York. Zij speurden actief naar nieuwe stukken en onderzochten de twaalf bekende Segers schilderijen met onder meer röntgenstralen om volledige zekerheid te krijgen over wie ze gemaakt had. Alle musea met een Segers in de collectie (o.a. de Galleria degli Uffizi in Florence) werkten mee. 'Het was een avontuur dat we samen aangingen', aldus Pieter Roelofs, conservator 17de eeuwse Nederlandse schilderkunst van het Rijksmuseum.

Rivierlandschap met figuren, paneel, 45.5 x 88.5 cm, ca. 1625-30.Beeld privé-collectie

Het eerste ontdekte schilderij, Panoramisch Landschap met een Stad aan een Rivier (1625-30) vond men in de collectie van een Nederlandse particulier. Roelofs had het eens gezien op een foto en besloot het nader te onderzoeken.

Het tweede werk, Bosweg (1618-20), werd na een tip aangetroffen in Scandinavië, waar het ooit in Oslo op een veiling werd aangeboden als deel van een groep schilderijen. Het betreft een bosgezicht, wat uitzonderlijk is, daar men dat genre bij Segers tot nu toe enkel van zijn etswerk kende. De achterkant van het werk bevat een stempel van Schloss Oranienburg, nabij Berlijn; het stuk wordt vermeld in de inventaris uit 1703.

Bosweg, canvas op paneel, 16.1 x 22.7 cm, ca. 1618-20Beeld privé-collectie

Buvelot: 'Een onvoorstelbaar modern schilderij. Het appelleert aan de moderne smaak.'

Ook interessant, zegt Roelofs, waren de bevindingen tijdens het onderzoek naar Berglandschap met een Vergezicht uit de collectie van het Uffizi-museum in Florence. Lange tijd was de veronderstelling dat Rembrandt het had gerestaureerd - abusievelijk. Roelofs: 'We ontdekten een valse handtekening van die schilder onder de lijst, maar ook een gat ter grootte van een grapefruit links van de rotsen. Iemand heeft het hersteld en overgeschilderd. Vrij klungelig, dat wel.'

De werken zijn vanaf 7 oktober in het Rijksmuseum te zien.

Berglandschap, paneel, 25.7 x 64.1 cm, ca. 1625-30.Beeld privé-collectie
Panoramisch Landschap met Twee Torens, paneel, 18.4 x 32.8 cm, ca. 1625-30.Beeld privé-collectie
Panoramisch Landschap met een Stad aan een Rivier, paneel, 17.2 x 29.8 cm, ca. 1625-30Beeld privé-collectie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden